Właściwości farmakodynamiczne
PHINGROUM 25 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku PHINGROUM

PHINGROUM jest lekiem zawierającym sytagliptynę (w postaci chlorowodorku jednowodnego) w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w postaci tabletek powlekanych. Właściwości farmakodynamiczne tego leku obejmują specyficzny mechanizm działania oraz efekty terapeutyczne w leczeniu cukrzycy typu 2.¹

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

PHINGROUM należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki stosowane w cukrzycy, a dokładniej do inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), oznaczonej kodem ATC: A10BH01.²

Mechanizm działania

Sytagliptyna zawarta w produkcie PHINGROUM jest inhibitorem dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), co stanowi podstawę jej działania hipoglikemizującego. Mechanizm działania sytagliptyny polega na pośredniczeniu w zwiększaniu stężenia aktywnych hormonów z grupy inkretyn, co prowadzi do poprawy kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2.³

Rola hormonów inkretynowych

Hormony z grupy inkretyn, w szczególności glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP), stanowią istotny element systemu endogennego uczestniczącego w fizjologicznej kontroli homeostazy glukozy. Te hormony są uwalniane przez komórki jelita przez całą dobę, a ich sekrecja nasila się w odpowiedzi na spożycie pokarmu.⁴

Wpływ inkretyn na metabolizm glukozy

Mechanizm działania inkretyn na metabolizm glukozy jest złożony i obejmuje kilka istotnych efektów:

• Zwiększenie syntezy i uwalniania insuliny z komórek beta trzustki – gdy stężenie glukozy we krwi jest prawidłowe lub podwyższone, GLP-1 i GIP stymulują ten proces poprzez wewnątrzkomórkowe szlaki sygnalizacyjne z udziałem cyklicznego AMP⁵
• Zwiększenie reaktywności komórek beta trzustki i pobudzenie biosyntezy insuliny – wykazano to w zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 podczas leczenia GLP-1 lub inhibitorami DPP-4⁶
• Nasilenie wychwytu glukozy w tkankach – następuje to w warunkach zwiększonego stężenia insuliny⁷
• Zmniejszenie wydzielania glukagonu przez komórki alfa trzustki – GLP-1 wywiera ten efekt, co w połączeniu ze zwiększonym stężeniem insuliny prowadzi do ograniczenia wytwarzania glukozy w wątrobie i w konsekwencji do obniżenia stężenia glukozy we krwi⁸

Zależność od stężenia glukozy

Istotną właściwością farmakodynamiczną hormonów inkretynowych jest ich działanie zależne od stężenia glukozy. Gdy stężenie glukozy we krwi jest niskie, nie obserwuje się pobudzenia uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu przez GLP-1. Natomiast wraz ze wzrostem stężenia glukozy powyżej wartości prawidłowych, nasila się stymulacja uwalniania insuliny zarówno przez GLP-1, jak i GIP.⁹

Ta zależność od stężenia glukozy ma szczególne znaczenie w kontekście bezpieczeństwa terapii, ponieważ GLP-1 nie zaburza prawidłowej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię, co zmniejsza ryzyko wystąpienia tego powikłania podczas leczenia.¹⁰

Rola enzymu DPP-4

Aktywność hormonów inkretynowych jest naturalnie ograniczana przez enzym dipeptydylopeptydazę 4 (DPP-4), który powoduje szybką hydrolizę GLP-1 i GIP do nieaktywnych metabolitów. Sytagliptyna, jako inhibitor DPP-4, blokuje ten proces, dzięki czemu zwiększa się stężenie aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi.¹¹

Poprzez zwiększenie stężenia aktywnych form inkretyn, sytagliptyna wywołuje efekt polegający na zwiększeniu uwalniania insuliny oraz zmniejszeniu stężenia glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy.¹²

Efekty kliniczne

U pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperglikemią, zmiany stężenia insuliny i glukagonu spowodowane przez sytagliptynę prowadzą do istotnych klinicznie efektów:

• Zmniejszenia wartości hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c)¹³
• Obniżenia stężenia glukozy na czczo¹⁴
• Redukcji stężenia glukozy po posiłku¹⁵

Selektywność sytagliptyny

Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką selektywnością w stosunku do enzymu DPP-4. Jest silnym i wysoce selektywnym inhibitorem tego enzymu, nie powodując przy tym zahamowania blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 czy DPP-9 w stężeniach terapeutycznych.¹⁶

Porównanie z pochodnymi sulfonylomocznika

Mechanizm działania sytagliptyny różni się istotnie od mechanizmu działania pochodnych sulfonylomocznika. Podczas gdy pochodne sulfonylomocznika stymulują wydzielanie insuliny niezależnie od stężenia glukozy (co może prowadzić do hipoglikemii), sytagliptyna działa zależnie od stężenia glukozy. Ten odmienny mechanizm działania przekłada się na lepszy profil bezpieczeństwa sytagliptyny w kontekście ryzyka hipoglikemii zarówno u pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i u osób z prawidłowym metabolizmem glukozy.¹⁷