Specjalne ostrzeżenia
Vimetso

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Vimetso

Produkt leczniczy Vimetso (wildagliptyna + metformina) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Lek nie zastępuje insuliny u pacjentów wymagających jej podawania i nie należy go stosować u pacjentów z cukrzycą typu 1¹.

Kwasica mleczanowa – poważne powikłanie metaboliczne

Kwasica mleczanowa to bardzo rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne, występujące najczęściej w przypadku ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia lub układu oddechowego, a także w posocznicy. Nagłe pogorszenie funkcji nerek może prowadzić do kumulacji metforminy w organizmie, co znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej².

W przypadku odwodnienia spowodowanego ciężką biegunką, wymiotami, gorączką lub zmniejszoną podażą płynów, należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy i skontaktować się z lekarzem³.

Czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej

U pacjentów leczonych metforminą należy zachować szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu terapii lekami mogącymi zaburzyć czynność nerek, takimi jak:

• Leki przeciwnadciśnieniowe
• Leki moczopędne
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)⁴

Inne istotne czynniki ryzyka obejmują:

• Nadmierne spożycie alkoholu
• Niewydolność wątroby
• Źle kontrolowana cukrzyca
• Ketoza
• Długotrwałe głodzenie
• Stany związane z niedotlenieniem
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową⁵

Objawy kwasicy mleczanowej

Pacjentów i ich opiekunów należy dokładnie poinformować o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej. Charakterystyczne objawy obejmują:

• Duszność kwasicza – przyspieszony, głęboki oddech
• Ból brzucha
• Skurcze mięśni
• Astenia – znaczne osłabienie
• Hipotermia (obniżona temperatura ciała)
• Śpiączka (w zaawansowanym stadium)⁶

W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien natychmiast przerwać przyjmowanie metforminy i szukać pomocy medycznej. W badaniach laboratoryjnych charakterystyczne odchylenia obejmują:

• Obniżone pH krwi (< 7,35)
• Podwyższone stężenie mleczanów w osoczu (> 5 mmol/L)
• Zwiększona luka anionowa
• Podwyższony stosunek mleczanów do pirogronianów<sup data-drug="Vimetso" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W razie wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien odstawić metforminę i szukać natychmiastowej pomocy medycznej. Odchylenia od wartości prawidłowych w wynikach badań laboratoryjnych obejmują zmniejszenie wartości pH krwi ( 5 mmol/L) oraz zwiększenie luki anionowej i stosunku mleczanów do pirogronianów.”>7

Podawanie środków kontrastowych zawierających jod

Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod może prowadzić do nefropatii wywołanej środkiem kontrastowym. Powoduje to kumulację metforminy i zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej. W związku z tym:

• Należy przerwać stosowanie metforminy przed badaniem lub podczas badania obrazowego
• Nie należy wznawać leczenia metforminą przez co najmniej 48 godzin po badaniu
• Można wznowić podawanie metforminy dopiero po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest stabilna⁸

Monitorowanie czynności nerek

Parametr GFR (przesączanie kłębuszkowe) powinien być oznaczony przed rozpoczęciem leczenia, a następnie monitorowany w regularnych odstępach czasu. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR poniżej 30 mL/min. Należy ją tymczasowo odstawić w przypadku wystąpienia stanów, które mogą wpłynąć na czynność nerek<sup data-drug="Vimetso" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Wartość GFR powinna być oznaczona przed rozpoczęciem leczenia, a następnie w regularnych odstępach czasu. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR 9.

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu produktów leczniczych, które mogą:

• Wpłynąć na czynność nerek
• Powodować istotne zmiany hemodynamiczne
• Hamować transport nerkowy, zwiększając ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

Produktu Vimetso nie należy stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, w tym u osób, u których aktywność AlAT lub AspAT przed leczeniem przekraczała 3-krotność górnej granicy normy (ULN)¹¹.

Monitorowanie enzymów wątrobowych

Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, zgłaszano rzadko po zastosowaniu wildagliptyny. Przebiegały one zazwyczaj bezobjawowo, bez następstw klinicznych, a wyniki prób czynnościowych wątroby wracały do normy po zaprzestaniu leczenia¹².

Protokół monitorowania czynności wątroby:

1. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać próby czynnościowe wątroby w celu ustalenia wartości wyjściowych
2. W czasie pierwszego roku leczenia czynność wątroby należy monitorować co 3 miesiące
3. Po pierwszym roku należy kontynuować okresowe monitorowanie¹³

W przypadku zwiększonej aktywności aminotransferaz należy:

1. Powtórzyć badania w celu potwierdzenia wyniku
2. Wykonywać częste badania kontrolne aż do ustąpienia nieprawidłowości
3. Przerwać leczenie produktem Vimetso, jeśli aktywność AspAT lub AlAT utrzymuje się na poziomie co najmniej 3-krotnie wyższym od górnej granicy normy¹⁴

Pacjenci, u których wystąpi żółtaczka lub inne objawy wskazujące na zaburzenia czynności wątroby, powinni natychmiast przerwać stosowanie produktu Vimetso¹⁵.

Po przerwaniu leczenia produktem Vimetso i normalizacji wyników prób wątrobowych, nie należy ponownie rozpoczynać leczenia tym produktem¹⁶.

Zaburzenia skóry

W nieklinicznych badaniach toksykologicznych obserwowano występowanie zmian chorobowych skóry, w tym powstawanie pęcherzy i owrzodzeń na kończynach u małp otrzymujących wildagliptynę. Chociaż w badaniach klinicznych nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania takich zmian, doświadczenie kliniczne u pacjentów ze skórnymi powikłaniami cukrzycowymi jest ograniczone¹⁷.

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki występowania pęcherzowych i złuszczających zmian skórnych. W ramach rutynowego postępowania z pacjentami chorymi na cukrzycę zaleca się monitorowanie zaburzeń skóry, zwłaszcza pod kątem powstawania pęcherzy i owrzodzeń¹⁸.

Ostre zapalenie trzustki

Stosowanie wildagliptyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Pacjentów należy poinformować o charakterystycznych objawach tego schorzenia. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast przerwać stosowanie wildagliptyny¹⁹.

Jeśli diagnoza ostrego zapalenia trzustki zostanie potwierdzona, nie należy wznawiać leczenia wildagliptyną. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie²⁰.

Hipoglikemia

Pochodne sulfonylomocznika mogą powodować hipoglikemię. U pacjentów otrzymujących wildagliptynę w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem może wystąpić zwiększone ryzyko hipoglikemii. W celu zmniejszenia tego ryzyka można rozważyć zastosowanie mniejszej dawki sulfonylomocznika²¹.

Zabiegi chirurgiczne

Podawanie metforminy musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym wykonywanym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż:

• Po upływie 48 godzin od zabiegu
• Po wznowieniu odżywiania doustnego
• Po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest stabilna²²

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Vimetso zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”²³.