Leki w grupie
„cefalosporyny drugiej generacji”

Cefalosporyny drugiej generacji to półsyntetyczne antybiotyki beta-laktamowe o rozszerzonym spektrum działania w porównaniu do cefalosporyn pierwszej generacji. Działają bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii. Wykazują zwiększoną aktywność wobec bakterii Gram-ujemnych, zachowując jednocześnie skuteczność przeciwko bakteriom Gram-dodatnim.

Do cefalosporyn drugiej generacji zaliczamy substancje czynne takie jak: cefuroksym, cefaklor, cefprozil, cefamandol, cefonicid, cefotetan i cefoksytyna. W Polsce dostępne są preparaty zawierające głównie cefuroksym (Zinacef, Biofuroksym, Tarsime, Zamur, Zinoxx) oraz cefaklor (Ceclor).

Najczęściej stosowanym lekiem z tej grupy jest cefuroksym, dostępny zarówno w formie doustnej, jak i pozajelitowej. Cefaklor oraz cefprozil stosowane są głównie w formie doustnej w leczeniu zakażeń o łagodnym i umiarkowanym nasileniu.

Główną zaletą cefalosporyn drugiej generacji jest ich zwiększona oporność na działanie beta-laktamaz produkowanych przez bakterie Gram-ujemne, co czyni je skutecznymi w leczeniu zakażeń wywołanych przez Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae oraz niektóre szczepy Enterobacteriaceae. Ponadto cefuroksym dobrze przenika przez barierę krew-mózg, co umożliwia jego zastosowanie w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Wśród niebezpieczeństw stosowania cefalosporyn drugiej generacji należy wymienić możliwość wystąpienia reakcji alergicznych (zwłaszcza u pacjentów uczulonych na penicyliny), działania nefrotoksycznego oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Mogą również prowadzić do rozwoju infekcji Clostridium difficile. U niektórych pacjentów mogą powodować dodatni wynik testu Coombsa.

W obrębie cefalosporyn drugiej generacji wyróżnia się dwie podgrupy: klasyczne cefalosporyny II generacji (cefuroksym, cefaklor, cefprozil) oraz cefamycyny (cefoksytyna, cefotetan), które charakteryzują się zwiększoną aktywnością wobec bakterii beztlenowych, w tym Bacteroides fragilis. Cefamycyny mają nieco inną strukturę chemiczną i są bardziej odporne na działanie niektórych beta-laktamaz.