Działania niepożądane
Zinnat 250 mg/5 ml

Produkt leczniczy Zinnat, zawierający cefuroksym aksetyl w dawce 250 mg/5 ml w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla cefalosporyn. Najczęściej obserwuje się nadmierny wzrost Candida (często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, nudności, ból brzucha i wymioty (często), a także bóle i zawroty głowy. Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych jest również często notowane i ma charakter odwracalny. Rzadziej występują zakażenia oportunistyczne wywołane Clostridioides difficile (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100) oraz poważne reakcje hematologiczne, w tym eozynofilia, dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenia i niedokrwistość hemolityczna (częstość nieznana). Cefuroksym może indukować reakcje alergiczne, w tym zespół Kounisa, gorączkę polekową, anafilaksję oraz reakcję Jarischa-Herxheimera, których częstość również nie została precyzyjnie określona.

Działania niepożądane leku Zinnat 250 mg/5 ml

Produkt leczniczy Zinnat, zawierający cefuroksym w postaci aksetylu (250 mg/5 ml granulat do sporządzania zawiesiny doustnej), jak każdy lek może wywoływać określone działania niepożądane. Znajomość profilu bezpieczeństwa jest kluczowa dla właściwego prowadzenia terapii i monitorowania pacjentów. W poniższym artykule przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego antybiotyku cefalosporynowego.1

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Kategorie częstości przypisane działaniom niepożądanym cefuroksymu aksetylu zostały określone na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu. Należy pamiętać, że częstość występowania może zmieniać się w zależności od wskazania do stosowania. W klasyfikacji przyjęto następujące przedziały częstości:<sup data-drug="Zinnat" data-section="Działania niepożądane" title="Kategorie częstości przypisane do poniższych działań niepożądanych są przybliżone, ponieważ dla większości tych działań nie były dostępne odpowiednie dane (np. z badań kontrolowanych placebo) do wyliczenia częstości występowania. Ponadto częstość działań niepożądanych związanych z e stosowaniem cefuroksymu aksetylu może zmieniać się w zależności od wskazania do stosowania. […] Zastosowano następujące zasady przedstawiania częstości występowania: bardzo często ≥1/10; często ≥1/100 do <1/10; niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100; rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000; bardzo rzadko 2

  • Bardzo często: ≥1/10 przypadków
  • Często: ≥1/100 do <1/10 przypadków
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 przypadków
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 przypadków
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 przypadków
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Istotnym aspektem metodologicznym jest fakt, że dla wielu działań niepożądanych nie były dostępne dane z badań kontrolowanych placebo umożliwiające precyzyjne określenie częstości. Dane z dużych badań klinicznych posłużyły do ustalenia częstości od bardzo częstych do rzadkich działań niepożądanych, natomiast częstości występowania wszystkich pozostałych działań (rzadsze niż 1/10 000) określono głównie na podstawie danych uzyskanych po wprowadzeniu produktu do obrotu.3

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Zinnat występują:4

  • Nadmierny wzrost Candida – zakażenia oportunistyczne wynikające z zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej
  • Eozynofilia – zwiększona liczba eozynofili we krwi, często związana z reakcją alergiczną
  • Bóle głowy i zawroty głowy – objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – obejmujące biegunkę, nudności, bóle brzucha i wymioty
  • Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – zazwyczaj odwracalne zmiany w parametrach laboratoryjnych

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych według układów i narządów

Poniżej przedstawiono klasyfikację działań niepożądanych według układów i narządów zgodnie z MedDRA wraz z częstością ich występowania:5

Zaburzenia krwi i układu limfatycznego

Często: nadmierny wzrost Candida6

Niezbyt często: nadmierny wzrost Clostridioides difficile7

Częstość nieznana: eozynofilia, dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenia (czasami nasilona), niedokrwistość hemolityczna8

W kontekście zaburzeń hematologicznych należy zwrócić szczególną uwagę na charakterystyczną dla cefalosporyn właściwość przylegania do błon komórkowych erytrocytów. Cefalosporyny jako grupa leków mogą przylegać do powierzchni błon komórkowych krwinek czerwonych i reagować z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi, co prowadzi do wystąpienia dodatniego odczynu Coombsa. Ten mechanizm może potencjalnie zaburzać próbę krzyżową krwi oraz w rzadkich przypadkach wywoływać niedokrwistość hemolityczną.9

Zaburzenia serca

Częstość nieznana: zespół Kounisa (alergiczny ostry zespół wieńcowy)10

Zaburzenia układu immunologicznego

Częstość nieznana: gorączka polekowa, zespół choroby posurowiczej, anafilaksja, reakcja Jarischa-Herxheimera11

Zaburzenia układu nerwowego

Często: bóle głowy, zawroty głowy12

Zaburzenia żołądka i jelit

Często: biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty13

Częstość nieznana: rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego – poważne powikłanie antybiotykoterapii, które wymaga szczególnej uwagi klinicznej14

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często: przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych15

Częstość nieznana: żółtaczka (głównie zastoinowa), zapalenie wątroby16

W kontekście hepatotoksyczności istotne jest, że obserwowane zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych ma zazwyczaj charakter odwracalny i przejściowy.17

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Częstość nieznana:18

  • Wysypki skórne
  • Pokrzywka
  • Świąd
  • Rumień wielopostaciowy
  • Zespół Stevensa-Johnsona – ciężki zespół chorobowy charakteryzujący się pęcherzami na błonach śluzowych i skórze
  • Toksyczna nekroliza naskórka – najcięższa postać reakcji skórnej z rozległą martwicą naskórka
  • Obrzęk naczynioruchowy
  • Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – ciężka reakcja ogólnoustrojowa z charakterystyczną wysypką i zajęciem narządów wewnętrznych

Specjalne grupy pacjentów

W populacji pediatrycznej (dzieci i młodzieży) profil bezpieczeństwa cefuroksymu aksetylu jest porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych. Dostępne dane nie wskazują na jakiekolwiek dodatkowe lub specyficzne dla tej grupy wiekowej działania niepożądane.19

Zestawienie działań niepożądanych leku Zinnat 250 mg/5 ml

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Charakterystyka
Zaburzenia krwi i układu limfatycznego Nadmierny wzrost Candida Często Zakażenie oportunistyczne związane z zaburzeniem flory bakteryjnej
Nadmierny wzrost Clostridioides difficile Niezbyt często Może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego
Eozynofilia Częstość nieznana Zwiększona liczba eozynofili we krwi, często związana z reakcją alergiczną
Dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenia Częstość nieznana Zaburzenia hematologiczne, leukopenia może być czasami nasilona
Niedokrwistość hemolityczna Częstość nieznana Rzadkie powikłanie związane z mechanizmem specyficznym dla cefalosporyn
Zaburzenia serca Zespół Kounisa Częstość nieznana Alergiczny ostry zespół wieńcowy
Zaburzenia układu immunologicznego Gorączka polekowa Częstość nieznana Reakcja nadwrażliwości związana z podwyższoną temperaturą ciała
Zespół choroby posurowiczej Częstość nieznana Reakcja immunologiczna z gorączką, wysypką, bólami stawów
Anafilaksja Częstość nieznana Nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji
Reakcja Jarischa-Herxheimera Częstość nieznana Reakcja występująca podczas leczenia niektórych zakażeń
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy, zawroty głowy Często Najczęstsze neurologiczne działania niepożądane, zazwyczaj przemijające
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Często Może być związana z dysbiozą jelitową
Nudności Często Objaw zazwyczaj przemijający
Ból brzucha Często Może być związany z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi
Wymioty Często Objaw zazwyczaj przemijający
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego Częstość nieznana Poważne powikłanie antybiotykoterapii wymagające przerwania leczenia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Często Zazwyczaj odwracalne zaburzenia parametrów laboratoryjnych
Żółtaczka (głównie zastoinowa) Częstość nieznana Wymagająca monitorowania
Zapalenie wątroby Częstość nieznana Rzadkie powikłanie wymagające przerwania leczenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypki skórne Częstość nieznana Najczęstsza manifestacja skórna
Pokrzywka Częstość nieznana Często związana z reakcją alergiczną
Świąd Częstość nieznana Może towarzyszyć innym objawom skórnym
Rumień wielopostaciowy Częstość nieznana Reakcja skórna z charakterystycznym obrazem tarczy strzelniczej
Zespół Stevensa-Johnsona Częstość nieznana Ciężka reakcja z pęcherzami na błonach śluzowych i skórze
Toksyczna nekroliza naskórka Częstość nieznana Najcięższa postać reakcji skórnej, zagrażająca życiu
Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Obrzęk tkanek, mogący zagrażać życiu przy zajęciu dróg oddechowych
Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) Częstość nieznana Ciężka reakcja ogólnoustrojowa z zajęciem narządów wewnętrznych

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.21

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl