Właściwości farmakodynamiczne
Vetira 250 mg

Lewetyracetam, substancja czynna leku Vetira, jest pochodną pirolidonu i należy do grupy innych leków przeciwpadaczkowych (kod ATC: N03AX14). Jego mechanizm działania opiera się na modulacji białka pęcherzyków synaptycznych 2A (SV2A), co wpływa na proces fuzji pęcherzyków synaptycznych i egzocytozy neurotransmiterów, a także na hamowanie prądów wapniowych typu N oraz ograniczenie uwalniania jonów Ca²⁺ z neuronów. Lewetyracetam wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrgawkowego w modelach zwierzęcych i klinicznych, obejmując napady częściowe, miokloniczne oraz toniczno-kloniczne pierwotnie uogólnione, bez efektu drgawkotwórczego. Jego metabolit jest farmakologicznie nieaktywny, co podkreśla specyficzność działania leku.

Właściwości farmakodynamiczne leku Vetira

Lewetyracetam, substancja czynna leku Vetira, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwpadaczkowych, klasyfikowanej jako inne leki przeciwpadaczkowe (kod ATC: N03AX14). Jest to pochodna pirolidonu (S-enancjomer amidu kwasu α-etylo-2-oksy-l-pirolidynooctowego), która pod względem chemicznym nie wykazuje powiązań z innymi substancjami czynnymi stosowanymi w leczeniu padaczki.1

Mechanizm działania

Dokładny mechanizm działania lewetyracetamu nie został w pełni wyjaśniony, ale badania in vitro i in vivo dostarczają istotnych informacji o jego oddziaływaniu na poziomie komórkowym. Lewetyracetam nie wpływa na podstawowe właściwości komórki ani na procesy prawidłowej neurotransmisji.2

Badania in vitro wykazały, że lewetyracetam oddziałuje na komórki nerwowe poprzez wieloraki mechanizm:

  • Częściowo hamuje prądy wapniowe Ca²⁺ typu N w neuronach3
  • Ogranicza uwalnianie jonów Ca²⁺ zmagazynowanych wewnątrz neuronów4
  • Częściowo znosi indukowane przez cynk i beta-karboliny hamowanie prądów bramkowanych przez GABA i glicynę5

Szczególnie istotny jest fakt, że lewetyracetam wiąże się w określonym miejscu w tkance mózgowej gryzoni z białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A (SV2A). Białko to odgrywa kluczową rolę w procesie fuzji pęcherzyków synaptycznych i egzocytozy neurotransmiterów. Co więcej, zauważono, że stopień powinowactwa lewetyracetamu i jego analogów do białka SV2A wykazuje korelację z siłą działania przeciwpadaczkowego tych substancji w modelach audiogennych napadów padaczkowych u myszy. Odkrycie to sugeruje, że interakcja lewetyracetamu z białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A ma istotny wpływ na przeciwpadaczkowe działanie tego leku.6

Rezultat działania farmakodynamicznego

Lewetyracetam wykazuje działanie ochronne przed drgawkami w licznych zwierzęcych modelach napadów padaczkowych, zarówno częściowych, jak i pierwotnie uogólnionych, jednocześnie nie wywołując efektu drgawkotwórczego. Główny metabolit lewetyracetamu jest nieaktywny farmakologicznie. Działanie przeciwdrgawkowe leku zostało potwierdzone u ludzi w padaczce z napadami częściowymi oraz uogólnionymi, co wykazano poprzez analizę wyładowań padaczkowych w EEG oraz odpowiedzi świetlnonapadowych w EEG na przerywane bodźce świetlne. Te obserwacje potwierdzają szeroki zakres profilu farmakologicznego lewetyracetamu.7

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Terapia wspomagająca w leczeniu napadów częściowych

Skuteczność lewetyracetamu w terapii wspomagającej napadów częściowych lub częściowych wtórnie uogólnionych została potwierdzona u pacjentów w różnych grupach wiekowych – u dorosłych, młodzieży, dzieci i niemowląt od 1 miesiąca życia z rozpoznaną padaczką.8

W badaniach klinicznych z udziałem dorosłych pacjentów przeprowadzono trzy kontrolowane placebo badania z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, w których stosowano różne dawki dobowe lewetyracetamu: 1000 mg, 2000 mg i 3000 mg, podzielone na dwie dawki, przez okres leczenia do 18 tygodni. Analiza danych wykazała, że odsetek pacjentów, u których nastąpiło zmniejszenie częstości napadów częściowych o co najmniej 50% w porównaniu do okresu wyjściowego, wynosił odpowiednio 27,7%, 31,6% i 41,3% dla dawek 1000 mg, 2000 mg i 3000 mg lewetyracetamu, podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wyniósł jedynie 12,6%.9

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W badaniu porównawczym z placebo, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby z udziałem 198 pacjentów w wieku od 4 do 16 lat, trwającym 14 tygodni, wykazano skuteczność lewetyracetamu stosowanego w stałej dawce 60 mg/kg mc./dobę (podawanej w dwóch dawkach dobowych). Zmniejszenie liczby napadów częściowych o co najmniej 50% w porównaniu do okresu wyjściowego zaobserwowano u 44,6% pacjentów otrzymujących lewetyracetam, podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wyniósł 19,6%. W trakcie długoterminowej kontynuacji leczenia całkowite ustąpienie napadów padaczkowych na okres co najmniej 6 miesięcy stwierdzono u 11,4% pacjentów, a na rok lub dłużej u 7,2% pacjentów.10

Skuteczność lewetyracetamu u młodszych dzieci (od 1 miesiąca do poniżej 4 lat) zbadano w kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą obejmującym 116 pacjentów, z okresem leczenia trwającym 5 dni. Pacjenci otrzymywali roztwór doustny w różnych dawkach dobowych, w zależności od wieku:

  • Niemowlęta w wieku 1-6 miesięcy: 20 mg/kg mc./dobę z możliwością zwiększenia do 40 mg/kg mc./dobę11
  • Niemowlęta i dzieci w wieku 6 miesięcy – poniżej 4 lat: 25 mg/kg mc./dobę z możliwością zwiększenia do 50 mg/kg mc./dobę12

Całkowita dawka dobowa była podawana w dwóch dawkach podzielonych. Głównym parametrem skuteczności był odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie (zmniejszenie średniej dobowej częstości napadów o ≥50% w porównaniu do wartości wyjściowych), oceniany na podstawie 48-godzinnego zapisu wideo-EEG przez zamaskowanego specjalistę. Analiza skuteczności objęła 109 pacjentów, u których wykonano co najmniej 24-godzinne badanie wideo-EEG zarówno w okresie wyjściowym, jak i w okresach oceny. Odpowiedź na leczenie zaobserwowano u 43,6% pacjentów otrzymujących lewetyracetam w porównaniu do 19,6% w grupie placebo. Wyniki te były spójne we wszystkich analizowanych grupach wiekowych. W trakcie długoterminowego leczenia u 8,6% pacjentów napady nie występowały przez co najmniej 6 miesięcy, a u 7,8% pacjentów przez co najmniej rok.13

Warto podkreślić, że w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych uczestniczyło 35 niemowląt poniżej 1 roku życia z napadami częściowymi, przy czym jedynie 13 z nich było w wieku poniżej 6 miesięcy.14

Monoterapia w leczeniu napadów częściowych

Skuteczność lewetyracetamu w monoterapii oceniono w badaniu z grupami równoległymi, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, mającym na celu wykazanie równoważności z karbamazepiną o kontrolowanym uwalnianiu (CR) u 576 pacjentów w wieku od 16 lat z nowo rozpoznaną padaczką. Kryterium włączenia do badania było występowanie samoistnych napadów częściowych lub wyłącznie uogólnionych napadów toniczno-klonicznych. Pacjentów przydzielono losowo do grupy otrzymującej karbamazepinę CR (400-1200 mg/dobę) lub lewetyracetam (1000-3000 mg/dobę), a okres leczenia wynosił do 121 tygodni, w zależności od reakcji pacjenta.15

Sześciomiesięczny okres bez napadów osiągnięto u 73,0% pacjentów leczonych lewetyracetamem oraz u 72,8% pacjentów leczonych karbamazepiną CR, przy skorygowanej różnicy bezwzględnej wynoszącej 0,2% (95% CI: -7,8 8,2). U ponad połowy pacjentów napady całkowicie ustąpiły na okres 12 miesięcy (56,0% w grupie lewetyracetamu i 58,5% w grupie karbamazepiny CR).16

W badaniach odzwierciedlających praktykę kliniczną, jednocześnie stosowane leki przeciwpadaczkowe mogły być odstawione u ograniczonej liczby pacjentów (36 dorosłych z 69), którzy odpowiedzieli na lewetyracetam zastosowany jako terapia wspomagająca.17

Terapia wspomagająca w leczeniu napadów mioklonicznych

Skuteczność lewetyracetamu w leczeniu napadów mioklonicznych u dorosłych i młodzieży w wieku od 12 lat z młodzieńczą padaczką miokloniczną oceniano w 16-tygodniowym badaniu porównawczym z placebo, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby. Pacjenci uczestniczący w badaniu cierpieli na idiopatyczną padaczkę uogólnioną z napadami mioklonicznymi odpowiadającymi różnym zespołom klinicznym, przy czym u większości rozpoznano młodzieńczą padaczkę miokloniczną.18

Lewetyracetam był stosowany w dawce dobowej 3000 mg, podawanej w dwóch dawkach podzielonych. Zmniejszenie liczby dni w tygodniu z napadami mioklonicznymi o co najmniej 50% zaobserwowano u 58,3% pacjentów leczonych lewetyracetamem, w porównaniu do 23,3% pacjentów otrzymujących placebo. W trakcie długoterminowego leczenia całkowite ustąpienie napadów mioklonicznych na okres co najmniej 6 miesięcy stwierdzono u 28,6% pacjentów, a na rok lub dłużej u 21,0% pacjentów.19

Terapia wspomagająca w leczeniu napadów toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych

Skuteczność lewetyracetamu w leczeniu napadów toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych (PGTC) u dorosłych i młodzieży w wieku od 12 lat z idiopatyczną padaczką uogólnioną oceniano w 24-tygodniowym badaniu porównawczym z placebo, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby. W badaniu uczestniczyli pacjenci z różnymi zespołami klinicznymi (młodzieńcza padaczka miokloniczna, młodzieńcza padaczka z napadami nieświadomości, dziecięca padaczka z napadami nieświadomości oraz padaczka z napadami grand mal występującymi po obudzeniu się).20

W badaniu stosowano lewetyracetam w dawce 3000 mg/dobę u dorosłych i młodzieży oraz 60 mg/kg mc./dobę u dzieci, podawanej w dwóch dawkach podzielonych. Zmniejszenie liczby napadów PGTC w tygodniu o co najmniej 50% zaobserwowano u 72,2% pacjentów leczonych lewetyracetamem, w porównaniu do 45,2% pacjentów otrzymujących placebo. W trakcie długoterminowego leczenia całkowite ustąpienie napadów toniczno-klonicznych na okres co najmniej 6 miesięcy stwierdzono u 47,4% pacjentów, a na rok lub dłużej u 31,5% pacjentów.21

Wskazanie terapeutyczne Grupa wiekowa Dawkowanie Skuteczność (% pacjentów z ≥50% redukcją napadów) Placebo (%)
Napady częściowe Dorośli 1000-3000 mg/dobę 27,7-41,3% (zależnie od dawki) 12,6%
Napady częściowe Dzieci (4-16 lat) 60 mg/kg mc./dobę 44,6% 19,6%
Napady częściowe Niemowlęta (1-6 miesięcy) 20-40 mg/kg mc./dobę 43,6% 19,6%
Napady częściowe Niemowlęta i dzieci (6 miesięcy – 4 lata) 25-50 mg/kg mc./dobę
Napady miokloniczne Dorośli i młodzież (≥12 lat) 3000 mg/dobę 58,3% 23,3%
Napady toniczno-kloniczne pierwotnie uogólnione Dorośli i młodzież (≥12 lat) 3000 mg/dobę 72,2% 45,2%
Napady toniczno-kloniczne pierwotnie uogólnione Dzieci 60 mg/kg mc./dobę 72,2% 45,2%
  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl