Działania niepożądane
Tlen medyczny Messer nie mniej niż 99,5% obj.

Tlen medyczny Messer o stężeniu ≥99,5% (V/V) może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałej tlenoterapii lub wysokich stężeniach tlenu (>70%). Do najpoważniejszych należą zaburzenia neurologiczne, takie jak narkoza dwutlenkowowęglowa z utratą przytomności, hipoksja następowa u pacjentów z przewlekłą hiperkapnią oraz zatrucie tlenem (efekt Paula Berta) objawiające się uogólnionymi drgawkami. W układzie oddechowym obserwuje się niedodmę pęcherzyków płucnych, podrażnienie dróg oddechowych (dyskomfort krtani, obrzęk błony śluzowej nosa, suchy kaszel, zapalenie oskrzeli) oraz zaburzenia słuchu (ból ucha, zablokowanie trąbki słuchowej). Ponadto mogą wystąpić bóle zamostkowe i stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (utrata łaknienia, nudności, wymioty), zmniejszenie pojemności życiowej płuc, przeczulice oraz zaburzenia psychiczne, zwłaszcza przy długotrwałej terapii.

Substancja czynna

Działania niepożądane leku Tlen Medyczny Messer

Tlen medyczny Messer, stosowany jako gaz medyczny skroplony lub sprężony o stężeniu nie mniejszym niż 99,5% (V/V), może wywoływać szereg działań niepożądanych. Należy je dokładnie monitorować, szczególnie przy długotrwałej tlenoterapii lub przy stosowaniu wysokich stężeń tlenu1.

Ogólnoustrojowe działania niepożądane

Do najpoważniejszych ogólnoustrojowych działań niepożądanych należą zaburzenia neurologiczne i zatrucie tlenem. Narkoza dwutlenkowowęglowa z utratą przytomności stanowi jedno z istotnych zagrożeń. Innym niebezpiecznym powikłaniem jest hipoksja następowa, która może być wywołana nagłym podaniem czystego tlenu pacjentom z przewlekłą hiperkapnią2.

Szczególnie niebezpieczne jest zatrucie tlenem, znane również jako efekt Paula Berta. Występuje ono przy stosowaniu tlenu o stężeniu powyżej 70%, a jego najbardziej charakterystycznym objawem są uogólnione drgawki. Jest to stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji3.

Działania niepożądane układu oddechowego

Tlenoterapia może prowadzić do istotnych powikłań ze strony układu oddechowego. Jednym z nich jest niedodma pęcherzyków płucnych, która może znacząco upośledzać funkcję oddechową4.

Ponadto mogą wystąpić objawy podrażnienia dróg oddechowych takie jak:

  • Uczucie podrażnienia krtani i tchawicy – objawia się dyskomfortem w górnych drogach oddechowych5
  • Obrzęk błony śluzowej nosa – może prowadzić do utrudnionego oddychania przez nos6
  • Okresowy ból krtani – występujący zwłaszcza przy długotrwałej tlenoterapii7
  • Kaszel – zazwyczaj suchy, podrażnieniowy8
  • Zapalenie oskrzeli – będące konsekwencją długotrwałego podrażnienia dróg oddechowych9

Działania niepożądane narządu słuchu

Tlenoterapia może powodować także dolegliwości związane z narządem słuchu, takie jak:

  • Ból ucha – często spowodowany zmianami ciśnienia w uchu środkowym10
  • Zablokowanie trąbki słuchowej – prowadzące do dyskomfortu i zaburzeń wyrównywania ciśnienia11

Inne działania niepożądane

Podczas stosowania tlenu medycznego mogą wystąpić również:

  • Bóle zamostkowe – mogące imitować dolegliwości wieńcowe12
  • Bóle stawów – szczególnie u pacjentów długotrwale poddawanych tlenoterapii13
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: utrata łaknienia, nudności, wymioty14
  • Zaburzenia funkcji oddechowych: zmniejszenie pojemności życiowej, przeczulice15
  • Zaburzenia psychiczne – występujące zwłaszcza przy długotrwałej tlenoterapii16

Działania niepożądane narządu wzroku

Tlenoterapia może powodować różnorodne zaburzenia wzroku:

  • Zmniejszenie pola widzenia – ograniczające percepcję przestrzenną17
  • Krótkowzroczność – zaburzająca widzenie do dali18
  • Zaćma – zmętnienie soczewki oka19

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Szczególną grupą pacjentów wymagającą specjalnej uwagi podczas tlenoterapii są noworodki, zwłaszcza wcześniaki. U tych pacjentów może wystąpić zwłóknienie zasoczewkowe, będące poważnym powikłaniem okulistycznym. Z tego powodu stężenie tlenu w inkubatorze nie powinno przekraczać 40%20.

Tabela działań niepożądanych

Kategoria Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Zaburzenia neurologiczne Narkoza dwutlenkowowęglowa Stan utraty przytomności spowodowany zaburzeniami równowagi gazowej Nieznana
Hipoksja następowa Wywołana nagłym podaniem czystego tlenu, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą hiperkapnią Nieznana
Zatrucie tlenem (efekt Paula Berta) Występuje przy stosowaniu tlenu o stężeniu powyżej 70%, objawia się uogólnionymi drgawkami Nieznana
Zaburzenia układu oddechowego Niedodma pęcherzyków płucnych Zapadnięcie się pęcherzyków płucnych upośledzające wymianę gazową Nieznana
Podrażnienie krtani i tchawicy Dyskomfort i ból w obrębie górnych dróg oddechowych Nieznana
Obrzęk błony śluzowej nosa Utrudnienie oddychania przez nos Nieznana
Kaszel Suchy, podrażnieniowy, często trudny do opanowania Nieznana
Zapalenie oskrzeli Stan zapalny oskrzeli wywołany długotrwałą ekspozycją na wysokie stężenia tlenu Nieznana
Zaburzenia narządu słuchu Ból ucha Dolegliwości bólowe związane ze zmianami ciśnienia Nieznana
Zablokowanie trąbki słuchowej Trudności w wyrównywaniu ciśnienia w uchu środkowym Nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bóle zamostkowe Dolegliwości bólowe za mostkiem, mogące imitować ból wieńcowy Nieznana
Bóle stawów Dolegliwości bólowe w obrębie stawów, szczególnie u osób długotrwale poddawanych tlenoterapii Nieznana
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Utrata łaknienia Zmniejszenie apetytu podczas tlenoterapii Nieznana
Nudności Uczucie mdłości, często towarzyszące innym działaniom niepożądanym Nieznana
Wymioty Mogą wystąpić jako konsekwencja nudności lub samodzielne działanie niepożądane Nieznana
Zaburzenia narządu wzroku Zmniejszenie pola widzenia Ograniczenie obszaru widzianego bez poruszania okiem Nieznana
Krótkowzroczność Zaburzenie widzenia do dali, wymagające korekcji optycznej Nieznana
Zaćma Zmętnienie soczewki oka powodujące pogorszenie ostrości wzroku Nieznana
Zaburzenia psychiczne Zmiany psychiczne Mogą obejmować różnorodne zaburzenia, od niepokoju po zaburzenia poznawcze Nieznana
Inne zaburzenia Zmniejszenie pojemności życiowej, przeczulice Zaburzenia funkcji płuc i zwiększona wrażliwość na bodźce Nieznana
Zaburzenia u dzieci Zwłóknienie zasoczewkowe Występuje głównie u noworodków, zwłaszcza wcześniaków. Stężenie tlenu w inkubatorze nie powinno przekraczać 40% Nieznana
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl