Przedawkowanie
Fentermine

Przedawkowanie fenterminy, składnika leku Qsiva, prowadzi do dwufazowej reakcji organizmu: początkowej stymulacji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) z objawami takimi jak niepokój ruchowy, drżenie mięśni, drgawki i omamy, a następnie fazy zmęczenia i depresji. W układzie sercowo-naczyniowym obserwuje się zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, które w ciężkich przypadkach mogą skutkować zapaścią krążeniową. Objawy ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, biegunkę i skurcze brzucha. Leczenie jest objawowe, obejmuje podanie barbituranów w celu złagodzenia stymulacji OUN, zakwaszanie moczu dla zwiększenia eliminacji fenterminy oraz dożylne podanie fentolaminy w przypadku ciężkiego nadciśnienia. Węgiel aktywowany jest stosowany jako środek dekontaminujący przewód pokarmowy.

Przedawkowanie fenterminy

Przedawkowanie fenterminy, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Qsiva, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. W przypadku istotnego przedawkowania produktu leczniczego Qsiva leczenie jest przeważnie objawowe, z możliwością zastosowania węgla aktywowanego jako metody dekontaminacji przewodu pokarmowego.1

Objawy przedawkowania fenterminy

Doświadczenie kliniczne z przypadkami ostrego przedawkowania fenterminy stosowanej w monoterapii wskazuje na szereg charakterystycznych objawów, dotyczących głównie ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Przedawkowanie fenterminy prowadzi do dwufazowej odpowiedzi organizmu – początkowo dochodzi do stymulacji ośrodkowego układu nerwowego, po której następuje faza zmęczenia i depresji.2

W układzie sercowo-naczyniowym obserwuje się zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, które w przypadkach ciężkich może prowadzić do zapaści krążeniowej. Ze strony układu pokarmowego występują takie objawy jak nudności, wymioty, biegunka oraz skurcze brzucha. W przypadkach śmiertelnego zatrucia fenterminą, przebieg kliniczny zazwyczaj kończy się drgawkami i śpiączką.3

Postępowanie w przedawkowaniu fenterminy

Postępowanie w przypadku ostrego zatrucia fenterminą ma charakter głównie objawowy. W celu złagodzenia objawów stymulacji ośrodkowego układu nerwowego można zastosować barbiturany. Istotnym elementem terapii jest również zakwaszenie moczu, co zwiększa wydalanie fenterminy z organizmu. W przypadkach ciężkiego nadciśnienia tętniczego będącego powikłaniem przedawkowania fenterminy, zaleca się dożylne podanie fentolaminy.4

Przedawkowanie topiramatu

Należy zaznaczyć, że produkt leczniczy Qsiva zawiera również topiramat jako drugą substancję czynną. Przedawkowanie topiramatu może prowadzić do ciężkiej kwasicy metabolicznej, która stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta. Wśród innych objawów przedawkowania topiramatu obserwuje się: drgawki, senność, zaburzenia mowy, niewyraźne widzenie, podwójne widzenie, zaburzenia myślenia, letarg, zaburzenia koordynacji, stupor, niedociśnienie, ból brzucha, pobudzenie, zawroty głowy oraz depresję.5

Chociaż w większości przypadków przedawkowania topiramatu skutki kliniczne nie były ciężkie, odnotowano przypadki śmiertelne po przedawkowaniu dużych ilości topiramatu (w ilości liczonej w gramach), zwłaszcza w przypadkach przedawkowania wielu leków jednocześnie. Opisano przypadek pacjenta, który spożył od 96 do 110 g topiramatu i został przyjęty do szpitala w śpiączce trwającej 20-24 godziny, a następnie powrócił do pełnego zdrowia po 3-4 dniach.6

Postępowanie w przedawkowaniu topiramatu

W badaniach in vitro wykazano, że węgiel aktywowany skutecznie adsorbuje topiramat, co uzasadnia jego zastosowanie w przypadkach przedawkowania. Dodatkowo, hemodializa okazała się skutecznym środkiem eliminacji topiramatu z organizmu, co powinno być rozważone w ciężkich przypadkach przedawkowania. Należy zaznaczyć, że podczas nadzoru po wprowadzeniu do obrotu produktu leczniczego Qsiva zgłoszono jeden przypadek przedawkowania.7

Tabela objawów przedawkowania

Układ/narząd Objawy przedawkowania fenterminy Objawy przedawkowania topiramatu Dawka toksyczna
Ośrodkowy układ nerwowy Niepokój ruchowy, drżenie mięśni, hiperrefleksja, splątanie, agresja, omamy, stany paniki, drgawki, śpiączka Drgawki, senność, zaburzenia mowy, zaburzenia myślenia, letarg, stupor, depresja Nieustalona dla fenterminy; dla topiramatu zgłaszano zatrucia śmiertelne przy dawkach liczonycznych w gramach
Układ sercowo-naczyniowy Zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, zapaść krążeniowa Niedociśnienie Nieustalona
Układ pokarmowy Nudności, wymioty, biegunka, skurcze brzucha Ból brzucha Nieustalona
Układ oddechowy Przyspieszony oddech Brak specyficznych objawów Nieustalona
Zmysły Brak specyficznych objawów Niewyraźne widzenie, podwójne widzenie, zawroty głowy Nieustalona
Zaburzenia metaboliczne Brak specyficznych objawów Ciężka kwasica metaboliczna Nieustalona
Zaburzenia neurologiczne Brak specyficznych objawów Zaburzenia koordynacji Nieustalona
Faza późna zatrucia Zmęczenie, depresja Śpiączka (w ciężkich przypadkach) Udokumentowany przypadek śpiączki po spożyciu 96-110 g topiramatu

Zalecenia terapeutyczne w przedawkowaniu fenterminy i topiramatu

W przypadku przedawkowania produktu leczniczego Qsiva, zawierającego fenterminę i topiramat, rekomendowane jest następujące postępowanie terapeutyczne:8

  • Dekontaminacja przewodu pokarmowego z użyciem węgla aktywowanego (skuteczna zarówno dla fenterminy jak i topiramatu)
  • Leczenie objawowe, szczególnie monitorowanie i stabilizacja funkcji układu sercowo-naczyniowego
  • W przypadku objawów stymulacji OUN – podanie barbituranów
  • Zakwaszanie moczu w celu zwiększenia wydalania fenterminy
  • Dożylne podanie fentolaminy w przypadku ciężkiego nadciśnienia tętniczego związanego z przedawkowaniem fenterminy
  • Hemodializa w przypadku ciężkiego przedawkowania topiramatu, szczególnie przy rozwoju kwasicy metabolicznej
  • Ścisłe monitorowanie funkcji życiowych i stanu neurologicznego pacjenta

9

Należy podkreślić, że ze względu na dwuskładnikowy charakter produktu leczniczego Qsiva, przedawkowanie wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego odmienne właściwości farmakokinetyczne oraz różne profile toksyczności obu substancji czynnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia ciężkiej kwasicy metabolicznej w przypadku przedawkowania topiramatu, która wymaga intensywnego leczenia, włącznie z rozważeniem hemodializy.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl