Specjalne ostrzeżenia
Paliperidone Teva

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Paliperidone Teva

Lek Paliperidone Teva jako zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego oraz stosowania z zachowaniem określonych środków ostrożności. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku oraz sytuacji wymagających zwiększonej czujności klinicznej.¹

Ograniczenia stosowania

Paliperidone Teva nie jest zalecany u pacjentów w stanie silnego pobudzenia ani w ostrych stanach psychotycznych wymagających natychmiastowego złagodzenia objawów. W takich przypadkach należy rozważyć zastosowanie leków o szybszym początku działania.²

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Należy zachować szczególną ostrożność, przepisując paliperydon pacjentom z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym oraz podczas jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z niewydolnością serca, przebytym zawałem lub niedokrwieniem serca, zaburzeniami przewodnictwa, chorobą naczyń mózgowych lub stanami predysponującymi do hipotensji.³

Niedociśnienie ortostatyczne

Z uwagi na działanie blokujące receptory alfa-adrenergiczne, paliperydon może wywoływać hipotonię ortostatyczną. W badaniach klinicznych z użyciem doustnych tabletek paliperydonu niedociśnienie ortostatyczne stwierdzono u 2,5% pacjentów przyjmujących lek w porównaniu do 0,8% pacjentów w grupie placebo. Należy monitorować ciśnienie tętnicze, zwłaszcza na początku leczenia i u pacjentów z grupy ryzyka.⁴

Zaburzenia neurologiczne

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Podczas terapii paliperydonem raportowano wystąpienie złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), który charakteryzuje się: hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością układu autonomicznego, zaburzeniami świadomości oraz podwyższonym poziomem fosfokinazy kreatynowej w surowicy. Mogą również wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów ZZN należy natychmiast przerwać stosowanie paliperydonu i wdrożyć odpowiednie leczenie.⁵

Późne dyskinezy i objawy pozapiramidowe

Leki przeciwpsychotyczne działające antagonistycznie na receptory dopaminowe, w tym paliperydon, mogą wywoływać późne dyskinezy charakteryzujące się rytmicznymi, mimowolnymi ruchami, głównie w obrębie języka i/lub twarzy. Jeśli wystąpią objawy późnych dyskinez, należy rozważyć odstawienie leku.⁶

Szczególna ostrożność zalecana jest podczas jednoczesnego stosowania leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z paliperydonem, gdyż mogą nasilać się objawy pozapiramidowe podczas dostosowywania dawki któregokolwiek z tych leków. W takich przypadkach zaleca się stopniowe odstawianie leku stymulującego.⁷

Drgawki

Należy zachować ostrożność podczas stosowania paliperydonu u pacjentów z drgawkami w wywiadzie lub stanami mogącymi obniżać próg drgawkowy.⁸

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania paliperydonu odnotowano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytoza jest bardzo rzadkim powikłaniem (<1/10 000 pacjentów). Pacjenci z istotną klinicznie małą liczbą leukocytów lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie wymagają ścisłej obserwacji przez pierwsze kilka miesięcy terapii.⁹

Należy rozważyć odstawienie leku przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, jeśli wykluczono inne czynniki przyczynowe. Pacjentów z klinicznie istotną neutropenią należy uważnie monitorować pod kątem gorączki i innych objawów infekcji, a w razie ich wystąpienia wdrożyć natychmiastowe leczenie.¹⁰

U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1 x 10⁹/l) należy przerwać stosowanie Paliperidone Teva i monitorować liczbę leukocytów do czasu normalizacji.¹¹

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu rzadko stwierdzano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy przerwać leczenie Paliperidone Teva, wdrożyć odpowiednie środki wspomagające i obserwować pacjenta do czasu ustąpienia objawów.¹²

Zaburzenia metaboliczne

Hiperglikemia i cukrzyca

Podczas leczenia paliperydonem raportowano przypadki hiperglikemii, cukrzycy oraz zaostrzenia przebiegu wcześniej rozpoznanej cukrzycy, włącznie ze śpiączką cukrzycową i kwasicą ketonową. Zaleca się prowadzenie odpowiedniej obserwacji klinicznej zgodnie z wytycznymi dotyczącymi terapii przeciwpsychotycznej.¹³

U pacjentów leczonych Paliperidone Teva należy monitorować objawy hiperglikemii, takie jak polidypsja, poliuria, nadmierne łaknienie i osłabienie. Pacjenci z cukrzycą wymagają regularnej kontroli glikemii.¹⁴

Przyrost masy ciała

Podczas stosowania Paliperidone Teva zgłaszano znaczny przyrost masy ciała. Zaleca się regularne monitorowanie masy ciała pacjenta.¹⁵

Stosowanie u pacjentów z nowotworami zależnymi od prolaktyny

Badania hodowli tkankowych wskazują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Mimo że badania kliniczne i epidemiologiczne nie wykazały jednoznacznie związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, zaleca się ostrożność u pacjentek z wywiadem w kierunku nowotworów hormonozależnych. Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z wcześniej występującym nowotworem, który może być zależny od prolaktyny.¹⁶

Szczególne grupy pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Stężenia paliperydonu w osoczu są podwyższone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki. Nie zaleca się stosowania paliperydonu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min).¹⁷

Zaburzenia czynności wątroby

Brak jest dostępnych danych dotyczących stosowania paliperydonu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugh). Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania leku w tej grupie pacjentów.¹⁸

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Nie prowadzono badań paliperydonu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku w tej grupie, ponieważ istnieje zwiększone ryzyko udaru mózgu.¹⁹

Na podstawie danych z badań rysperydonu (związku macierzystego paliperydonu) obserwowano:²⁰

• Zwiększoną śmiertelność ogólną – w metaanalizie 17 badań klinicznych z grupą kontrolną, u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi (w tym rysperydonem, arypiprazolem, olanzapiną i kwetiapiną) stwierdzono większe ryzyko zgonu niż w grupie placebo. Śmiertelność u pacjentów stosujących rysperydon wyniosła 4% w porównaniu do 3,1% w grupie placebo.²¹
• Zwiększone ryzyko zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych – w randomizowanych badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo u pacjentów z otępieniem, stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, arypiprazol, olanzapina), obserwowano około 3-krotnie zwiększone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych. Mechanizm tego zwiększonego ryzyka pozostaje niewyjaśniony.²²

Choroba Parkinsona i otępienie z ciałami Lewy’ego

Lekarz przepisujący paliperydon pacjentowi z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (DLB) powinien szczególnie starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, ze względu na podwyższone w tych grupach ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego oraz zwiększoną wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne.²³

Zwiększona wrażliwość może manifestować się splątaniem, zaburzeniami świadomości, niestabilnością postawy z częstymi upadkami, współwystępującymi z objawami pozapiramidowymi.²⁴

Inne istotne ostrzeżenia

Priapizm

Leki przeciwpsychotyczne blokujące receptory alfa-adrenergiczne, w tym rysperydon, mogą wywoływać priapizm. Podczas obserwacji po wprowadzeniu do obrotu odnotowano również przypadki priapizmu wywołane przez paliperydon, który jest aktywnym metabolitem rysperydonu. Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności pilnego zgłoszenia się do lekarza, jeśli objawy priapizmu nie ustąpią w ciągu 4 godzin.²⁵

Regulacja temperatury ciała

Lekom przeciwpsychotycznym przypisuje się zdolność zakłócania mechanizmów termoregulacji organizmu. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania paliperydonu u pacjentów narażonych na czynniki mogące sprzyjać podwyższeniu temperatury ciała, takie jak: intensywna aktywność fizyczna, ekspozycja na skrajnie wysokie temperatury, jednoczesne przyjmowanie leków o działaniu przeciwcholinergicznym lub stany odwodnienia.²⁶

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych raportowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Ponieważ u pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej, przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia paliperydonem należy zidentyfikować wszystkie potencjalne czynniki ryzyka VTE i wdrożyć odpowiednie działania zapobiegawcze.²⁷

Działanie przeciwwymiotne

W badaniach przedklinicznych paliperydonu obserwowano działanie przeciwwymiotne. U ludzi efekt ten może maskować objawy przedawkowania niektórych leków lub stany chorobowe, takie jak niedrożność jelit, zespół Reye’a czy nowotwór mózgu.²⁸

Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki

U pacjentów przyjmujących leki o działaniu antagonistycznym na receptory alfa1a-adrenergiczne, w tym paliperydon, obserwowano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS).²⁹

Zespół ten może zwiększać ryzyko powikłań ocznych podczas i po zabiegu. Przed zabiegiem należy poinformować okulistę o aktualnym lub wcześniejszym stosowaniu leków blokujących receptory alfa1a-adrenergiczne. Nie ustalono potencjalnych korzyści z odstawienia tych leków przed zabiegiem usunięcia zaćmy, dlatego decyzję tę należy rozważyć wobec ryzyka przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.³⁰

Sposób podawania

Należy zachować szczególną ostrożność, aby uniknąć przypadkowego podania produktu leczniczego Paliperidone Teva do naczynia krwionośnego.³¹

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Paliperidone Teva zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.³²