Dawkowanie i sposób podawania
Cholekalcyferol

Dawkowanie i sposób podawania cholekalcyferolu

Cholekalcyferol, znany również jako witamina D3, jest substancją aktywną występującą w różnych postaciach farmaceutycznych i dawkach. Dawkowanie cholekalcyferolu zależy od wielu czynników, w tym wskazania do stosowania, wieku pacjenta, stanu klinicznego oraz stopnia niedoboru witaminy D. Poniżej przedstawione są szczegółowe informacje na temat dawkowania w różnych sytuacjach klinicznych, które należy przekazać pacjentowi podczas wywiadu medycznego.¹

Leczenie niedoboru witaminy D

W leczeniu niedoboru witaminy D zaleca się indywidualne podejście do pacjenta, dostosowując dawkę do stopnia niedoboru, masy ciała oraz odpowiedzi na leczenie. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest określenie wyjściowego stężenia 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D) w surowicy.²

Do wstępnego leczenia klinicznie istotnego niedoboru witaminy D (poziom 25(OH)D <25 nmol/L lub <10 ng/ml) zaleca się podanie większych dawek przez określony czas. Najczęściej stosuje się następujące schematy:³ <sup data-drug="Soligamma" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Początkowe leczenie klinicznie istotnego niedoboru witaminy D (stężenie w surowicy 4

• Jednokrotne podanie skumulowanej dawki 100 000 IU w ciągu 1 tygodnia. Można podać 1 ampułkę produktu Boncel 100 000 IU w jednej dawce lub 4 ampułki produktu Boncel 25 000 IU w ciągu tygodnia.⁵
• W przypadku preparatów o średnich dawkach: jedna kapsułka Calsus 25 000 IU na miesiąc lub Dekristol Pro 25 000 IU raz w tygodniu przez 8-12 tygodni.^{6 7}
• W przypadku większych dawek: jedna kapsułka Dekristol Forte 50 000 IU co tydzień przez 6-8 tygodni.⁸

⁹

Dla preparatów o mniejszych dawkach, takich jak Colecalciferol Polpharma 10 000 IU, zaleca się dawkowanie 10 000 IU na dobę przez 1-3 miesiące.¹⁰

Po okresie początkowego leczenia większymi dawkami, zazwyczaj przechodzi się na dawki podtrzymujące. Po rozpoczęciu leczenia konieczne jest monitorowanie stężenia 25-hydroksycholekalcyferolu i wapnia w surowicy.¹¹

Dawki podtrzymujące

Po osiągnięciu pożądanego stężenia 25(OH)D w surowicy, zaleca się stosowanie dawek podtrzymujących. Leczenie podtrzymujące wymaga preparatów cholekalcyferolu o niższej mocy.¹²

Najczęściej stosowane dawki podtrzymujące, w zależności od wieku i masy ciała pacjenta, to:¹³

• Dorośli i młodzież: 800-2000 IU na dobę lub 10 000 IU na tydzień¹⁴
• Osoby w wieku podeszłym (powyżej 75 lat): 2000-4000 IU na dobę¹⁵
• Pacjenci otyli (BMI ≥ 30 kg/m² pc.): mogą wymagać wyższych dawek, np. 4000 IU na dobę¹⁶

¹⁷

Dawkowanie w profilaktyce niedoboru

W celu zapobiegania niedoborom witaminy D zalecane są mniejsze dawki niż w leczeniu jawnego niedoboru. Dawkowanie w profilaktyce zależy od wieku, masy ciała i okresu roku:¹⁸

• Dorośli i młodzież: 600-2000 IU na dobę, szczególnie w okresie jesienno-zimowym¹⁹
• Osoby starsze (powyżej 65 lat): 1000-2000 IU na dobę²⁰
• Osoby z grup wysokiego ryzyka: można rozważyć wyższe dawki²¹

²²

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Cholekalcyferolu nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. W przypadku łagodnych do umiarkowanych zaburzeń funkcji nerek zaleca się monitorowanie metabolizmu wapnia i fosforanów.^{23 24}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Nie jest konieczne dostosowanie dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby.²⁵

Dzieci i młodzież: Większość preparatów zawierających wysokie dawki cholekalcyferolu (np. Boncel, Calperos Osteo, Calcium Sandoz + Vitamin D3) nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.²⁶ Dla dzieci i młodzieży dostępne są odpowiednie preparaty o mniejszych dawkach, najczęściej w postaci kropli doustnych.²⁷

Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Zalecana dawka to zwykle 2000 IU na dobę, niezależnie od pory roku, chyba że lekarz zaleci inny schemat dawkowania. W okresie ciąży nie należy przyjmować więcej niż 1500 mg wapnia i 600 IU witaminy D3 na dobę.^{28 29}

Kombinacje cholekalcyferolu z wapniem

W przypadku jednoczesnego stosowania preparatów zawierających wapń i cholekalcyferol, dawkowanie jest następujące:^{30 31}

• Bonevum (600 mg wapnia + 400 IU witaminy D3): jedna tabletka dwa razy dziennie³²
• Calcium + Cholecalciferol Béres (600 mg wapnia + 800 IU witaminy D3): jedna tabletka na dobę³³
• Calcium 500 D (500 mg wapnia + 250 IU witaminy D3 + 60 mg kwasu askorbowego): 1 saszetka 2 razy na dobę; maksymalna dawka dobowa – 4 saszetki³⁴
• Calcium Sandoz + Vitamin D3 (1000 mg wapnia + 880 IU witaminy D3): 1 tabletka do rozgryzania i żucia na dobę³⁵
• Calperos Osteo (1000 mg wapnia + 880 IU witaminy D3): 1 tabletka do żucia na dobę³⁶
• Orocal D3 (500 mg wapnia + 400 IU witaminy D3): 1 tabletka 2 razy na dobę³⁷

³⁸

Sposób podawania

Sposób podawania zależy od postaci farmaceutycznej produktu:³⁹

• Ampułki (np. Boncel): roztwór należy przyjmować z łyżką płynu⁴⁰
• Kapsułki (np. Calsus, Colecalciferol Polpharma): należy połykać w całości, popijając wodą, najlepiej podczas głównego posiłku^{41 42}
• Tabletki powlekane (np. Solderol): należy połykać w całości, można podawać niezależnie od posiłków⁴³
• Tabletki do rozgryzania i żucia (np. Calcium Sandoz + Vitamin D3): należy żuć, a następnie połknąć⁴⁴
• Saszetki z proszkiem musującym (np. Calcium 500 D): zawartość saszetki rozpuścić w ¾ szklanki wody, wymieszać i wypić⁴⁵
• Krople doustne (np. Ibuvit D3 Kids, Juvit D3 Max): można podawać bezpośrednio na łyżce lub zmieszane z niewielką ilością płynu^{46 47}

⁴⁸

Tabela dawkowania cholekalcyferolu

Szczególne zalecenia dotyczące dawkowania

Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:^{49 50}

• Leczenie niedoboru witaminy D powinno być monitorowane poprzez pomiary stężenia 25(OH)D i wapnia w surowicy
• Dalsze pomiary stężenia 25(OH)D powinny być wykonane najpóźniej trzy miesiące po rozpoczęciu leczenia
• Nie należy stosować jednocześnie innych leków, suplementów diety ani innego rodzaju środków spożywczych zawierających witaminę D bez konsultacji z lekarzem⁵¹
• W przypadku hiperkalcemii lub objawów zaburzenia czynności nerek należy zmniejszyć dawkę lub przerwać leczenie⁵²
• Zaleca się zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia, jeśli dobowe wydalanie wapnia w moczu przekroczy 7,5 mmol/24 godziny (300 mg/24 godziny)⁵³
• Podczas leczenia witaminą D istotne jest zapewnienie odpowiedniej podaży wapnia i fosforu⁵⁴

⁵⁵

Dla pacjentów w grupach wysokiego ryzyka niedoboru witaminy D (osoby przebywające w placówkach zamkniętych lub hospitalizowane, osoby o ciemnej karnacji, osoby o ograniczonej ekspozycji na słońce, osoby stosujące leki przeciwdrgawkowe lub glikokortykosteroidy, pacjenci z zaburzeniami wchłaniania) może być konieczne stosowanie wyższych dawek i regularne monitorowanie stężenia witaminy D.⁵⁶