Przedawkowanie
Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g

Przedawkowanie maści Psotriol (50 µg kalcypotriolu + 0,5 mg betametazonu dipropionianu/g) może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych wynikających z działania obu substancji czynnych. Nadmierne dawki kalcypotriolu skutkują hiperkalcemią, objawiającą się poliurią, zaparciami, osłabieniem mięśni, splątaniem, a w ciężkich przypadkach śpiączką. Po odstawieniu leku stężenie wapnia zwykle wraca do normy, co wskazuje na odwracalność tego stanu. Długotrwałe stosowanie betametazonu może wywołać wtórną niewydolność nadnerczy poprzez zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, a także zespół Cushinga, szczególnie przy dawkach przekraczających maksymalną zalecaną dobową dawkę 15 g (w opisywanym przypadku 34 g/dobę przez 5 miesięcy). Nagłe odstawienie kortykosteroidów może prowadzić do zaostrzenia choroby podstawowej, np. łuszczycy krostkowej.

Pobierz ChPL PDF Psotriol – Maść – (50 mcg + 0,5 mg)/g
  1. Przedawkowanie leku Psotriol
    1. Hiperkalcemia wywołana kalcypotriolem
    2. Systemowe działanie betametazonu
    3. Przypadek kliniczny – zespół Cushinga
    4. Objawy przedawkowania
    5. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. łuszczyca pospolita
Substancja czynna
  1. betametazon
  2. kalcypotriol
Kategoria leku
  1. analogi witaminy D
  2. glikokortykosteroidy
  3. leki przeciwłuszczycowe

Przedawkowanie leku Psotriol

Przedawkowanie produktu leczniczego Psotriol, (50 mikrogramów + 0,5 mg)/g, maść może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych z działaniem obu substancji czynnych – kalcypotriolu (w postaci kalcypotriolu jednowodnego) oraz betametazonu (w postaci betametazonu dipropionianu). Należy dokładnie monitorować pacjentów, u których podejrzewa się stosowanie dawek przekraczających zalecane.1

Hiperkalcemia wywołana kalcypotriolem

Stosowanie dawek większych niż zalecane może prowadzić do nadmiernego zwiększenia stężenia wapnia w osoczu krwi (hiperkalcemia). Jest to bezpośredni skutek przedawkowania kalcypotriolu. Należy podkreślić, że po przerwaniu stosowania produktu leczniczego stężenie wapnia zwykle powraca do wartości prawidłowych, co wskazuje na odwracalność tego stanu.2

Systemowe działanie betametazonu

Nadmierne, długotrwałe miejscowe stosowanie kortykosteroidów, w tym betametazonu zawartego w produkcie Psotriol, może prowadzić do zaburzenia funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Skutkiem tego jest zwykle odwracalna, wtórna niewydolność nadnerczy. W przypadku wystąpienia takich objawów wskazane jest zastosowanie odpowiedniego leczenia objawowego.3

W przypadkach przewlekłego zatrucia, istotne jest, aby leczenie kortykosteroidami odstawiać stopniowo, a nie gwałtownie, co mogłoby prowadzić do zaostrzenia objawów.4

Przypadek kliniczny – zespół Cushinga

W literaturze opisano przypadek kliniczny pacjenta z rozległą erytrodermią łuszczycową, u którego zastosowano maść zawierającą kalcypotriol i betametazonu dipropionian w ilości 240 g na tydzień (co odpowiada dobowej dawce wynoszącej w przybliżeniu 34 g) przez okres 5 miesięcy. Maksymalna zalecana dawka dobowa produktu wynosi 15 g. Ze względu na niewłaściwe zastosowanie produktu podczas leczenia, u pacjenta wystąpił zespół Cushinga, a następnie po nagłym zaprzestaniu leczenia rozwinęła się łuszczyca krostkowa.5

Objawy przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Związek z substancją czynną Dawka związana z objawem
Poliuria Zwiększone wydalanie moczu, często będące jednym z pierwszych objawów hiperkalcemii Kalcypotriol Dawka nie określona; objaw hiperkalcemii
Zaparcia Trudności w oddawaniu stolca, związane z zaburzeniami elektrolitowymi Kalcypotriol Dawka nie określona; objaw hiperkalcemii
Osłabienie mięśni Zmniejszona siła mięśniowa, będąca konsekwencją zaburzeń gospodarki wapniowej Kalcypotriol Dawka nie określona; objaw hiperkalcemii
Splątanie Zaburzenia świadomości i funkcji poznawczych wynikające z hiperkalcemii Kalcypotriol Dawka nie określona; objaw hiperkalcemii
Śpiączka Najcięższy objaw hiperkalcemii, stan zagrożenia życia Kalcypotriol Dawka nie określona; objaw ciężkiej hiperkalcemii
Wtórna niewydolność nadnerczy Zaburzenie czynności nadnerczy w wyniku hamowania osi przysadka-nadnercza Betametazon Związana z długotrwałym, nadmiernym stosowaniem
Zespół Cushinga Zespół objawów związanych z nadmiarem kortykosteroidów, charakteryzujący się m.in. otyłością centralną, rozstępami, nadciśnieniem Betametazon Zaobserwowany przy dawce ok. 34 g/dobę przez 5 miesięcy
Łuszczyca krostkowa Ciężka postać łuszczycy mogąca wystąpić jako powikłanie nagłego odstawienia kortykosteroidów Betametazon (efekt odstawienia) Związana z nagłym zaprzestaniem leczenia po długotrwałym przedawkowaniu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania produktu Psotriol należy podjąć następujące działania:

  • Przerwać stosowanie produktu w przypadku hiperkalcemii, co zwykle prowadzi do normalizacji stężenia wapnia6
  • Zastosować leczenie objawowe w przypadku wystąpienia objawów niewydolności nadnerczy7
  • W przypadku przewlekłego zatrucia kortykosteroidami – odstawiać leczenie stopniowo, a nie gwałtownie8
  • Monitorować stężenie wapnia w surowicy przy podejrzeniu hiperkalcemii
  • Ocenić czynność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek

Należy podkreślić, że maksymalna zalecana dobowa dawka produktu Psotriol wynosi 15 g, a jej przekroczenie znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl