Dawkowanie i sposób podawania leku Zoloft (sertralina)

Prawidłowe dawkowanie sertraliny jest kluczowym elementem skutecznej terapii i zależy od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz współistniejących schorzeń. Sertralina powinna być podawana raz na dobę, o stałej porze (rano lub wieczorem), z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.¹

Dawkowanie początkowe w różnych wskazaniach

Dawkowanie początkowe sertraliny różni się w zależności od jednostki chorobowej:²

• Depresja i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (ZO-K): leczenie rozpoczyna się od dawki 50 mg na dobę.
• Lęk napadowy, zespół stresu pourazowego (PTSD) i zespół lęku społecznego: terapię rozpoczyna się od 25 mg na dobę przez pierwszy tydzień, a następnie zwiększa do 50 mg raz na dobę.

Niższe dawkowanie początkowe w przypadku zaburzeń lękowych ma na celu zmniejszenie częstości działań niepożądanych charakterystycznych dla początkowej fazy leczenia, szczególnie w lęku napadowym.³

Zwiększanie dawki podczas terapii

W przypadku niedostatecznej odpowiedzi klinicznej na dawkę 50 mg, może zaistnieć konieczność jej zwiększenia. Zasady dostosowywania dawki są następujące:⁴

• Zmiany dawkowania należy wprowadzać w odstępach nie krótszych niż jeden tydzień.
• Każdorazowe zwiększenie powinno wynosić 50 mg.
• Maksymalna dopuszczalna dawka wynosi 200 mg na dobę.

Należy pamiętać, że ze względu na okres półtrwania sertraliny wynoszący 24 godziny, modyfikacji dawkowania nie powinno się dokonywać częściej niż raz w tygodniu.⁵

Początek działania terapeutycznego może być zauważalny już w pierwszym tygodniu leczenia, jednak osiągnięcie pełnego efektu terapeutycznego wymaga zwykle dłuższego czasu, szczególnie w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego.⁶

Leczenie podtrzymujące

Podczas długotrwałej terapii podtrzymującej istotne jest stosowanie najniższej skutecznej dawki, z możliwością jej modyfikacji w zależności od potrzeb klinicznych.⁷

W leczeniu depresji zazwyczaj stosuje się taką samą dawkę, jaką pacjent przyjmował w okresie aktywnego epizodu depresyjnego. Terapia powinna trwać wystarczająco długo – minimum 6 miesięcy od ustąpienia objawów, aby zminimalizować ryzyko nawrotu.⁸

W przypadku lęku napadowego i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego należy regularnie oceniać zasadność kontynuowania leczenia, ponieważ zdolność sertraliny do zapobiegania nawrotom w tych zaburzeniach nie została jednoznacznie potwierdzona w badaniach klinicznych.⁹

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów geriatrycznych sertralinę należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia hiponatremii. Zaleca się rozważenie modyfikacji dawkowania oraz ścisłe monitorowanie stężenia elektrolitów.¹⁰

Pacjenci z niewydolnością wątroby

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest zachowanie ostrożności w dawkowaniu sertraliny:

• Przy niewydolności wątroby o lekkim i umiarkowanym nasileniu należy zastosować zmniejszone dawki lub wydłużyć odstępy między kolejnymi dawkami.¹¹
• Sertralina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na brak odpowiednich danych klinicznych.¹²

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek, niezależnie od jej stopnia zaawansowania, dostosowanie dawki sertraliny nie jest wymagane.¹³

Dzieci i młodzież

Dawkowanie sertraliny u dzieci i młodzieży z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym (ZO-K) zależy od wieku pacjenta:¹⁴

• Młodzież w wieku 13-17 lat: leczenie rozpoczyna się od 50 mg raz na dobę.
• Dzieci w wieku 6-12 lat: terapię inicjuje się dawką 25 mg raz na dobę, którą po tygodniu można zwiększyć do 50 mg raz na dobę.

W przypadku niewystarczającej odpowiedzi klinicznej na dawkę 50 mg, można rozważyć jej stopniowe zwiększanie, w odstępach tygodniowych, maksymalnie do 200 mg na dobę. Przy zwiększaniu dawki powyżej 50 mg należy uwzględnić mniejszą masę ciała dzieci w porównaniu z dorosłymi i dostosować dawkowanie odpowiednio.¹⁵

Należy zaznaczyć, że nie wykazano skuteczności sertraliny w leczeniu dużej depresji u dzieci. Brak również danych klinicznych dotyczących stosowania leku u dzieci poniżej 6. roku życia.¹⁶

Przerwanie leczenia i objawy odstawienia

Należy bezwzględnie unikać nagłego przerwania terapii sertraliną. Zakończenie leczenia powinno przebiegać stopniowo, poprzez zmniejszanie dawki przez co najmniej 1-2 tygodnie, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych.¹⁷

Jeśli po redukcji dawki lub po zakończeniu leczenia wystąpią objawy odstawienia, należy rozważyć powrót do ostatnio stosowanej dawki, a następnie kontynuować wolniejsze, bardziej stopniowe zmniejszanie dawkowania.¹⁸

Tabela dawkowania sertraliny

Szczególne zalecenia dotyczące dawkowania

• Sertralina powinna być przyjmowana raz na dobę, o stałej porze.
• Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.
• Zwiększanie dawki powinno odbywać się w odstępach nie krótszych niż tydzień.
• U pacjentów pediatrycznych przy zwiększaniu dawki należy szczególnie uwzględnić mniejszą masę ciała.
• U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością wątroby należy rozważyć zmniejszenie dawkowania.
• Zakończenie leczenia powinno być stopniowe, przez co najmniej 1-2 tygodnie.