Interakcje leku
Sugammadex Kalceks 100 mg/ml
Interakcje lekowe sugammadeksu wynikają głównie z mechanizmów wyparcia i wychwytu. Wyparcie polega na wypieraniu rokuronium lub wekuronium z kompleksu z sugammadeksem przez inne leki, co może prowadzić do nawrotu blokady nerwowo-mięśniowej i wymaga ścisłego monitorowania pacjenta przez co najmniej 15 minut po podaniu innego leku w ciągu 7,5 godziny od podania sugammadeksu. Szczególnie istotne są interakcje z toremifenem, który może wydłużyć czas powrotu stosunku T4/T1 do 0,9, oraz dożylnym kwasem fusydowym, który nieznacznie wydłuża ten czas. Sugammadeks może także zmniejszać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych, obniżając ekspozycję na progestagen o 34% AUC przy dawce 4 mg/kg mc., co odpowiada opóźnieniu dawki antykoncepcyjnej o 12 godzin. W takich przypadkach zaleca się postępowanie zgodne z instrukcjami dotyczącymi pominięcia dawki oraz stosowanie dodatkowej antykoncepcji niehormonalnej przez 7 dni, jeśli środek nie jest podawany doustnie.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje potencjalnie wpływające na skuteczność sugammadeksu (interakcje związane z wyparciem)
- Interakcje potencjalnie wpływające na skuteczność innych produktów leczniczych (interakcje związane z wychwytem)
- Interakcje wynikające z przedłużonego działania rokuronium lub wekuronium
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje z alkoholem
- Stosowanie u dzieci i młodzieży
- Tabela interakcji lekowych sugammadeksu
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Interakcje lekowe dotyczące sugammadeksu opierają się na mechanizmach powinowactwa wiązania między sugammadeksem a innymi lekami, wynikach badań nieklinicznych, badań klinicznych oraz symulacjach uwzględniających farmakodynamiczne działanie leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Zasadniczo nie przewiduje się klinicznie istotnych interakcji farmakodynamicznych z większością leków, z wyjątkiem kilku specyficznych przypadków opisanych poniżej.1
Interakcje potencjalnie wpływające na skuteczność sugammadeksu (interakcje związane z wyparciem)
Mechanizm interakcji typu „wyparcie” polega na wypieraniu rokuronium lub wekuronium z kompleksu z sugammadeksem przez inny lek podany po zastosowaniu sugammadeksu. Konsekwencją takiego działania może być nawrót blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, co wymaga monitorowania pacjenta oraz potencjalnej konieczności wentylacji mechanicznej. W przypadku wystąpienia takiej interakcji należy natychmiast przerwać infuzję leku powodującego reakcję wyparcia.2
Pacjentów, u których istnieje ryzyko interakcji wyparcia, należy szczególnie dokładnie monitorować pod kątem oznak nawrotu blokady nerwowo-mięśniowej przez około 15 minut po podaniu pozajelitowym innego produktu leczniczego w okresie 7,5 godziny od podania sugammadeksu.3
Do leków, które mogą powodować interakcje wyparcia, należą:
- Toremifen – charakteryzuje się stosunkowo dużym powinowactwem do sugammadeksu i może osiągać wysokie stężenia w osoczu. Może powodować wyparcie wekuronium lub rokuronium z kompleksu z sugammadeksem, co prowadzi do wydłużenia czasu potrzebnego do powrotu stosunku T4/T1 do 0,9. Jest to szczególnie istotne u pacjentów, którzy otrzymali toremifen w dniu operacji.4
- Kwas fusydowy – podawany dożylnie w okresie przedoperacyjnym może nieco wydłużyć czas do powrotu stosunku T4/T1 do 0,9. W fazie pooperacyjnej nie przewiduje się jednak nawrotu blokady nerwowo-mięśniowej, ponieważ infuzja kwasu fusydowego trwa kilka godzin, a jego działanie w badaniach krwi jest widoczne dopiero po 2-3 dniach.5
Interakcje potencjalnie wpływające na skuteczność innych produktów leczniczych (interakcje związane z wychwytem)
Sugammadeks może zmniejszać skuteczność niektórych produktów leczniczych poprzez obniżenie stężenia ich wolnej frakcji w osoczu. Mechanizm ten określa się jako interakcję typu „wychwyt”. W przypadku stwierdzenia takiej interakcji zaleca się:6
- Ponowne podanie danego produktu leczniczego
- Zastosowanie alternatywnego produktu leczniczego o równoważnym działaniu terapeutycznym (preferowane z innej grupy związków chemicznych)
- Wdrożenie niefarmakologicznej interwencji
Szczególnie istotną klinicznie interakcję związaną z wychwytem obserwuje się w przypadku hormonalnych środków antykoncepcyjnych:
- Wykazano, że sugammadeks w dawce 4 mg/kg mc. może zmniejszyć ekspozycję na progestagen o 34% AUC, co odpowiada sytuacji opóźnienia przyjęcia dobowej dawki środka antykoncepcyjnego o 12 godzin.7
- W przypadku estrogenów działanie to jest przypuszczalnie mniejsze.8
- Podanie sugammadeksu należy traktować jak pominięcie dobowej dawki doustnego hormonalnego środka antykoncepcyjnego (zarówno złożonego, jak i zawierającego wyłącznie progestagen).9
- W takiej sytuacji należy postępować zgodnie z zaleceniami zawartymi w ulotce środka antykoncepcyjnego dotyczącymi postępowania w przypadku pominięcia dawki.10
- W przypadku hormonalnych środków antykoncepcyjnych stosowanych inną drogą niż doustna, konieczne jest zastosowanie dodatkowej niehormonalnej metody antykoncepcji przez kolejne 7 dni oraz zapoznanie się z zaleceniami zawartymi w ulotce stosowanego preparatu.11
Interakcje wynikające z przedłużonego działania rokuronium lub wekuronium
Stosowanie w okresie pooperacyjnym produktów leczniczych, które mogą nasilać blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwość nawrotu blokady. Wykaz konkretnych leków nasilających blokadę nerwowo-mięśniową znajduje się w ulotce informacyjnej rokuronium lub wekuronium. W przypadku nawrotu blokady może zaistnieć konieczność wdrożenia wentylacji mechanicznej oraz ponownego podania sugammadeksu.12
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Sugammadeks zasadniczo nie wpływa na wyniki badań laboratoryjnych, z wyjątkiem oznaczenia stężenia progesteronu w surowicy. Interferencję tę obserwuje się przy stężeniu sugammadeksu w osoczu wynoszącym 100 mikrogramów/mL (najwyższe stężenie występuje po podaniu 8 mg/kg mc. w bolusie).13
Dodatkowo sugammadeks wpływa na parametry krzepnięcia krwi:
- Dawka 4 mg/kg mc. powoduje maksymalne średnie wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT) o 17% i czasu protrombinowego PT (INR) o 11%.14
- Dawka 16 mg/kg mc. powoduje wydłużenie aPTT o 22% i PT (INR) o 22%.15
- To wydłużenie parametrów krzepnięcia ma charakter przejściowy i utrzymuje się krótko (≤ 30 minut).16
W badaniach in vitro zaobserwowano interakcje farmakodynamiczne (wydłużenie aPTT oraz PT) między sugammadeksem a lekami przeciwzakrzepowymi, takimi jak: antagoniści witaminy K, heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe, rywaroksaban i dabigatran.17
Interakcje z alkoholem
Nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających interakcje sugammadeksu z alkoholem. Ze względu na mechanizm działania sugammadeksu, który selektywnie wiąże się z cząsteczkami leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, nie przewiduje się bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych z alkoholem etylowym.
Należy jednak pamiętać, że alkohol etylowy może:
- Nasilać działanie sedatywne oraz depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy środków anestetycznych i analgetycznych stosowanych podczas znieczulenia
- Wpływać na metabolizm wątrobowy wielu leków stosowanych w okresie okołooperacyjnym
- Potencjalnie zwiększać ryzyko krwawienia u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe
Z uwagi na brak bezpośredniego działania sugammadeksu na receptory OUN, nie przewiduje się specyficznych interakcji sugammadeksu z alkoholem. Niemniej jednak, wskazane jest zachowanie ostrożności i unikanie spożywania alkoholu w okresie okołooperacyjnym ze względu na potencjalne wzmożenie działania innych leków stosowanych w tym czasie.
Stosowanie u dzieci i młodzieży
U pacjentów pediatrycznych nie przeprowadzono formalnych badań oceniających interakcje sugammadeksu z innymi lekami. Przy stosowaniu sugammadeksu u dzieci i młodzieży należy uwzględnić wszystkie opisane powyżej interakcje dla dorosłych oraz ostrzeżenia zawarte w informacji o produkcie.18
Tabela interakcji lekowych sugammadeksu
| Lek/Grupa leków | Typ interakcji | Mechanizm | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Toremifen | Wyparcie | Wyparcie rokuronium/wekuronium z kompleksu z sugammadeksem | Wydłużenie czasu do powrotu stosunku T4/T1 do 0,9 | Wysoki | Ścisłe monitorowanie pacjenta przez minimum 15 minut po podaniu |
| Kwas fusydowy (dożylny) | Wyparcie | Wyparcie rokuronium/wekuronium z kompleksu z sugammadeksem | Lekkie wydłużenie czasu do powrotu stosunku T4/T1 do 0,9 | Umiarkowany | Monitorowanie podczas podawania w okresie przedoperacyjnym |
| Hormonalne środki antykoncepcyjne | Wychwyt | Zmniejszenie stężenia wolnej frakcji hormonu w osoczu | Zmniejszenie skuteczności antykoncepcji | Wysoki | Postępowanie jak przy pominięciu dawki antykoncepcyjnej; w przypadku środków niestosowanych doustnie – dodatkowa antykoncepcja niehormonalna przez 7 dni |
| Antagoniści witaminy K | Farmakodynamiczna | Wpływ na parametry krzepnięcia | Przejściowe wydłużenie aPTT i PT (INR) | Umiarkowany | Monitorowanie parametrów krzepnięcia |
| Heparyna niefrakcjonowana | Farmakodynamiczna | Wpływ na parametry krzepnięcia | Przejściowe wydłużenie aPTT | Umiarkowany | Monitorowanie parametrów krzepnięcia |
| Heparyny drobnocząsteczkowe | Farmakodynamiczna | Wpływ na parametry krzepnięcia | Przejściowe zaburzenia parametrów krzepnięcia | Umiarkowany | Monitorowanie parametrów krzepnięcia |
| Rywaroksaban | Farmakodynamiczna | Wpływ na parametry krzepnięcia | Przejściowe wydłużenie PT | Umiarkowany | Monitorowanie parametrów krzepnięcia |
| Dabigatran | Farmakodynamiczna | Wpływ na parametry krzepnięcia | Przejściowe zaburzenia parametrów krzepnięcia | Umiarkowany | Monitorowanie parametrów krzepnięcia |
| Leki nasilające blokadę nerwowo-mięśniową w okresie pooperacyjnym | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania rokuronium/wekuronium | Możliwy nawrót blokady nerwowo-mięśniowej | Wysoki | Monitorowanie funkcji nerwowo-mięśniowej, możliwa konieczność wentylacji i ponownego podania sugammadeksu |
| Alkohol etylowy | Brak bezpośredniej | Nie dotyczy | Nie przewiduje się bezpośredniej interakcji z sugammadeksem | Niski | Unikanie spożycia alkoholu w okresie okołooperacyjnym ze względu na interakcje z innymi lekami stosowanymi podczas znieczulenia |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania