Interakcje leku
Propranolol WZF 40 mg

Propranolol WZF, jako nieselektywny beta-adrenolityk, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie propranololu z lekami przeciwarytmicznymi klasy I (np. dyzopiramid), glikozydami naparstnicy, antagonistami kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz klonidyną, ze względu na ryzyko nasilenia działania inotropowo ujemnego, bradykardii, ciężkiego niedociśnienia tętniczego i zaburzeń przewodnictwa sercowego. W przypadku antagonistów kanału wapniowego z grupy pochodnych dihydropirydyny (np. nifedypina) istnieje zwiększone ryzyko niedociśnienia i ujawnienia niewydolności serca. Propranolol może również nasilać działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych, co zwiększa ryzyko hipoglikemii. Zaleca się unikanie dożylnego podawania propranololu z antagonistami kanału wapniowego oraz ostrożność przy odstawianiu klonidyny, aby zapobiec nadciśnieniu z odbicia.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Propranolol WZF, jako nieselektywny beta-adrenolityk, może wchodzić w liczne, istotne klinicznie interakcje z różnymi grupami leków. Interakcje te mogą powodować zarówno nasilenie działania propranololu, jak i jego osłabienie, a także wpływać na skuteczność innych jednocześnie stosowanych leków. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii.1

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Leki przeciwarytmiczne klasy I, takie jak dyzopiramid, wymagają zachowania szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z propranololem ze względu na ryzyko nasilenia efektu hipotensyjnego oraz działania inotropowego ujemnego.2

Jednoczesne stosowanie propranololu z glikozydami naparstnicy może prowadzić do wydłużenia czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń przewodnictwa.3

Antagoniści kanału wapniowego wykazujący działanie inotropowo ujemne (szczególnie werapamil i diltiazem) w połączeniu z propranololem mogą znacząco nasilać swoje działanie, zwiększając ryzyko wystąpienia ciężkiego niedociśnienia tętniczego, bradykardii oraz niewydolności serca. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów z niewydolnością lewej komory i/lub zaburzeniami przewodnictwa sercowego. Z tego powodu nie należy podawać dożylnie jednocześnie propranololu i antagonistów kanału wapniowego. Dodatkowo, przy zmianie terapii, nie należy podawać dożylnie propranololu w ciągu 48 godzin po odstawieniu antagonistów kanału wapniowego.4

Stosowanie antagonistów kanału wapniowego z grupy pochodnych dihydropirydyny (np. nifedypina) jednocześnie z propranololem zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, a u osób z bezobjawową niewydolnością serca może prowadzić do ujawnienia się objawów tej choroby.5

Jednoczesne stosowanie propranololu z klonidyną wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza przy planowanym odstawieniu klonidyny. Leki β-adrenolityczne, w tym propranolol, mogą nasilać nadciśnienie z odbicia podczas odstawiania klonidyny. Zaleca się, aby w przypadku jednoczesnego stosowania tych leków, propranolol odstawić kilka dni przed odstawieniem klonidyny. W przypadku zastępowania klonidyny propranololem, należy wprowadzić propranolol do leczenia kilka dni po całkowitym odstawieniu klonidyny.6

Interakcje z lekami sympatykomimetycznymi i innymi

Stosowanie leków sympatykomimetycznych, takich jak adrenalina, jednocześnie z propranololem, może zmniejszać skuteczność leku β-adrenolitycznego. Szczególną ostrożność należy zachować przy dożylnym podawaniu adrenaliny pacjentom przyjmującym propranolol, ponieważ w rzadkich przypadkach obserwowano skurcz naczyń, nadciśnienie tętnicze i bradykardię.7

Podczas jednoczesnego stosowania propranololu z ergotaminą (lub dihydroergotaminą) oraz lekami o podobnej budowie chemicznej, u niektórych pacjentów obserwowano skurcz naczyń krwionośnych. Z tego powodu zaleca się zachowanie ostrożności przy równoczesnym podawaniu tych leków.8

Leki przeciwcukrzycowe stosowane jednocześnie z propranololem wymagają zachowania ostrożności, ponieważ propranolol może nasilać działanie hipoglikemizujące tych leków, potencjalnie prowadząc do epizodów hipoglikemii.9

Interakcje farmakokinetyczne

Niektóre leki mogą wpływać na stężenie propranololu w osoczu:

  • Cymetydyna i hydralazyna – mogą powodować zwiększenie stężenia propranololu w osoczu10
  • Alkohol – może zmniejszać stężenie propranololu w osoczu11
  • Lidokaina – stosowanie propranololu podczas dożylnego podawania lidokainy może zwiększać stężenie lidokainy w osoczu o około 30%, dlatego nie zaleca się takiego leczenia skojarzonego12
  • Chloropromazyna – jednoczesne stosowanie z propranololem może powodować zwiększenie stężenia obu substancji w osoczu, prowadząc do nasilenia działania przeciwpsychotycznego chloropromazyny oraz nasilenia działania propranololu (nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego)13

Ponadto, badania farmakokinetyczne wykazały, że następujące leki mogą oddziaływać z propranololem poprzez wpływ na układ enzymatyczny wątroby: chinidyna, propafenon, ryfampicyna, teofilina, warfaryna, tiorydazyna oraz antagoniści kanału wapniowego z grupy pochodnych dihydropirydyny (nifedypina, nisoldypina, nikardypina, isradypina, lacydypina).14

Interakcje z lekami przeciwzapalnymi

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen i indometacyna, mogą osłabiać działanie hipotensyjne propranololu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia nadciśnienia tętniczego.15

Interakcje z anestetykami

Podczas stosowania propranololu z lekami znieczulającymi zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności. Środkiem znieczulającym z wyboru powinien być lek o słabych właściwościach inotropowych ujemnych. Jednoczesne stosowanie propranololu z anestetykami może osłabić odruchową tachykardię i zwiększyć ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego. W trakcie terapii propranololem nie zaleca się stosowania leków znieczulających powodujących depresję mięśnia sercowego.16

Interakcje propranololu z alkoholem

Alkohol etylowy może wchodzić w istotne interakcje z propranololem, wpływając zarówno na farmakokinetykę, jak i na farmakodynamikę tego leku. Spożywanie alkoholu podczas terapii propranololem może prowadzić do zmniejszenia stężenia propranololu w osoczu, co może skutkować osłabieniem jego działania terapeutycznego.17

Dodatkowo, należy zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie alkoholu i propranololu może prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego, zwiększając ryzyko wystąpienia nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, co może objawić się zawrotami głowy, omdleniami i zaburzeniami świadomości, szczególnie przy zmianie pozycji ciała z leżącej na stojącą.

Alkohol może również nasilać działanie sedatywne propranololu, co może prowadzić do zwiększonej senności, zaburzeń koordynacji oraz osłabienia zdolności psychomotorycznych. Z tego powodu należy odradzać pacjentom spożywanie alkoholu podczas leczenia propranololem, a jeśli to niemożliwe – zalecać znaczne ograniczenie jego ilości oraz zachowanie szczególnej ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Tabela interakcji propranololu

Lek/Substancja Rodzaj interakcji Opis interakcji Poziom istotności
Leki przeciwcukrzycowe Farmakodynamiczna Nasilenie działania hipoglikemizującego, zwiększone ryzyko hipoglikemii Wysoki
Leki przeciwarytmiczne klasy I (dyzopiramid) Farmakodynamiczna Nasilenie działania inotropowego ujemnego, zwiększone ryzyko depresji mięśnia sercowego Wysoki
Glikozydy naparstnicy Farmakodynamiczna Wydłużenie czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwiększone ryzyko bradykardii Wysoki
Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) Farmakodynamiczna Nasilenie działania inotropowego ujemnego, ryzyko ciężkiego niedociśnienia, bradykardii, niewydolności serca Bardzo wysoki
Antagoniści kanału wapniowego (nifedypina i inne pochodne dihydropirydyny) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko niedociśnienia, możliwość ujawnienia niewydolności serca Wysoki
Leki sympatykomimetyczne (adrenalina) Farmakodynamiczna Zmniejszenie skuteczności propranololu, ryzyko skurczu naczyń, nadciśnienia, bradykardii Wysoki
Lidokaina (podawana dożylnie) Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia lidokainy w osoczu o około 30% Średni
Cymetydyna, hydralazyna Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia propranololu w osoczu Średni
Alkohol Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Zmniejszenie stężenia propranololu w osoczu, nasilenie działania hipotensyjnego i sedatywnego Średni
Klonidyna Farmakodynamiczna Przy odstawianiu klonidyny – ryzyko nadciśnienia z odbicia Wysoki
Ergotamina, dihydroergotamina Farmakodynamiczna Ryzyko skurczu naczyń krwionośnych Średni
Ibuprofen, indometacyna (NLPZ) Farmakodynamiczna Osłabienie działania hipotensyjnego propranololu Średni
Chloropromazyna Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia obu substancji w osoczu, nasilenie działania przeciwpsychotycznego chloropromazyny i hipotensyjnego propranololu Średni
Środki znieczulające Farmakodynamiczna Osłabienie odruchowej tachykardii, zwiększone ryzyko niedociśnienia tętniczego Wysoki
Chinidyna, propafenon, ryfampicyna, teofilina, warfaryna, tiorydazyna Farmakokinetyczna Wpływ na metabolizm propranololu poprzez układ enzymatyczny wątroby Średni
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl