Działania niepożądane
Tlen medyczny Messer nie mniej niż 99,5% obj.
Tlen medyczny Messer o stężeniu ≥99,5% (V/V) może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałej tlenoterapii lub wysokich stężeniach tlenu (>70%). Do najpoważniejszych należą zaburzenia neurologiczne, takie jak narkoza dwutlenkowowęglowa z utratą przytomności, hipoksja następowa u pacjentów z przewlekłą hiperkapnią oraz zatrucie tlenem (efekt Paula Berta) objawiające się uogólnionymi drgawkami. W układzie oddechowym obserwuje się niedodmę pęcherzyków płucnych, podrażnienie dróg oddechowych (dyskomfort krtani, obrzęk błony śluzowej nosa, suchy kaszel, zapalenie oskrzeli) oraz zaburzenia słuchu (ból ucha, zablokowanie trąbki słuchowej). Ponadto mogą wystąpić bóle zamostkowe i stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (utrata łaknienia, nudności, wymioty), zmniejszenie pojemności życiowej płuc, przeczulice oraz zaburzenia psychiczne, zwłaszcza przy długotrwałej terapii.
Działania niepożądane leku Tlen Medyczny Messer
Tlen medyczny Messer, stosowany jako gaz medyczny skroplony lub sprężony o stężeniu nie mniejszym niż 99,5% (V/V), może wywoływać szereg działań niepożądanych. Należy je dokładnie monitorować, szczególnie przy długotrwałej tlenoterapii lub przy stosowaniu wysokich stężeń tlenu1.
Ogólnoustrojowe działania niepożądane
Do najpoważniejszych ogólnoustrojowych działań niepożądanych należą zaburzenia neurologiczne i zatrucie tlenem. Narkoza dwutlenkowowęglowa z utratą przytomności stanowi jedno z istotnych zagrożeń. Innym niebezpiecznym powikłaniem jest hipoksja następowa, która może być wywołana nagłym podaniem czystego tlenu pacjentom z przewlekłą hiperkapnią2.
Szczególnie niebezpieczne jest zatrucie tlenem, znane również jako efekt Paula Berta. Występuje ono przy stosowaniu tlenu o stężeniu powyżej 70%, a jego najbardziej charakterystycznym objawem są uogólnione drgawki. Jest to stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji3.
Działania niepożądane układu oddechowego
Tlenoterapia może prowadzić do istotnych powikłań ze strony układu oddechowego. Jednym z nich jest niedodma pęcherzyków płucnych, która może znacząco upośledzać funkcję oddechową4.
Ponadto mogą wystąpić objawy podrażnienia dróg oddechowych takie jak:
- Uczucie podrażnienia krtani i tchawicy – objawia się dyskomfortem w górnych drogach oddechowych5
- Obrzęk błony śluzowej nosa – może prowadzić do utrudnionego oddychania przez nos6
- Okresowy ból krtani – występujący zwłaszcza przy długotrwałej tlenoterapii7
- Kaszel – zazwyczaj suchy, podrażnieniowy8
- Zapalenie oskrzeli – będące konsekwencją długotrwałego podrażnienia dróg oddechowych9
Działania niepożądane narządu słuchu
Tlenoterapia może powodować także dolegliwości związane z narządem słuchu, takie jak:
- Ból ucha – często spowodowany zmianami ciśnienia w uchu środkowym10
- Zablokowanie trąbki słuchowej – prowadzące do dyskomfortu i zaburzeń wyrównywania ciśnienia11
Inne działania niepożądane
Podczas stosowania tlenu medycznego mogą wystąpić również:
- Bóle zamostkowe – mogące imitować dolegliwości wieńcowe12
- Bóle stawów – szczególnie u pacjentów długotrwale poddawanych tlenoterapii13
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: utrata łaknienia, nudności, wymioty14
- Zaburzenia funkcji oddechowych: zmniejszenie pojemności życiowej, przeczulice15
- Zaburzenia psychiczne – występujące zwłaszcza przy długotrwałej tlenoterapii16
Działania niepożądane narządu wzroku
Tlenoterapia może powodować różnorodne zaburzenia wzroku:
- Zmniejszenie pola widzenia – ograniczające percepcję przestrzenną17
- Krótkowzroczność – zaburzająca widzenie do dali18
- Zaćma – zmętnienie soczewki oka19
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Szczególną grupą pacjentów wymagającą specjalnej uwagi podczas tlenoterapii są noworodki, zwłaszcza wcześniaki. U tych pacjentów może wystąpić zwłóknienie zasoczewkowe, będące poważnym powikłaniem okulistycznym. Z tego powodu stężenie tlenu w inkubatorze nie powinno przekraczać 40%20.
Tabela działań niepożądanych
| Kategoria | Działanie niepożądane | Opis | Częstość występowania |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia neurologiczne | Narkoza dwutlenkowowęglowa | Stan utraty przytomności spowodowany zaburzeniami równowagi gazowej | Nieznana |
| Hipoksja następowa | Wywołana nagłym podaniem czystego tlenu, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą hiperkapnią | Nieznana | |
| Zatrucie tlenem (efekt Paula Berta) | Występuje przy stosowaniu tlenu o stężeniu powyżej 70%, objawia się uogólnionymi drgawkami | Nieznana | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Niedodma pęcherzyków płucnych | Zapadnięcie się pęcherzyków płucnych upośledzające wymianę gazową | Nieznana |
| Podrażnienie krtani i tchawicy | Dyskomfort i ból w obrębie górnych dróg oddechowych | Nieznana | |
| Obrzęk błony śluzowej nosa | Utrudnienie oddychania przez nos | Nieznana | |
| Kaszel | Suchy, podrażnieniowy, często trudny do opanowania | Nieznana | |
| Zapalenie oskrzeli | Stan zapalny oskrzeli wywołany długotrwałą ekspozycją na wysokie stężenia tlenu | Nieznana | |
| Zaburzenia narządu słuchu | Ból ucha | Dolegliwości bólowe związane ze zmianami ciśnienia | Nieznana |
| Zablokowanie trąbki słuchowej | Trudności w wyrównywaniu ciśnienia w uchu środkowym | Nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle zamostkowe | Dolegliwości bólowe za mostkiem, mogące imitować ból wieńcowy | Nieznana |
| Bóle stawów | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów, szczególnie u osób długotrwale poddawanych tlenoterapii | Nieznana | |
| Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Utrata łaknienia | Zmniejszenie apetytu podczas tlenoterapii | Nieznana |
| Nudności | Uczucie mdłości, często towarzyszące innym działaniom niepożądanym | Nieznana | |
| Wymioty | Mogą wystąpić jako konsekwencja nudności lub samodzielne działanie niepożądane | Nieznana | |
| Zaburzenia narządu wzroku | Zmniejszenie pola widzenia | Ograniczenie obszaru widzianego bez poruszania okiem | Nieznana |
| Krótkowzroczność | Zaburzenie widzenia do dali, wymagające korekcji optycznej | Nieznana | |
| Zaćma | Zmętnienie soczewki oka powodujące pogorszenie ostrości wzroku | Nieznana | |
| Zaburzenia psychiczne | Zmiany psychiczne | Mogą obejmować różnorodne zaburzenia, od niepokoju po zaburzenia poznawcze | Nieznana |
| Inne zaburzenia | Zmniejszenie pojemności życiowej, przeczulice | Zaburzenia funkcji płuc i zwiększona wrażliwość na bodźce | Nieznana |
| Zaburzenia u dzieci | Zwłóknienie zasoczewkowe | Występuje głównie u noworodków, zwłaszcza wcześniaków. Stężenie tlenu w inkubatorze nie powinno przekraczać 40% | Nieznana |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania