Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cynk

Wpływ cynku na płodność

Cynk jest pierwiastkiem śladowym odgrywającym istotną rolę w wielu procesach biologicznych, w tym w reprodukcji. Dostępne dane dotyczące wpływu suplementacji cynku na płodność są jednak ograniczone. Większość produktów leczniczych zawierających cynk nie posiada szczegółowych badań oceniających ich wpływ na płodność zarówno u mężczyzn, jak i kobiet.^{1 2}

Dla większości produktów leczniczych zawierających cynk jako substancję czynną, w tym BiotinoZin, Neosine duo, Neosine plus oraz Zincas forte, dokumentacja charakterystyki produktu leczniczego wskazuje na brak danych dotyczących wpływu cynku na płodność.^{3 4}

W przypadku produktów do żywienia pozajelitowego zawierających cynk jako składnik mieszaniny elektrolitów i pierwiastków śladowych (np. Finomel, Finomel Peri, Lipoflex peri, Lipoflex special, Omegaflex peri, Omegaflex plus, Omegaflex special), również brak jest szczegółowych danych dotyczących wpływu na płodność.^{5 6 7}

Wpływ cynku na przebieg ciąży

Zastosowanie produktów zawierających cynk w okresie ciąży wymaga szczególnej uwagi i oceny stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza prowadzącego. Dostępne dane wskazują, że zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe, w tym cynk, u kobiet w okresie ciąży jest nieco zwiększone w porównaniu do kobiet niebędących w ciąży.^{8 9}

Przenikanie cynku przez barierę łożyskową

Ustalono, że cynk przenika przez barierę łożyska.^{10 11 12 13 14}

Brak wystarczających badań dotyczących wpływu na ciążę

Dla większości produktów leczniczych zawierających cynk nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu na przebieg ciąży i rozwój płodu. Dotyczy to zarówno suplementów diety zawierających cynk, jak i produktów leczniczych stosowanych w żywieniu pozajelitowym.^{15 16 17 18}

Rekomendacje dotyczące stosowania w ciąży

W przypadku większości produktów zawierających cynk jako główną substancję czynną, nie zaleca się ich stosowania w okresie ciąży lub dopuszcza się ich stosowanie wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla płodu.^{19 20 21 22 23 24}

Dla produktów zawierających cynk jako składnik mieszaniny do żywienia pozajelitowego (np. Finomel, Omegaflex, Lipoflex), stosowanie w ciąży jest dopuszczalne po dokładnym rozważeniu przez lekarza, szczególnie gdy żywienie pozajelitowe jest niezbędne w okresie ciąży.^{25 26 27 28}

W przypadku produktu Addamel N, który zawiera cynk jako jeden z pierwiastków śladowych, nie należy oczekiwać występowania działań niepożądanych w przypadku podania tego produktu kobietom w okresie ciąży.²⁹

Produkt elevit PRONATAL, zawierający w swoim składzie cynk, jest specjalnie przeznaczony dla kobiet w ciąży, jednak powinien być przyjmowany zgodnie z zalecanym dawkowaniem po konsultacji z lekarzem.³⁰

W przypadku produktu leczniczego Scorbolamid EXTRA, który zawiera cynk w składzie, nie zaleca się jego stosowania u kobiet w ciąży ze względu na obecność salicylamidu, dla którego istnieją dane świadczące o działaniu teratogennym u zwierząt doświadczalnych.^{31 32}

Wpływ cynku na laktację

Przenikanie cynku do mleka kobiecego

Cynk przenika do mleka kobiecego.^{33 34 35 36}

Wpływ na dzieci karmione piersią

Dla większości produktów leczniczych zawierających cynk brak jest wystarczających informacji dotyczących wpływu cynku na organizm dzieci karmionych piersią.^{37 38}

W przypadku produktu BiotinoZin, nie stwierdzono, aby przenikanie biotyny do mleka miało wpływ na niemowlę karmione piersią, natomiast nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu stosowania cynku w czasie karmienia piersią.³⁹

W przypadku produktów do żywienia pozajelitowego zawierających cynk (np. Lipoflex peri, Omegaflex peri, Omegaflex plus, Omegaflex special), składniki/metabolity tych produktów przenikają do mleka ludzkiego, ale w dawkach leczniczych nie przewiduje się ich wpływu na organizm noworodków/dzieci karmionych piersią.^{40 41 42 43}

W przypadku produktu Supliven, substancje czynne przenikają do mleka ludzkiego i stwierdzono ich wpływ na organizm noworodków/dzieci karmionych piersią przez kobiety, które stosowały ten produkt leczniczy. Producent zaznacza jednak, że takie działanie jest pożądane i spodziewane.⁴⁴

Rekomendacje dotyczące stosowania w okresie karmienia piersią

Dla większości produktów leczniczych zawierających cynk jako główną substancję czynną, nie zaleca się ich stosowania w okresie karmienia piersią lub dopuszcza się ich stosowanie wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka.^{45 46 47 48 49 50 51}

W przypadku produktów stosowanych w żywieniu pozajelitowym zawierających cynk jako składnik mieszaniny (np. Finomel, Lipoflex, Omegaflex), karmienie piersią nie jest zalecane dla matek otrzymujących żywienie pozajelitowe.^{52 53 54 55}

Dla produktów do żywienia pozajelitowego, jeśli ich zastosowanie jest konieczne, należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed podaniem produktu kobiecie w okresie karmienia piersią.^{56 57}

Dla produktu NUTRYELT, który zawiera cynk jako jeden z pierwiastków śladowych, producent nie zaleca jego stosowania podczas laktacji poza sytuacjami, w których rozważono dany przypadek i jest to bezwzględnie konieczne.⁵⁸

W przypadku produktu elevit PRONATAL, który jest specjalnie przeznaczony dla matek karmiących piersią, należy brać pod uwagę, że witaminy i związki mineralne zawarte w tym produkcie (w tym cynk) są wydzielane do mleka matki. Należy to uwzględnić, jeśli dziecko przyjmuje dodatkowo produkty uzupełniające dietę w związki mineralne i witaminy.⁵⁹

Informacje, które lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią

Lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje dotyczące stosowania produktów zawierających cynk:

• Cynk przenika przez barierę łożyska oraz do mleka kobiecego.^{60 61}
• Większość produktów leczniczych zawierających cynk jako główną substancję czynną nie powinna być stosowana w okresie ciąży i karmienia piersią bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.^{62 63}
• W przypadku konieczności stosowania produktów do żywienia pozajelitowego zawierających cynk, decyzja o ich zastosowaniu powinna być podjęta po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.^{64 65}
• W przypadku karmienia piersią, jeśli dziecko przyjmuje dodatkowo produkty uzupełniające dietę w związki mineralne i witaminy, należy to brać pod uwagę przy stosowaniu produktów zawierających cynk przez matkę.⁶⁶
• Zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe, w tym cynk, u kobiet w okresie ciąży jest nieco zwiększone w porównaniu do kobiet niebędących w ciąży.^{67 68}
• W przypadku stosowania produktu elevit PRONATAL, który jest specjalnie przeznaczony dla kobiet w ciąży i matek karmiących piersią, produkt należy przyjmować zgodnie z zalecanym dawkowaniem po uprzedniej konsultacji z lekarzem.⁶⁹

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Lekarz powinien również poinformować pacjentkę o następujących specjalnych ostrzeżeniach i środkach ostrożności:

• Produkty zawierające salicylamid i cynk, takie jak Scorbolamid EXTRA, nie powinny być stosowane w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na działanie teratogenne salicylamidu obserwowane u zwierząt doświadczalnych.^{70 71}
• W przypadku stosowania produktów do żywienia pozajelitowego zawierających cynk, karmienie piersią nie jest zalecane dla matek otrzymujących żywienie pozajelitowe.^{72 73}

Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka u każdej pacjentki przed podaniem produktu leczniczego zawierającego cynk w okresie ciąży lub karmienia piersią.^{74 75}