Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Voltaren Forte 140 mg

Wpływ diklofenaku w postaci plastrów leczniczych na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Voltaren Forte (140 mg, plaster leczniczy), zawierający jako substancję czynną diklofenak sodowy, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Należy podkreślić, że po podaniu miejscowym ogólnoustrojowe stężenie diklofenaku jest mniejsze niż po podaniu doustnym, jednak ze względu na potencjalne ryzyko, lekarz powinien rozważyć następujące zalecenia.¹

Wpływ na ciążę

Mechanizm działania diklofenaku, polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży i/lub rozwój płodu/zarodka. Ta właściwość farmakodynamiczna ma istotne implikacje kliniczne, które lekarz powinien uwzględnić przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane z badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poważnych powikłań związanych ze stosowaniem inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży, w tym:

• zwiększone ryzyko poronienia
• zwiększone ryzyko wad wrodzonych serca
• zwiększone ryzyko wytrzewienia

Szczególną uwagę należy zwrócić na bezwzględne ryzyko wystąpienia wad wrodzonych układu krążenia, które wzrosło z mniej niż 1% do około 1,5%. Istotne jest, że ryzyko to wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia.³

W badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych wykazano, że podanie inhibitora syntezy prostaglandyn powodowało:

• zwiększenie liczby poronień przed implantacją
• zwiększenie liczby poronień po implantacji
• zwiększenie śmiertelności zarodków i płodów

Ponadto zgłaszano zwiększenie częstości występowania wad wrodzonych, w tym wad układu krążenia, u zwierząt otrzymujących inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy.⁴

W związku z powyższym, diklofenak w postaci plastra leczniczego nie powinien być stosowany podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku konieczności zastosowania diklofenaku u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę oraz możliwie najkrótszy czas leczenia.⁵

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym diklofenak, mogą powodować poważne konsekwencje zdrowotne zarówno dla płodu, jak i matki.⁶

Potencjalne zagrożenia dla płodu obejmują:

• Działanie toksyczne dotyczące płuc i serca – w szczególności przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek – które mogą prowadzić do niewydolności nerek z towarzyszącym małowodziem

U matki i noworodka pod koniec ciąży stosowanie diklofenaku może prowadzić do:

• Wydłużenia czasu krwawienia – w wyniku działania antyagregacyjnego, które może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek
• Hamowania czynności skurczowej macicy – powodującego opóźnienie lub przedłużenie porodu

Z uwagi na powyższe zagrożenia, stosowanie diklofenaku w trzecim trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane.⁷

Wpływ na laktację

Badania farmakologiczne wykazały, że do mleka kobiet karmiących piersią przenikają niewielkie ilości diklofenaku. Przy zastosowaniu terapeutycznych dawek diklofenaku w postaci plastra leczniczego Voltaren Forte nie przewiduje się istotnego klinicznie wpływu na dziecko karmione piersią.⁸

Jednakże ze względu na brak kontrolowanych badań klinicznych z udziałem kobiet karmiących piersią, produkt leczniczy powinien być stosowany w trakcie laktacji wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza.⁹

Szczególne zalecenia dotyczące stosowania produktu Voltaren Forte podczas karmienia piersią:

• Nie należy aplikować plastra na piersi kobiet karmiących
• Należy unikać stosowania na dużych obszarach skóry
• Nie zaleca się stosowania przez dłuższy czas

Przestrzeganie powyższych zaleceń minimalizuje ryzyko ekspozycji dziecka na diklofenak poprzez mleko matki.¹⁰