Działania niepożądane tikagreloru 60 mg

Profil bezpieczeństwa leku Orebriton (tikagrelor 60 mg) został szczegółowo oceniony w ramach dwóch dużych badań klinicznych fazy 3 – PLATO i PEGASUS, które objęły łącznie ponad 39 000 pacjentów. Analizując wyniki tych badań stwierdzono, że pacjenci otrzymujący tikagrelor częściej przerywali leczenie z powodu zdarzeń niepożądanych w porównaniu do pacjentów leczonych komparatorami. W badaniu PLATO odsetek ten wynosił 7,4% dla tikagreloru wobec 5,4% dla klopidogrelu, natomiast w badaniu PEGASUS 16,1% pacjentów otrzymujących tikagrelor 60 mg w skojarzeniu z ASA przerwało leczenie w porównaniu do 8,5% pacjentów otrzymujących ASA w monoterapii.¹

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi podczas terapii tikagrelorem są krwawienia i duszność. Te dwa zdarzenia niepożądane wymagają szczególnej uwagi klinicznej podczas monitorowania pacjentów przyjmujących Orebriton.²

Kompleksowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane tikagreloru zostały zidentyfikowane zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Są one klasyfikowane według układów i narządów zgodnie z terminologią MedDRA, a w ich obrębie według częstości występowania. Jest to kompleksowe podejście pozwalające klinicystom na systematyczną ocenę profilu bezpieczeństwa leku.³

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych tikagreloru została skategoryzowana według następujących kryteriów:⁴

• Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

a np. krwawienie z nowotworu pęcherza moczowego, wrzodu żołądka, nowotworu okrężnicy
b np. zwiększona skłonność do powstawania siniaków, krwiak samoistny, skaza krwotoczna
c Zaobserwowane po wprowadzeniu leku do obrotu
d Dane dotyczące częstości pochodzą z obserwacji laboratoryjnych (zwiększenie stężenia kwasu moczowego do >górna granica normy w stosunku do stanu wyjściowego poniżej lub w zakresie normy. Zwiększenie stężenia kreatyniny o >50% w stosunku do stanu wyjściowego.) i nie stanowią ogólnej częstości ze zgłoszeń wszystkich zdarzeń niepożądanych.
e np. krwawienie do spojówki, siatkówki, gałki ocznej
f np. krwotok z nosa, krwioplucie
g np. krwawienie z dziąseł, krwotok z odbytu, krwotok z wrzodu żołądka
h np. siniaki, krwotok do skóry, wybroczyny krwawe
i np. krwawienie do stawu, krwotok mięśniowy
j np. krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza
k np. krwotok z pochwy, hematospermia, krwotok pomenopauzalny
l np. stłuczenie, krwiak urazowy, krwotok urazowy
m tj. spontaniczny, związany z zabiegiem lub urazowy krwotok śródczaszkowy

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i krwawienia

Krwawienia stanowią najczęstszą grupę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tikagreloru i są bezpośrednio związane z jego mechanizmem działania przeciwpłytkowego. Występują bardzo często (≥1/10) i mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Kluczowe znaczenie ma rozpoznanie niepokojących objawów krwawienia i wdrożenie odpowiedniego postępowania w razie ich wystąpienia.⁵

W badaniu PLATO przeprowadzono szczegółową analizę wszystkich zdarzeń krwotocznych, której wyniki zostały opracowane metodą Kaplana-Meiera w okresie obserwacji wynoszącym 12 miesięcy.⁶

Zaburzenia układu oddechowego

Duszność jest drugim najczęściej występującym działaniem niepożądanym u pacjentów przyjmujących tikagrelor, które może wystąpić bardzo często (≥1/10). Jest to objaw, który wymaga oceny klinicznej w celu różnicowania z dusznością wynikającą z pierwotnej choroby sercowo-naczyniowej. Duszność podczas terapii tikagrelorem zazwyczaj ma łagodne lub umiarkowane nasilenie i często jest przemijająca.⁷

Oprócz duszności często (≥1/100 do <1/10) mogą występować również krwawienia z układu oddechowego, takie jak krwotok z nosa czy krwioplucie, które wymagają nadzoru klinicznego.⁸

Zaburzenia żołądka i jelit

Często (≥1/100 do <1/10) podczas stosowania tikagreloru występują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Obejmują one krwotok z przewodu pokarmowego (np. krwawienie z dziąseł, krwotok z odbytu, krwotok z wrzodu żołądka), a także niespecyficzne objawy dyspeptyczne takie jak biegunka, nudności, niestrawność i zaparcia.⁹

Zaburzenia skórne

Tikagrelor często (≥1/100 do <1/10) może powodować krwawienia podskórne lub do skóry właściwej, które manifestują się jako siniaki, krwotoki do skóry czy wybroczyny krwawe. Ponadto często występują również inne reakcje skórne, takie jak wysypka czy świąd.¹⁰

Zaburzenia układu nerwowego

Często (≥1/100 do <1/10) występujące działania niepożądane tikagreloru ze strony układu nerwowego obejmują zawroty głowy, omdlenia i bóle głowy. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) może wystąpić poważne powikłanie w postaci krwotoku wewnątrzczaszkowego, który może być spontaniczny, związany z zabiegiem lub urazowy.¹¹

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Krwawienia z układu moczowego mogą wystąpić często (≥1/100 do <1/10) podczas terapii tikagrelorem i objawiać się jako krwiomocz czy krwotoczne zapalenie pęcherza. Ponadto, wśród często spotykanych nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych jest zwiększone stężenie kreatyniny we krwi.¹²

Zaburzenia metaboliczne

Dość często (≥1/100 do <1/10) u pacjentów stosujących tikagrelor może wystąpić hiperurykemia, czyli zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi. W niektórych przypadkach (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100) może to prowadzić do rozwoju dny moczanowej lub dnawego zapalenia stawów.^{górnagranica normy w stosunku do stanu wyjściowego poniżej lub zakresie normy.”>13}

Zaburzenia pourazowe i pozabiegowe

Często (≥1/100 do <1/10) występują krwotoki po zabiegach oraz krwawienia pourazowe, które mogą przejawiać się jako stłuczenia, krwiaki urazowe czy krwotoki urazowe. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) może wystąpić krwotok zaotrzewnowy, stanowiący poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁴

Zaburzenia po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu tikagreloru do obrotu zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane, których częstość jest nieznana. Obejmują one zakrzepową plamicę małopłytkową oraz bradyarytmię i blok przedsionkowo-komorowy. Ze względu na istotne kliniczne znaczenie tych powikłań, należy zwracać szczególną uwagę na objawy mogące wskazywać na ich wystąpienie.¹⁵