Właściwości farmakodynamiczne
Priligy 30 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Produkt leczniczy Priligy, zawierający jako substancję czynną dapoksetynę w dawkach 30 mg lub 60 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inne leki urologiczne (kod ATC: G04BX14). Jego szczegółowa charakterystyka farmakodynamiczna obejmuje mechanizm działania, wyniki badań przedklinicznych oraz dane z badań klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania.¹

Mechanizm działania

Dapoksetyna jest silnym wybiórczym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o wartości IC50 wynoszącej 1,12 nM. Jej główne metabolity występujące w organizmie ludzkim, takie jak demetyoldapoksetyna (IC50 <1 nM) i didemetylodapoksetyna (IC50 = 2 nM), wykazują porównywalną lub nieco mniejszą siłę działania. Wyjątek stanowi tlenek-N-dapoksetyny, którego IC50 wynosi 282 nM, co wskazuje na znacznie słabsze działanie tego metabolitu.²

Fizjologicznie, ejakulacja u człowieka zachodzi przy udziale współczulnego układu nerwowego. Szlak odruchu odpowiedzialnego za ejakulację rozpoczyna się w rdzeniowym ośrodku odruchu, a następnie jest przewodzony przez pień mózgu. Na początku tego procesu istotną rolę odgrywają określone jądra mózgu, w szczególności jądro przedwzrokowe boczne oraz jądro przykomorowe.³

Postulowany mechanizm działania dapoksetyny w leczeniu przedwczesnej ejakulacji opiera się na hamowaniu neuronalnego wychwytu zwrotnego serotoniny, co prowadzi do nasilenia działania tego neuroprzekaźnika na receptory pre- i postsynaptyczne.⁴

Badania przedkliniczne

Badania na modelu zwierzęcym wykazały, że dapoksetyna hamuje odruch ejakulacji u szczurów, działając na poziomie ponadrdzeniowym w jądrze przy olbrzymiokomórkowym bocznym (LPGi). Fizjologicznie, współczulne włókna pozazwojowe unerwiające pęcherzyki nasienne, nasieniowody, prostatę, mięsień opuszkowo-cewkowy oraz szyję pęcherza moczowego powodują ich skurcz w odpowiedniej sekwencji, co prowadzi do ejakulacji. Dapoksetyna moduluje ten odruch ejakulacji w badaniach na szczurach.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ocena skuteczności produktu leczniczego Priligy w terapii przedwczesnej ejakulacji opiera się na pięciu randomizowanych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą i kontrolą placebo, przeprowadzonych na łącznej grupie 6081 pacjentów. Do badań kwalifikowano mężczyzn w wieku co najmniej 18 lat, u których przedwczesna ejakulacja występowała podczas większości kontaktów seksualnych w ciągu 6 miesięcy poprzedzających rozpoczęcie badania.⁶

Przedwczesna ejakulacja została zdefiniowana zgodnie z kryteriami diagnostycznymi DSM-IV, obejmującymi: krótki czas od wprowadzenia członka do ejakulacji wewnątrzpochwowej (IELT, ang. Intravaginal Ejaculation Latency Time) wynoszący ≤2 minuty (mierzony przy pomocy stopera w czterech badaniach), słabą kontrolę nad ejakulacją oraz odczuwalny niepokój lub trudności interpersonalne związane z tym zaburzeniem.⁷

Z badań wykluczano pacjentów z innymi rodzajami zaburzeń, w tym zaburzeniami erekcji, oraz osoby stosujące inny rodzaj farmakoterapii z powodu przedwczesnej ejakulacji.⁸

Wyniki wszystkich przeprowadzonych badań były spójne, wykazując skuteczność produktu leczniczego Priligy po 12 tygodniach jego stosowania. Jedno z badań trwało 24 tygodnie i objęło zarówno pacjentów z UE, jak i spoza niej. W badaniu tym uczestniczyło 1162 pacjentów, z których 385 przydzielono losowo do grupy placebo, 388 do grupy otrzymującej Priligy w dawce 30 mg stosowany doraźnie oraz 389 do grupy otrzymującej Priligy w dawce 60 mg stosowany doraźnie.⁹

Wyniki badań klinicznych

Poniższa tabela przedstawia średnią wartość IELT oraz medianę średniej wartości IELT na końcu 24-tygodniowego badania klinicznego:

*Ekstrapolacja wartości wyjściowej dla osób biorących udział w badaniu dla których brak danych późniejszych niż wyjściowe.
**Różnice były istotne statystycznie (wartość p ≤ 0,001).

¹⁰

Również inne badania i analizy zbiorcze danych z tygodnia 12 dostarczyły zgodnych wyników potwierdzających skuteczność terapii.¹¹

Poniższa tabela przedstawia odsetek pacjentów, którzy osiągnęli co najmniej określony poziom średniej wartości IELT na końcu badania:

*Ekstrapolacja wartości wyjściowej dla osób biorących udział w badaniu, dla których brak danych późniejszych niż wyjściowe.

¹²

Warto zaznaczyć, że stopień wydłużenia IELT wykazywał zależność od wyjściowej wartości tego parametru i różnił się u poszczególnych pacjentów biorących udział w badaniach.¹³

Ocena klinicznego znaczenia wyników

Istotność kliniczną działania produktu Priligy wykazano dodatkowo za pomocą szeregu parametrów ocenianych przez pacjentów oraz analizy respondentów.¹⁴

W badaniach zdefiniowano respondenta jako pacjenta, który wykazał co najmniej 2-kategorialną poprawę kontroli ejakulacji oraz co najmniej 1-kategorialny spadek zdenerwowania związanego z ejakulacją. Analiza wykazała statystycznie istotny większy odsetek respondentów w grupach przyjmujących Priligy w porównaniu do placebo, zarówno po 12, jak i 24 tygodniach terapii. W analizie zbiorczej z tygodnia 12, odsetek respondentów wynosił 11,1% (95% CI [7,24; 14,87]) w grupie dapoksetyny 30 mg oraz 16,4% (95% CI [13,01; 19,75]) w grupie dapoksetyny 60 mg, co stanowiło wyraźną różnicę w porównaniu z grupą placebo.¹⁵

Dodatkowo, kliniczne znaczenie efektów leczenia oceniano przy użyciu Skali Zmiany Ogólnego Wrażenia Klinicznego (CGIC, ang. Clinical Global Impression of Change). W ramach tej oceny pacjenci porównywali stan swojej przedwczesnej ejakulacji na początku i na końcu badania. Po 24 tygodniach terapii, 28,4% pacjentów z grupy otrzymującej Priligy w dawce 30 mg oraz 35,5% z grupy otrzymującej 60 mg oceniło swój stan jako „lepszy” lub „dużo lepszy”, w porównaniu z zaledwie 14% w grupie placebo. Ponadto, 53,4% i 65,6% pacjentów stosujących dapoksetynę odpowiednio w dawce 30 mg i 60 mg oceniło swój stan jako „nieznacznie lepszy”, w porównaniu z 28,8% w grupie placebo.¹⁶