Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Quetiapine Fair-Med 300 mg

Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację

Kwetiapina, jako lek przeciwpsychotyczny, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz podejmujący decyzję o stosowaniu preparatu Quetiapine Fair-Med powinien dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka i przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii.¹

Stosowanie kwetiapiny w ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania kwetiapiny w okresie ciąży są umiarkowane (od 300 do 1000 zakończonych ciąż) i obejmują zarówno raporty indywidualne, jak i wybrane badania obserwacyjne. Analiza tych danych nie wskazuje jednoznacznie na zwiększone ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u płodu, jednak nie pozwala również na jednoznaczne wykluczenie takiego ryzyka.²

Pierwszy trymestr ciąży

Dane eksperymentalne z badań przedklinicznych wykazały toksyczne oddziaływanie kwetiapiny na rozród w modelach zwierzęcych, co należy uwzględnić przy ocenie potencjalnego ryzyka dla płodu.³ Należy poinformować pacjentkę, że dane z modelów zwierzęcych nie przekładają się bezpośrednio na ryzyko u ludzi, jednak stanowią sygnał do zachowania szczególnej ostrożności.

Trzeci trymestr ciąży

Ekspozycja płodu na kwetiapinę w trzecim trymestrze ciąży wiąże się ze szczególnym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych u noworodka. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o możliwości wystąpienia u noworodka objawów pozapiramidowych i/lub objawów zespołu odstawienia o różnym nasileniu i czasie trwania po porodzie.⁴

Opisywane w literaturze możliwe objawy niepożądane u noworodków obejmują:⁵

• Pobudzenie psychoruchowe – niepokój, nadmierna aktywność ruchowa
• Zaburzenia napięcia mięśniowego – zarówno wzmożone, jak i osłabione napięcie mięśniowe
• Drżenia mięśniowe – drobne, rytmiczne ruchy mimowolne
• Senność – nadmierna sedacja, trudności z utrzymaniem czuwania
• Niewydolność oddechowa – zaburzenia rytmu i głębokości oddychania
• Zaburzenia przyjmowania pokarmu – problemy z ssaniem, trudności z karmieniem

Należy podkreślić, że ze względu na możliwość wystąpienia powyższych objawów, stan noworodka powinien być dokładnie monitorowany przez personel medyczny po porodzie.⁶

Karmienie piersią

Dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone. Na podstawie dostępnych doniesień naukowych trudno jest precyzyjnie określić stężenia leku w mleku podczas stosowania kwetiapiny w dawkach terapeutycznych.⁷

Ze względu na brak wiarygodnych danych klinicznych, lekarz powinien przedstawić pacjentce dwie możliwe opcje postępowania:⁸

1. Przerwanie karmienia piersią przy kontynuacji terapii kwetiapiną – w przypadku gdy korzyści z leczenia są znaczące dla stabilizacji stanu psychicznego matki
2. Przerwanie terapii kwetiapiną przy utrzymaniu karmienia piersią – jeśli korzyści z naturalnego karmienia przewyższają potencjalne korzyści z leczenia lub gdy dostępne są alternatywne, bezpieczniejsze opcje terapeutyczne

Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, z uwzględnieniem bilansu korzyści dla zdrowia dziecka wynikających z karmienia naturalnego oraz korzyści terapeutycznych dla matki wynikających z leczenia kwetiapiną.

Wpływ na płodność

Wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie został do tej pory systematycznie zbadany w badaniach klinicznych. W badaniach na modelach zwierzęcych (szczury) zaobserwowano efekty związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny we krwi.⁹

Należy jednak zaznaczyć, że obserwacje te nie mogą być bezpośrednio ekstrapolowane na populację ludzką. Hiperprolaktynemia indukowana przez leki przeciwpsychotyczne może teoretycznie wpływać na funkcje rozrodcze zarówno u kobiet (zaburzenia miesiączkowania, brak owulacji), jak i u mężczyzn (obniżenie libido, zaburzenia erekcji), jednak mechanizmy i nasilenie tego zjawiska przy stosowaniu kwetiapiny wymagają dalszych badań.

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Lekarz przepisujący preparat Quetiapine Fair-Med pacjentkom w wieku rozrodczym powinien:¹⁰

• Omówić kwestie planowania rodziny i stosowania skutecznej antykoncepcji
• Poinformować o potencjalnym ryzyku związanym ze stosowaniem leku w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze
• W przypadku zaistniałej ciąży przeprowadzić szczegółową analizę korzyści i ryzyka kontynuacji terapii
• Zapewnić odpowiednie monitorowanie stanu płodu i noworodka przy kontynuacji leczenia w ciąży
• Przekazać informacje o konieczności monitorowania stanu noworodka po porodzie pod kątem możliwych objawów niepożądanych
• Przedstawić opcje dotyczące karmienia piersią w kontekście leczenia kwetiapiną

Decyzja o stosowaniu kwetiapiny u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem nasilenia objawów choroby psychicznej, dostępności alternatywnych metod leczenia oraz bilansu korzyści i ryzyka dla matki i dziecka.

Informacje o preparacie Quetiapine Fair-Med

Quetiapine Fair-Med dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w pięciu dawkach: 25 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg i 300 mg kwetiapiny (w postaci kwetiapiny fumaranu).¹¹ Poszczególne dawki różnią się wyglądem, co ułatwia ich identyfikację:

Tabletki o dawkach 100 mg, 200 mg i 300 mg można podzielić na równe dawki, co daje dodatkową elastyczność w dostosowywaniu dawkowania.¹²