Działania niepożądane
Zinnat 250 mg/5 ml
Produkt leczniczy Zinnat, zawierający cefuroksym aksetyl w dawce 250 mg/5 ml w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla cefalosporyn. Najczęściej obserwuje się nadmierny wzrost Candida (często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, nudności, ból brzucha i wymioty (często), a także bóle i zawroty głowy. Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych jest również często notowane i ma charakter odwracalny. Rzadziej występują zakażenia oportunistyczne wywołane Clostridioides difficile (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100) oraz poważne reakcje hematologiczne, w tym eozynofilia, dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenia i niedokrwistość hemolityczna (częstość nieznana). Cefuroksym może indukować reakcje alergiczne, w tym zespół Kounisa, gorączkę polekową, anafilaksję oraz reakcję Jarischa-Herxheimera, których częstość również nie została precyzyjnie określona.
- Działania niepożądane leku Zinnat 250 mg/5 ml
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych
- Najczęstsze działania niepożądane
- Szczegółowy przegląd działań niepożądanych według układów i narządów
- Zaburzenia krwi i układu limfatycznego
- Zaburzenia serca
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Specjalne grupy pacjentów
- Zestawienie działań niepożądanych leku Zinnat 250 mg/5 ml
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- bakteryjne zapalenie zatok przynosowych
- niepowikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich
- odmiedniczkowe zapalenie nerek
- ostre paciorkowcowe zapalenie gardła i migdałków
- ostre zapalenie ucha środkowego
- wczesna postać choroby z Lyme
- zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
- zapalenie pęcherza moczowego
Działania niepożądane leku Zinnat 250 mg/5 ml
Produkt leczniczy Zinnat, zawierający cefuroksym w postaci aksetylu (250 mg/5 ml granulat do sporządzania zawiesiny doustnej), jak każdy lek może wywoływać określone działania niepożądane. Znajomość profilu bezpieczeństwa jest kluczowa dla właściwego prowadzenia terapii i monitorowania pacjentów. W poniższym artykule przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego antybiotyku cefalosporynowego.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Kategorie częstości przypisane działaniom niepożądanym cefuroksymu aksetylu zostały określone na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu. Należy pamiętać, że częstość występowania może zmieniać się w zależności od wskazania do stosowania. W klasyfikacji przyjęto następujące przedziały częstości:<sup data-drug="Zinnat" data-section="Działania niepożądane" title="Kategorie częstości przypisane do poniższych działań niepożądanych są przybliżone, ponieważ dla większości tych działań nie były dostępne odpowiednie dane (np. z badań kontrolowanych placebo) do wyliczenia częstości występowania. Ponadto częstość działań niepożądanych związanych z e stosowaniem cefuroksymu aksetylu może zmieniać się w zależności od wskazania do stosowania. […] Zastosowano następujące zasady przedstawiania częstości występowania: bardzo często ≥1/10; często ≥1/100 do <1/10; niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100; rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000; bardzo rzadko 2
- Bardzo często: ≥1/10 przypadków
- Często: ≥1/100 do <1/10 przypadków
- Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 przypadków
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 przypadków
- Bardzo rzadko: <1/10 000 przypadków
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Istotnym aspektem metodologicznym jest fakt, że dla wielu działań niepożądanych nie były dostępne dane z badań kontrolowanych placebo umożliwiające precyzyjne określenie częstości. Dane z dużych badań klinicznych posłużyły do ustalenia częstości od bardzo częstych do rzadkich działań niepożądanych, natomiast częstości występowania wszystkich pozostałych działań (rzadsze niż 1/10 000) określono głównie na podstawie danych uzyskanych po wprowadzeniu produktu do obrotu.3
Najczęstsze działania niepożądane
Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Zinnat występują:4
- Nadmierny wzrost Candida – zakażenia oportunistyczne wynikające z zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej
- Eozynofilia – zwiększona liczba eozynofili we krwi, często związana z reakcją alergiczną
- Bóle głowy i zawroty głowy – objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – obejmujące biegunkę, nudności, bóle brzucha i wymioty
- Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – zazwyczaj odwracalne zmiany w parametrach laboratoryjnych
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych według układów i narządów
Poniżej przedstawiono klasyfikację działań niepożądanych według układów i narządów zgodnie z MedDRA wraz z częstością ich występowania:5
Zaburzenia krwi i układu limfatycznego
Często: nadmierny wzrost Candida6
Niezbyt często: nadmierny wzrost Clostridioides difficile7
Częstość nieznana: eozynofilia, dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenia (czasami nasilona), niedokrwistość hemolityczna8
W kontekście zaburzeń hematologicznych należy zwrócić szczególną uwagę na charakterystyczną dla cefalosporyn właściwość przylegania do błon komórkowych erytrocytów. Cefalosporyny jako grupa leków mogą przylegać do powierzchni błon komórkowych krwinek czerwonych i reagować z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi, co prowadzi do wystąpienia dodatniego odczynu Coombsa. Ten mechanizm może potencjalnie zaburzać próbę krzyżową krwi oraz w rzadkich przypadkach wywoływać niedokrwistość hemolityczną.9
Zaburzenia serca
Częstość nieznana: zespół Kounisa (alergiczny ostry zespół wieńcowy)10
Zaburzenia układu immunologicznego
Częstość nieznana: gorączka polekowa, zespół choroby posurowiczej, anafilaksja, reakcja Jarischa-Herxheimera11
Zaburzenia układu nerwowego
Często: bóle głowy, zawroty głowy12
Zaburzenia żołądka i jelit
Często: biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty13
Częstość nieznana: rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego – poważne powikłanie antybiotykoterapii, które wymaga szczególnej uwagi klinicznej14
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Często: przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych15
Częstość nieznana: żółtaczka (głównie zastoinowa), zapalenie wątroby16
W kontekście hepatotoksyczności istotne jest, że obserwowane zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych ma zazwyczaj charakter odwracalny i przejściowy.17
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Częstość nieznana:18
- Wysypki skórne
- Pokrzywka
- Świąd
- Rumień wielopostaciowy
- Zespół Stevensa-Johnsona – ciężki zespół chorobowy charakteryzujący się pęcherzami na błonach śluzowych i skórze
- Toksyczna nekroliza naskórka – najcięższa postać reakcji skórnej z rozległą martwicą naskórka
- Obrzęk naczynioruchowy
- Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – ciężka reakcja ogólnoustrojowa z charakterystyczną wysypką i zajęciem narządów wewnętrznych
Specjalne grupy pacjentów
W populacji pediatrycznej (dzieci i młodzieży) profil bezpieczeństwa cefuroksymu aksetylu jest porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych. Dostępne dane nie wskazują na jakiekolwiek dodatkowe lub specyficzne dla tej grupy wiekowej działania niepożądane.19
Zestawienie działań niepożądanych leku Zinnat 250 mg/5 ml
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu limfatycznego | Nadmierny wzrost Candida | Często | Zakażenie oportunistyczne związane z zaburzeniem flory bakteryjnej |
| Nadmierny wzrost Clostridioides difficile | Niezbyt często | Może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego | |
| Eozynofilia | Częstość nieznana | Zwiększona liczba eozynofili we krwi, często związana z reakcją alergiczną | |
| Dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenia | Częstość nieznana | Zaburzenia hematologiczne, leukopenia może być czasami nasilona | |
| Niedokrwistość hemolityczna | Częstość nieznana | Rzadkie powikłanie związane z mechanizmem specyficznym dla cefalosporyn | |
| Zaburzenia serca | Zespół Kounisa | Częstość nieznana | Alergiczny ostry zespół wieńcowy |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Gorączka polekowa | Częstość nieznana | Reakcja nadwrażliwości związana z podwyższoną temperaturą ciała |
| Zespół choroby posurowiczej | Częstość nieznana | Reakcja immunologiczna z gorączką, wysypką, bólami stawów | |
| Anafilaksja | Częstość nieznana | Nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji | |
| Reakcja Jarischa-Herxheimera | Częstość nieznana | Reakcja występująca podczas leczenia niektórych zakażeń | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zawroty głowy | Często | Najczęstsze neurologiczne działania niepożądane, zazwyczaj przemijające |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Często | Może być związana z dysbiozą jelitową |
| Nudności | Często | Objaw zazwyczaj przemijający | |
| Ból brzucha | Często | Może być związany z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi | |
| Wymioty | Często | Objaw zazwyczaj przemijający | |
| Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego | Częstość nieznana | Poważne powikłanie antybiotykoterapii wymagające przerwania leczenia | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Często | Zazwyczaj odwracalne zaburzenia parametrów laboratoryjnych |
| Żółtaczka (głównie zastoinowa) | Częstość nieznana | Wymagająca monitorowania | |
| Zapalenie wątroby | Częstość nieznana | Rzadkie powikłanie wymagające przerwania leczenia | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypki skórne | Częstość nieznana | Najczęstsza manifestacja skórna |
| Pokrzywka | Częstość nieznana | Często związana z reakcją alergiczną | |
| Świąd | Częstość nieznana | Może towarzyszyć innym objawom skórnym | |
| Rumień wielopostaciowy | Częstość nieznana | Reakcja skórna z charakterystycznym obrazem tarczy strzelniczej | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Częstość nieznana | Ciężka reakcja z pęcherzami na błonach śluzowych i skórze | |
| Toksyczna nekroliza naskórka | Częstość nieznana | Najcięższa postać reakcji skórnej, zagrażająca życiu | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Obrzęk tkanek, mogący zagrażać życiu przy zajęciu dróg oddechowych | |
| Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Częstość nieznana | Ciężka reakcja ogólnoustrojowa z zajęciem narządów wewnętrznych |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania