Przeciwwskazania stosowania leku Siofor XR 750 mg

Lek Siofor XR 750 mg, zawierający 750 mg chlorowodorku metforminy (co odpowiada 585 mg metforminy) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany w szeregu sytuacji klinicznych, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych lub zagrażać zdrowiu i życiu pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Siofor XR 750 mg jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na chlorowodorek metforminy lub którąkolwiek substancję pomocniczą wchodzącą w skład preparatu.²

Stany ostrej kwasicy metabolicznej

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z jakimkolwiek rodzajem ostrej kwasicy metabolicznej, w tym:³

• Kwasica mleczanowa – ciężkie powikłanie metaboliczne, które może wystąpić w przebiegu leczenia metforminą, szczególnie w przypadku współistniejących chorób zwiększających ryzyko jej wystąpienia
• Cukrzycowa kwasica ketonowa – ostra komplikacja cukrzycy charakteryzująca się podwyższonym poziomem ciał ketonowych we krwi i moczu

Cukrzycowy stan przedśpiączkowy

Cukrzycowy stan przedśpiączkowy stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku Siofor XR 750 mg. Jest to stan poprzedzający śpiączkę cukrzycową, charakteryzujący się znaczną hiperglikemią, odwodnieniem i zaburzeniami świadomości.⁴

Niewydolność nerek

Siofor XR 750 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR) poniżej 30 ml/min. Wynika to z faktu, że metformina jest wydalana głównie przez nerki, a upośledzenie ich funkcji może prowadzić do kumulacji leku i zwiększenia ryzyka kwasicy mleczanowej.⁵

Ostre stany zaburzające czynność nerek

Przeciwwskazaniem do stosowania leku są również jakiekolwiek ostre stany, które mogą powodować zaburzenia czynności nerek, takie jak:⁶

• Odwodnienie – może prowadzić do gwałtownego pogorszenia funkcji nerek i zwiększenia ryzyka kwasicy mleczanowej
• Ciężkie zakażenie – stany infekcyjne o dużym nasileniu mogą wpływać na funkcję nerek i metabolizm metforminy
• Wstrząs – niezależnie od etiologii, prowadzi do hipoperfuzji narządów, w tym nerek, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych metforminy

Choroby powodujące niedotlenienie tkanek

Lek Siofor XR 750 mg jest przeciwwskazany w stanach, które mogą spowodować niedotlenienie tkanek (hipoksję), zarówno w przebiegu chorób o ostrym przebiegu, jak i zaostrzenia chorób przewlekłych. Do stanów tych należą:⁷

• Niewyrównana niewydolność serca – zaburzenie przepływu krwi może prowadzić do hipoksji tkanek, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
• Niewydolność oddechowa – niedostateczna wymiana gazowa w płucach prowadzi do hipoksemii i hipoksji tkankowej
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – zaburzenie perfuzji tkankowej i niedotlenienie mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej
• Wstrząs – niezależnie od przyczyny, prowadzi do hipoperfuzji narządów i niedotlenienia tkanek

Choroby wątroby i alkoholizm

Przeciwwskazania do stosowania leku Siofor XR 750 mg obejmują również:⁸

• Niewydolność wątroby – zaburzenia funkcji wątroby mogą wpływać na metabolizm kwasu mlekowego i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej
• Ostre zatrucie alkoholem – alkohol nasila działanie metforminy na metabolizm mleczanów, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
• Alkoholizm – przewlekłe nadużywanie alkoholu predysponuje do kwasicy mleczanowej ze względu na zaburzenia metaboliczne i potencjalne uszkodzenie wątroby

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Lekarz powinien odradzić stosowanie leku Siofor XR 750 mg lub rozważyć jego odstawienie również w sytuacjach, które nie stanowią bezwzględnych przeciwwskazań, ale mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych, szczególnie kwasicy mleczanowej. Do sytuacji tych należą:

• Planowane badania diagnostyczne z użyciem jodowanych środków kontrastowych (należy czasowo wstrzymać podawanie metforminy)
• Planowane zabiegi operacyjne w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym (należy przerwać podawanie metforminy 48 godzin przed zabiegiem)
• Stany prowadzące do odwodnienia (np. ciężka biegunka, wymioty)
• Początkowe okresy ciężkich infekcji

Podsumowując, Siofor XR 750 mg jest przeciwwskazany w stanach związanych z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, hipoksją tkankową, kwasicą metaboliczną oraz w sytuacjach nadwrażliwości na substancję czynną lub substancje pomocnicze. W przypadku wystąpienia takich stanów lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie tego leku oraz rozważyć alternatywne metody leczenia cukrzycy.⁹