Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Quetiapine Fair-Med 300 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego kwetiapiny opiera się na serii badań przeprowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo, które dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku. Dane przedkliniczne mają szczególne znaczenie dla przewidywania potencjalnych działań niepożądanych u pacjentów leczonych kwetiapiną.¹

Genotoksyczność

Kompleksowe badania genotoksyczności przeprowadzone dla kwetiapiny nie wykazały potencjału genotoksycznego leku. Testy wykonane zarówno w warunkach in vitro (na komórkach bakteryjnych i ssaczych), jak i in vivo nie dostarczyły dowodów na istnienie działania mutagennego czy klastogennego kwetiapiny.²

Obserwacje w badaniach na zwierzętach

W trakcie badań przedklinicznych na zwierzętach laboratoryjnych przy poziomie ekspozycji mającym znaczenie kliniczne zaobserwowano szereg zmian narządowych i funkcjonalnych.³ Do najważniejszych zaburzeń należały:

• U szczurów – odkładanie się barwnika w tkance tarczycy⁴
• U małp Cynomolgus stwierdzono kompleks zmian obejmujących:
  • Hipertrofię komórek pęcherzykowych gruczołu tarczowego
  • Zmniejszenie stężenia hormonu T3 w osoczu
  • Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
  • Zmniejszenie liczby krwinek białych i czerwonych⁵
• U psów – zmętnienie soczewki i zaćmę⁶

Toksyczność reprodukcyjna

Badania toksycznego oddziaływania kwetiapiny na funkcje rozrodcze dostarczyły istotnych danych dotyczących potencjalnego wpływu leku na płodność oraz rozwój zarodka i płodu:

Toksyczność zarodkowo-płodowa

W badaniach przeprowadzonych na królikach obserwowano zwiększoną częstość występowania przykurczu łap przednich i tylnych u płodów. Ten efekt występował razem z wyraźnym oddziaływaniem leku na organizm matczyny, które manifestowało się zmniejszonym przyrostem masy ciała ciężarnych samic. Opisane działania były wyraźnie widoczne przy poziomie ekspozycji samicy podobnym lub nieznacznie większym niż ekspozycja występująca u ludzi przy stosowaniu maksymalnej dawki terapeutycznej. Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi pozostaje nieustalone.⁷

Wpływ na płodność

W badaniach płodności prowadzonych na szczurach zaobserwowano:

• Marginalne zmniejszenie płodności samców
• Występowanie ciąż urojonych
• Przedłużające się fazy międzyrujowe
• Wydłużenie czasu od kohabitacji do spółkowania
• Zmniejszenie odsetka ciąż⁸

Opisane powyżej efekty są związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny w organizmie zwierząt doświadczalnych. Należy jednak podkreślić, że obserwacje te nie mają bezpośredniego znaczenia klinicznego dla ludzi ze względu na istotne różnice międzygatunkowe w zakresie hormonalnej regulacji procesów rozrodczych.⁹

Interpretacja kliniczna danych przedklinicznych

Istotnym aspektem interpretacji danych przedklinicznych jest fakt, że niektóre z obserwowanych zaburzeń u zwierząt laboratoryjnych nie zostały potwierdzone w długotrwałych badaniach klinicznych u ludzi. Dotyczy to zwłaszcza zmian tarczycowych obserwowanych u szczurów i małp oraz zaburzeń hematologicznych stwierdzonych u małp Cynomolgus.¹⁰

W przypadku zmian ocznych (zmętnienie soczewki i zaćma) obserwowanych u psów, wymaga się dodatkowej oceny klinicznej i monitorowania pacjentów pod kątem potencjalnych długoterminowych powikłań okulistycznych związanych ze stosowaniem kwetiapiny.¹¹