Ogólne właściwości farmakokinetyczne metronidazolu

Metronidazol wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny charakteryzujący się szybkim wchłanianiem, dobrą dystrybucją tkankową oraz przewidywalnym metabolizmem i wydalaniem. Właściwości te sprawiają, że lek ten jest skutecznym środkiem w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje beztlenowe.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym metronidazol charakteryzuje się wyjątkowo szybkim i wydajnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Proces ten zachodzi w czasie krótszym niż 1 godzina, a stopień absorpcji wynosi co najmniej 80%. Istotnym parametrem farmakokinetycznym jest biodostępność, która po podaniu doustnym osiąga 100%. Co ważne z klinicznego punktu widzenia, jednoczesne przyjmowanie pokarmu nie wpływa znacząco na ten parametr.²

Maksymalne stężenia metronidazolu w surowicy krwi po podaniu doustnym są porównywalne do stężeń uzyskiwanych po podaniu dożylnym równoważnych dawek, co potwierdza wysoką biodostępność leku. Po przyjęciu pojedynczej dawki 500 mg, maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest po około 1 godzinie i wynosi średnio 10 mikrogramów/ml.³

Dystrybucja

Metronidazol charakteryzuje się korzystnymi właściwościami dystrybucji w organizmie. Pozorna objętość dystrybucji wynosi około 40 litrów (około 0,65 l/kg), co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek i płynów ustrojowych. Istotnym aspektem farmakokinetyki metronidazolu jest niski stopień wiązania z białkami osocza, który wynosi mniej niż 20%. Ten parametr warunkuje dużą frakcję wolnego leku dostępnego do działania terapeutycznego.⁴

Dyfuzja metronidazolu do tkanek i płynów ustrojowych przebiega szybko, osiągając stężenia zbliżone do stężeń w surowicy w następujących strukturach i płynach biologicznych:

• Narządy miąższowe – płuca, nerki, wątroba
• Tkanki – skóra
• Płyny ustrojowe – żółć, płyn mózgowo-rdzeniowy, ślina, płyn nasienny, wydzieliny z pochwy

Należy podkreślić, że metronidazol przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiecego, co ma istotne znaczenie przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią.⁵

Metabolizm

Metronidazol podlega głównie metabolizmowi wątrobowemu. W procesie utleniania powstają dwa główne metabolity o zróżnicowanej aktywności przeciwbakteryjnej:⁶

1. Metabolit „alkoholowy” – jest to główny metabolit metronidazolu, który zachowuje znaczną aktywność przeciwbakteryjną, odpowiadającą około 30% aktywności związku macierzystego. Charakteryzuje się okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym około 11 godzin.
2. Metabolit „kwasowy” – powstaje w mniejszych ilościach i wykazuje działanie bakteriobójcze odpowiadające około 5% aktywności metronidazolu.

Taki profil metaboliczny zapewnia przedłużoną aktywność przeciwbakteryjną leku, nawet po spadku stężenia substancji macierzystej.⁷

Eliminacja

Okres półtrwania metronidazolu w osoczu wynosi od 8 do 10 godzin, co umożliwia stosunkowo wygodne dawkowanie leku.⁸

Wydalanie metronidazolu i jego metabolitów odbywa się głównie drogą nerkową. Z moczem wydalane jest około 35-65% podanej dawki, w postaci niezmienionego leku oraz metabolitów utlenionych. Lek osiąga duże stężenie w wątrobie i żółci, jednak wydalanie z kałem jest stosunkowo małe ze względu na niskie stężenie metronidazolu w jelitach.⁹

Profil dystrybucji metronidazolu w organizmie