Wpływ sertraliny na płodność, ciążę i laktację

Informacje dotyczące wpływu sertraliny (preparat Zoloft) na płodność, ciążę i laktację są istotnym elementem wiedzy, którą lekarz powinien przekazać pacjentce będącej w ciąży lub karmiącej piersią. Wiedza ta powinna opierać się na dostępnych danych klinicznych i obserwacyjnych, z uwzględnieniem potencjalnego ryzyka i korzyści dla matki i dziecka.¹

Stosowanie sertraliny w okresie ciąży

Mimo braku odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących stosowania sertraliny u kobiet ciężarnych, należy pamiętać o kilku istotnych aspektach. W przeprowadzonych badaniach doświadczalnych nie zaobserwowano wad wrodzonych bezpośrednio wywołanych przez sertralinę. Jednakże badania na zwierzętach wykazały wpływ tego leku na rozród, prawdopodobnie spowodowany zarówno toksycznym działaniem farmakodynamicznym substancji na organizm matki, jak i bezpośrednim działaniem farmakodynamicznym na płód.²

Stosowanie sertraliny w okresie ciąży zasadniczo nie jest zalecane, chyba że stan kliniczny kobiety jednoznacznie uzasadnia taką potrzebę, a potencjalne korzyści z leczenia zdecydowanie przeważają nad ewentualnymi zagrożeniami. Decyzja o stosowaniu leku powinna być podjęta po starannej analizie indywidualnej sytuacji pacjentki.³

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na zwiększone (mniej niż dwukrotnie) ryzyko wystąpienia krwotoku poporodowego w przypadku narażenia na działanie leków z grupy SSRI/SNRI w ciągu miesiąca poprzedzającego poród. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić przy planowaniu postępowania okołoporodowego u pacjentek przyjmujących sertralinę.⁴

Objawy u noworodków po ekspozycji na sertralinę

Szczególnej uwagi wymaga stosowanie sertraliny w trzecim trymestrze ciąży. Zaobserwowano, że przyjmowanie leku przez matkę w tym okresie może powodować u noworodków wystąpienie objawów odpowiadających objawom odstawienia. Jeśli matka kontynuuje stosowanie sertraliny w późnych okresach ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, noworodka należy objąć ścisłą obserwacją.⁵

U noworodków, których matki przyjmowały sertralinę w późnych okresach ciąży, mogą wystąpić następujące objawy:⁶

• Zaburzenia oddechowe: ostra niewydolność oddechowa, sinica, bezdech
• Zaburzenia neurologiczne: napady drgawkowe, wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe, wygórowanie odruchów, drżenia i skurcze mięśni
• Zaburzenia metaboliczne: hipoglikemia, wahania temperatury ciała
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty
• Zaburzenia behawioralne: drażliwość, podsypianie, ciągły płacz, senność i zaburzenia snu

Należy zaznaczyć, że objawy te mogą wynikać zarówno z działań serotoninergicznych, jak i z wystąpienia objawów odstawienia. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub wkrótce po porodzie (w ciągu mniej niż 24 godzin).⁷

Ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków

Istotną informacją, którą należy przekazać pacjentce, jest zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) związane ze stosowaniem produktów leczniczych z grupy SSRI w trakcie ciąży, szczególnie w jej późnym okresie. Dane epidemiologiczne wskazują na ryzyko na poziomie około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej obserwuje się od 1 do 2 przypadków PPHN na 1000 ciąż.⁸

Stosowanie sertraliny w okresie karmienia piersią

Opublikowane dane dotyczące stężeń sertraliny w mleku ludzkim wskazują, że do mleka przenikają niewielkie ilości sertraliny i jej metabolitu N-desmetylosertraliny. U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące sertralinę stwierdzano zazwyczaj bardzo niskie lub niewykrywalne stężenia leku w surowicy. Odnotowano pojedynczy przypadek niemowlęcia, u którego stężenie sertraliny odpowiadało około 50% wartości stwierdzanej u matki, jednak nie zaobserwowano wówczas negatywnego wpływu na stan zdrowia tego dziecka.⁹

Dotychczas nie zgłaszano występowania jakichkolwiek działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące sertralinę. Niemniej jednak, nie można całkowicie wykluczyć potencjalnego ryzyka takich działań.¹⁰

Stosowanie sertraliny w okresie karmienia piersią nie jest zalecane, chyba że w indywidualnej ocenie lekarza korzyści związane z kontynuacją leczenia jednoznacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka. Decyzja powinna być podejmowana po szczegółowej analizie korzyści z leczenia dla matki oraz potencjalnego ryzyka dla karmionego piersią niemowlęcia.¹¹

Wpływ sertraliny na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu sertraliny na parametry płodności. Jest to istotna informacja, którą należy przekazać pacjentom zaniepokojonym potencjalnym wpływem leku na ich zdolności rozrodcze.¹²

Na podstawie danych z opisów przypadków stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wynika, że wpływ na jakość nasienia, jeśli występuje, ma charakter przemijający. Jest to ważna informacja dla pacjentów płci męskiej, którzy są zaniepokojeni potencjalnym wpływem leczenia na płodność.¹³

Należy podkreślić, że dotychczas w badaniach klinicznych nie zaobserwowano istotnego wpływu sertraliny na płodność u ludzi, co jest ważną informacją uspokajającą dla pacjentów planujących powiększenie rodziny.¹⁴