Właściwości farmakokinetyczne
Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g

Psotriol to maść zawierająca kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g), stosowana miejscowo w leczeniu łuszczycy. Farmakokinetyka obu składników wykazuje minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe (<1% dawki 2,5 g na 625 cm² zdrowej skóry przez 12 h), które może wzrosnąć do około 24% przy aplikacji na skórę uszkodzoną lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Obie substancje wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (~64%) oraz szybki metabolizm – betametazon głównie w wątrobie i nerkach do glukuronidów i estrów siarczanowych. W badaniach klinicznych stężenia kalcypotriolu i betametazonu w osoczu były poniżej granicy oznaczalności, choć wykryto metabolity u niektórych pacjentów. Okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi 5-6 godzin, jednak po aplikacji miejscowej eliminacja jest wydłużona do kilku dni z powodu odkładania się substancji w skórze.

Właściwości farmakokinetyczne leku Psotriol

Psotriol to maść zawierająca kombinację dwóch substancji czynnych: kalcypotriol (50 mikrogramów/g w postaci kalcypotriolu jednowodnego) oraz betametazon (0,5 mg/g w postaci betametazonu dipropionianu). Właściwości farmakokinetyczne obu składników zostały dobrze zbadane i określone, zarówno w pojedynczych aplikacjach, jak i w zastosowaniu łącznym w postaci maści.1

Wchłanianie przezskórne

Badania kliniczne z wykorzystaniem maści znakowanej radioizotopowo wykazały, że wchłanianie ogólnoustrojowe kalcypotriolu i betametazonu z preparatu Psotriol jest minimalne i wynosi mniej niż 1% zastosowanej dawki (2,5 g), gdy produkt leczniczy aplikowany jest na zdrową skórę o powierzchni 625 cm² przez okres 12 godzin.2

Stopień wchłaniania leku może być jednak wyższy w określonych warunkach klinicznych. Stosowanie produktu leczniczego na obszary skóry pokryte łuskami łuszczycowymi lub pod opatrunkiem okluzyjnym może zwiększać wchłanianie kortykosteroidów stosowanych miejscowo.3 W przypadku aplikacji na skórę uszkodzoną, wchłanianie produktu leczniczego wzrasta znacząco – do około 24%.4

Dystrybucja i wiązanie z białkami

Po ekspozycji ogólnoustrojowej zarówno kalcypotriol, jak i betametazonu dipropionian charakteryzują się znacznym stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 64%.5

Badania dystrybucji tkankowej przeprowadzone na szczurach z zastosowaniem znakowanych radioizotopem substancji czynnych wykazały, że najwyższe stężenia kalcypotriolu i betametazonu dipropionianu były obserwowane w nerkach i wątrobie.6

Metabolizm

Po ekspozycji ogólnoustrojowej obie substancje czynne ulegają szybkiemu i intensywnemu metabolizmowi.7 Betametazon jest metabolizowany głównie w wątrobie, ale także w nerkach, do postaci glukuronidów i estrów siarczanowych.8

W badaniach klinicznych obejmujących 34 pacjentów z zaawansowaną łuszczycą tułowia i owłosionej skóry głowy, leczonych przez 4 lub 8 tygodni produktami zawierającymi kalcypotriol i betametazonu dipropionian w postaci żelu lub maści, stężenia obu substancji czynnych w próbkach krwi były poniżej dolnej granicy oznaczalności. Jednakże u niektórych pacjentów wykryto metabolity obu substancji czynnych – jeden metabolit kalcypotriolu i jeden metabolit betametazonu dipropionianu.9

Eliminacja

Okres półtrwania w osoczu w fazie eliminacji dla obu substancji czynnych po podaniu dożylnym wynosi od 5 do 6 godzin.10 Jednakże ze względu na właściwość odkładania się substancji w skórze, rzeczywisty czas wydalania po aplikacji miejscowej jest znacznie dłuższy i może wynosić nawet kilka dni.11

Drogi wydalania różnią się dla poszczególnych substancji czynnych. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że kalcypotriol jest wydalany głównie z kałem (szczury i świnki morskie), natomiast betametazonu dipropionian jest wydalany głównie z moczem (szczury i myszy).12

Charakterystyka farmakokinetyczna

Parametr Kalcypotriol Betametazonu dipropionian
Wchłanianie przez skórę zdrową Mniej niż 1% dawki (2,5 g) przy aplikacji na 625 cm² przez 12h
Wchłanianie przez skórę uszkodzoną Około 24%
Wiązanie z białkami osocza Około 64%
Okres półtrwania w osoczu (po podaniu dożylnym) 5-6 godzin
Główne narządy dystrybucji Nerki i wątroba
Główne miejsca metabolizmu Nie określono szczegółowo Wątroba i nerki
Główna droga eliminacji Z kałem (badania na szczurach i świnkach) Z moczem (badania na szczurach i myszach)
Czas eliminacji po podaniu miejscowym Liczony w dniach (ze względu na odkładanie się w skórze)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl