Wpływ dabigatranu eteksylanu na płodność, ciążę i laktację

Dabigatran eteksylat (substancja czynna produktu leczniczego Telexer) wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom w zakresie wpływu tego leku na płodność, ciążę oraz laktację.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Dabigatran eteksylat może wywierać potencjalnie szkodliwy wpływ na rozwijający się płód, dlatego kobiety zdolne do zajścia w ciążę powinny zostać szczegółowo poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji. Pacjentki w wieku rozrodczym należy poinstruować, aby unikały zajścia w ciążę podczas całego okresu leczenia produktem Telexer.²

Stosowanie w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania dabigatranu eteksylatu u kobiet ciężarnych są bardzo ograniczone, co stanowi istotną informację, którą lekarz powinien przekazać pacjentce rozważającej terapię tym lekiem w okresie ciąży.³

Badania przedkliniczne dostarczyły niepokojących danych, wskazujących na potencjalnie szkodliwy wpływ dabigatranu eteksylatu na rozwój płodu. W modelach zwierzęcych zaobserwowano istotne działania niepożądane na procesy reprodukcyjne. Należy jednak podkreślić, że dokładne ryzyko dla ludzi nie zostało w pełni poznane.⁴

Mając na uwadze powyższe informacje, dabigatran eteksylat (Telexer) jest przeciwwskazany w okresie ciąży i nie powinien być stosowany u kobiet ciężarnych, chyba że istnieją bezwzględne wskazania kliniczne, a potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką stosunek korzyści do ryzyka.⁵

Stosowanie podczas laktacji

Nie przeprowadzono odpowiednich badań klinicznych oceniających wpływ dabigatranu eteksylatu na dzieci karmione piersią przez matki przyjmujące ten lek. Brak danych o przenikaniu substancji czynnej do mleka kobiecego i potencjalnym wpływie na noworodka/niemowlę sprawia, że lekarz musi przekazać jednoznaczną informację o konieczności przerwania karmienia piersią podczas terapii produktem Telexer.⁶

Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w okresie laktacji, w sytuacji gdy terapia dabigatranem eteksylatem jest niezbędna, należy jednoznacznie zalecić pacjentce przerwanie karmienia piersią przez cały okres leczenia.⁷

Wpływ na płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentów o potencjalnym wpływie dabigatranu eteksylatu na płodność, bazując na dostępnych danych przedklinicznych, ponieważ brak jest odpowiednich danych dotyczących wpływu leku na płodność u ludzi.⁸

W badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano następujące efekty:

• Wpływ na płodność samic objawiający się zmniejszeniem liczby zagnieżdżeń zapłodnionego jaja⁹
• Zwiększenie częstości utraty zapłodnionych jaj przed zagnieżdżeniem przy dawkach odpowiadających 5-krotnie wyższemu poziomowi ekspozycji w osoczu w porównaniu z ekspozycją u pacjentów¹⁰
• Nie zaobserwowano innych wpływów na płodność samic ani jakiegokolwiek wpływu na płodność samców¹¹

Dane z badań reprodukcyjnych na zwierzętach

Lekarz powinien dysponować wiedzą na temat wyników badań przedklinicznych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej dabigatranu eteksylatu, które wykazały:

• Zmniejszenie masy ciała płodów przy dawkach toksycznych dla matek (poziom ekspozycji 5-10 razy wyższy niż u pacjentów)¹²
• Obniżenie przeżywalności płodów¹³
• Zwiększenie liczby wad rozwojowych płodów¹⁴
• W badaniach pre- i postnatalnych zaobserwowano zwiększoną umieralność płodów przy dawkach toksycznych dla samic (ekspozycja 4-krotnie wyższa niż u pacjentów)¹⁵

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Przepisując produkt leczniczy Telexer (dabigatran eteksylat) kobietom w wieku rozrodczym, lekarz powinien:

1. Przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący aktualnego statusu ciążowego oraz planów prokreacyjnych pacjentki¹⁶
2. Poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas całego okresu terapii¹⁷
3. Wyjaśnić bezwzględną konieczność natychmiastowego poinformowania lekarza w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży¹⁸
4. W przypadku planowania ciąży przez pacjentkę, rozważyć możliwość zmiany na alternatywną terapię o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w ciąży¹⁹
5. Poinformować kobiety karmiące piersią o konieczności przerwania karmienia naturalnego na czas terapii dabigatranem eteksylatem²⁰