Działania niepożądane
Rivanoptim 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivanoptim, był oceniany w 19 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz w 4 badaniach fazy II i III z udziałem 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień i anemii różniła się w zależności od wskazania terapeutycznego, np. profilaktyka ŻChZZ po alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego wiązała się z 6,8% krwawień i 5,9% anemii, natomiast leczenie ŻChZZ u dzieci poniżej 18 lat – z 39,5% krwawień i 4,6% anemii. W profilaktyce udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków częstość krwawień wynosiła 28 na 100 pacjentolat, a anemii 2,5 na 100 pacjentolat. Profil bezpieczeństwa obejmował także inne działania niepożądane, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia, reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia z różnych narządów, zaburzenia czynności wątroby i nerek oraz powikłania krwotoczne, w tym zespół ciasnoty przedziałów powięziowych i nefropatię antykoagulantową.
- Działania niepożądane leku Rivanoptim (rywaroksaban 2,5 mg)
- Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
- Częstotliwość krwawień i anemii
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
- Powikłania krwotoczne – szczegółowa charakterystyka
- Grupy pacjentów o zwiększonym ryzyku krwawienia
- Objawy powikłań krwotocznych
- Znane powikłania ciężkiego krwawienia
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Rivanoptim (rywaroksaban 2,5 mg)
Rywaroksaban, substancja czynna produktu leczniczego Rivanoptim, był przedmiotem kompleksowej oceny bezpieczeństwa w trzynastu kluczowych badaniach klinicznych fazy III. Łącznie oceniono 69 608 dorosłych pacjentów w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentów pediatrycznych w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III. Poniższy przegląd obejmuje profil bezpieczeństwa rywaroksabanu ze szczególnym uwzględnieniem działań niepożądanych zaobserwowanych podczas stosowania tego leku.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów otrzymujących rywaroksaban były krwawienia. Wśród nich najczęściej raportowano krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Profil bezpieczeństwa różnił się w zależności od wskazania, dawkowania oraz czasu trwania leczenia.2
Częstotliwość krwawień i anemii
Poniższa tabela przedstawia częstość występowania krwawień i anemii w poszczególnych wskazaniach terapeutycznych:3
| Wskazanie | Dowolne krwawienie | Anemia |
|---|---|---|
| Profilaktyka ŻChZZ u dorosłych pacjentów po przebytej planowej alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego | 6,8% pacjentów | 5,9% pacjentów |
| Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych | 12,6% pacjentów | 2,1% pacjentów |
| Leczenie ZŻG, ZP i profilaktyka nawrotów | 23% pacjentów | 1,6% pacjentów |
| Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego | 39,5% pacjentów | 4,6% pacjentów |
| Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową | 28 na 100 pacjentolat | 2,5 na 100 pacjentolat |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) | 22 na 100 pacjentolat | 1,4 na 100 pacjentolat |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów z CAD/PAD | 6,7 na 100 pacjentolat | 0,15 na 100 pacjentolat** |
| Badanie VOYAGER PAD | 8,38 na 100 pacjentolat | 0,74 na 100 pacjentolat*** |
* W ramach wszystkich badań rywaroksabanu gromadzono, zgłaszano i oceniano wszystkie krwawienia.
** W badaniu COMPASS odnotowano niewielką częstość występowania anemii, ponieważ zastosowano selektywne podejście do zbierania zdarzeń niepożądanych.
*** Zastosowano selektywne podejście do zbierania zdarzeń niepożądanych.
Klasyfikacja działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania rywaroksabanu została sklasyfikowana według następujących kategorii:<sup data-drug="Rivanoptim" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania rywaroksabanu u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży jest przedstawiona w Tabeli 3 według klasyfikacji układów i narządów (w MedDRA) i częstości występowania. Częstości zdefiniowano jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (4
- Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1 000 do <1/100)
- Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko: występujące rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia wszystkie działania niepożądane zgłaszane u dorosłych pacjentów w badaniach fazy III, po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu oraz w badaniach z udziałem dzieci i młodzieży:5
| Klasyfikacja układów i narządów | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (w tym wynik odpowiedniego parametru laboratoryjnego) | Nadpłytkowość (w tym zwiększenie liczby płytek krwi) | Trombocytopenia | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | Reakcja anafilaktyczna w tym wstrząs anafilaktyczny | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | |||
| Zaburzenia oka | Krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy) | ||||
| Zaburzenia serca | Tachykardia | ||||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa, krwioplucie | Eozynofilowe zapalenie płuc | |||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle brzucha oraz żołądka i jelit, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie aktywności GGTA | Żółtaczka, zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (z lub bez towarzyszącego zwiększenia aktywności AlAT), cholestaza, zapalenie wątroby (w tym uszkodzenie komórek wątroby) | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, siniaczenie, krwotok skórny i podskórny | Pokrzywka | Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół DRESS | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból kończyny | Wylew krwi do stawu | Krwawienie domięśniowe | Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, wtórny do krwawienia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenie czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi) | Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek, wtórna do krwawienia, wystarczającego do spowodowania hipoperfuzji, nefropatia związana z antykoagulantami | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne obniżenie siły i energii (w tym zmęczenie i astenia) | Złe samopoczucie (w tym niemoc) | Obrzęk miejscowy | ||
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie LDHA, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | ||||
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu medycznym (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany | Tętniak rzekomy |
Powikłania krwotoczne – szczegółowa charakterystyka
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu, które może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy, nasilenie oraz konsekwencje kliniczne (w tym zgon) różnią się w zależności od lokalizacji, rozległości oraz natężenia krwawienia lub niedokrwistości.6
W badaniach klinicznych podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA) częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych (np. krwawienie z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, moczowo-płciowego, w tym nieprawidłowe krwawienie z pochwy lub nadmierne krwawienie miesiączkowe) i niedokrwistość.7
Oprócz stałego nadzoru klinicznego, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być przydatne do wykrywania utajonego krwawienia i określania ilościowego znaczenia klinicznego jawnego krwawienia, jeśli zostanie to uznane za stosowne.8
Grupy pacjentów o zwiększonym ryzyku krwawienia
Dla niektórych grup pacjentów ryzyko krwawienia może być większe. Dotyczy to zwłaszcza:9
- Pacjentów z niekontrolowalnym ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- Pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę
Należy zauważyć, że krwawienie menstruacyjne może mieć większe nasilenie i/lub być dłuższe niż zazwyczaj.10
Objawy powikłań krwotocznych
Objawami powikłań krwotocznych mogą być:11
- Osłabienie
- Bladość
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Obrzęk niewiadomego pochodzenia
- Duszność
- Wstrząs niewiadomego pochodzenia
W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości, obserwowano objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.12
Znane powikłania ciężkiego krwawienia
Dla rywaroksabanu zgłaszano znane wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:13
- Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan zagrożenia życia powstający w wyniku zwiększenia ciśnienia w zamkniętych przestrzeniach powięziowych, co może prowadzić do niedokrwienia tkanek
- Niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji – obniżony przepływ krwi przez nerki w wyniku znacznej utraty krwi, prowadzący do dysfunkcji lub niewydolności nerek
- Nefropatia związana z antykoagulantami – specyficzne uszkodzenie nerek związane ze stosowaniem leków przeciwzakrzepowych
Przy ocenie stanu każdego pacjenta, u którego stosowane są leki przeciwzakrzepowe należy zawsze uwzględnić możliwość wystąpienia krwotoku.14
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.15
Dane kontaktowe:16
- Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Tel.: +48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania