Właściwości farmakodynamiczne
Morphini sulfas WZF 10 mg/ml

Preparat Morphini Sulfas WZF, zawierający morfinę jako substancję czynną (kod ATC: N02AA01), jest silnym opioidem o wysokim powinowactwie do receptorów μ w ośrodkowym układzie nerwowym, co stanowi podstawę jego działania przeciwbólowego, szczególnie w bólach nocyceptywnych. Morfina modyfikuje uwalnianie neuroprzekaźników z włókien aferentnych oraz wykazuje działanie obwodowe, nasilone w tkankach zapalnych przez zwiększoną ekspresję receptorów opioidowych. W ośrodkowym układzie nerwowym wywołuje efekty takie jak sedacja, zmiany nastroju, hipotermia oraz depresja oddechowa zależna od dawki. Działania obwodowe obejmują rozszerzenie naczyń krwionośnych, dwufazowy wpływ na mięśniówkę gładką przewodu pokarmowego i dróg moczowych, co klinicznie manifestuje się opóźnieniem opróżniania żołądka, zaparciami, wzrostem ciśnienia w drogach żółciowych oraz zaburzeniami mikcji.

Pobierz ChPL PDF Morphini sulfas WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 10 mg/ml
  1. Właściwości farmakodynamiczne leku Morphini Sulfas WZF
    1. Mechanizm działania
    2. Działanie ośrodkowe
    3. Działanie obwodowe
    4. Efekty niepożądane działania obwodowego
    5. Inne efekty farmakodynamiczne
    6. Szczególne uwagi kliniczne
    7. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ból nowotworowy
  2. ból o nasileniu od umiarkowanego do silnego
  3. ból pooperacyjny
  4. ból przewlekły
Substancja czynna
  1. morfina siarczan
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. opioidowe leki przeciwbólowe

Właściwości farmakodynamiczne leku Morphini Sulfas WZF

Preparat Morphini Sulfas WZF należy do grupy farmakoterapeutycznej naturalnych alkaloidów opium, z morfiną jako substancją czynną (kod ATC: N02AA01). Morfina, będąca głównym alkaloidem opium, charakteryzuje się silnym działaniem przeciwbólowym, szczególnie skutecznym w terapii bólów pochodzenia nocyceptywnego.1

Mechanizm działania

Morfina wywiera swoje działanie poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi zlokalizowanymi w ośrodkowym układzie nerwowym. Wykazuje ona szczególnie wysokie powinowactwo do receptorów μ (mu), co stanowi główny mechanizm jej działania przeciwbólowego.2 Przeciwbólowe działanie morfiny wynika również z jej zdolności do modyfikacji uwalniania substancji neuroprzekaźnikowych z włókien nerwowych aferentnych.3

Istotnym aspektem działania morfiny jest jej wpływ na tkanki zmienione zapalnie, gdzie dochodzi do migracji i zwiększonej koncentracji receptorów opioidowych. Zjawisko to przyczynia się do obwodowego działania przeciwbólowego tego leku.4

Działanie ośrodkowe

W ośrodkowym układzie nerwowym morfina wywołuje szereg efektów, w tym:5

  • Działanie przeciwbólowe – podstawowy efekt terapeutyczny
  • Sedację – wywołanie senności
  • Zmiany nastroju – mogą objawiać się jako euforia lub dysforię
  • Obniżenie temperatury ciała – efekt hipotermiczy
  • Depresję oddechową – zahamowanie czynności oddechowej zależne od zastosowanej dawki

Działanie obwodowe

Poza efektami ośrodkowymi, morfina wywiera również istotne działania obwodowe, wpływając na różne układy organizmu:6

  1. Układ krążenia: rozszerzenie naczyń krwionośnych
  2. Przewód pokarmowy: dwufazowe działanie na mięśniówkę gładką – początkowo zwiększa, a następnie obniża jej napięcie, przy jednoczesnym zachowaniu skurczu zwieraczy
  3. Drogi moczowe: podobny dwufazowy wpływ na mięśniówkę gładką, jak w przypadku przewodu pokarmowego

Efekty niepożądane działania obwodowego

Działanie morfiny na mięśniówkę gładką może prowadzić do szeregu konsekwencji klinicznych:7

  • Opóźnienie opróżniania żołądka i przedłużone przebywanie w nim treści pokarmowej
  • Zahamowanie perystaltyki jelit, prowadzące do zaparć
  • Zwiększenie ciśnienia w drogach żółciowych
  • Zaburzenia oddawania moczu wynikające z wpływu na mięśniówkę dróg moczowych

Inne efekty farmakodynamiczne

Morfina wykazuje również szereg dodatkowych działań, które mogą mieć znaczenie kliniczne:8

Warto podkreślić, że morfina nie wpływa na odruchy ścięgniste (takie jak odruch rzepkowy czy ze ścięgna Achillesa) oraz odruchy autonomiczne.9

Szczególne uwagi kliniczne

U pacjentów z astmą należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ opioidowe leki przeciwbólowe, w tym morfina, mogą powodować uwalnianie histaminy, co może wywoływać skurcz oskrzeli.10

Preparat Morphini Sulfas WZF dostępny jest w dwóch stężeniach: 10 mg/ml oraz 20 mg/ml w postaci roztworu do wstrzykiwań. Oba stężenia zawierają jako substancje pomocnicze o znanym działaniu sodu pirosiarczyn (E 223) oraz sód, co może mieć znaczenie u pacjentów z określonymi schorzeniami.11

Stężenie preparatu Morfina siarczan Sodu pirosiarczyn (E 223) Zawartość sodu
10 mg/ml 10,0 mg/ml 1,0 mg/ml 0,148 mmol (3,40 mg)/ml
20 mg/ml 20,0 mg/ml 1,0 mg/ml 0,130 mmol (2,99 mg)/ml

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl