Właściwości farmakokinetyczne
Methofill 2,5 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Methofill

Właściwości farmakokinetyczne stanowią istotny element charakterystyki produktu leczniczego Methofill, zawierającego metotreksat w dawkach 2,5 mg i 10 mg w postaci tabletek. Określają one procesy, jakim podlega substancja czynna w organizmie pacjenta po podaniu, co ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji terapii i minimalizacji działań niepożądanych.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym metotreksat ulega wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Przy zastosowaniu małych dawek (7,5 mg/m² do 80 mg/m² powierzchni ciała), średnia biodostępność leku wynosi około 70%. Należy jednak zwrócić uwagę na znaczne różnice międzyosobnicze i wewnątrzosobnicze w zakresie biodostępności, które mogą wynosić od 25% do 100%. Maksymalne stężenie metotreksatu w surowicy osiągane jest po 1-2 godzinach od podania.²

Wyniki randomizowanego badania z udziałem pacjentów pediatrycznych z młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów (w wieku od 2,8 do 15,1 lat) wskazują na zwiększoną biodostępność metotreksatu przy podaniu doustnym na czczo. U dzieci z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów zaobserwowano, że znormalizowane względem dawki pole pod krzywą AUC (obrazujące zależność stężenia osoczowego metotreksatu od czasu) zwiększało się wraz z wiekiem pacjentów, jednak pozostawało mniejsze niż wartości obserwowane u dorosłych. Co istotne, znormalizowana względem dawki wartość AUC dla metabolitu 7-hydroksymetotreksatu nie wykazywała zależności od wieku.³

Dystrybucja

Metotreksat charakteryzuje się umiarkowanym wiązaniem z białkami surowicy, osiągającym poziom około 50%. Po dystrybucji do tkanek, lek kumuluje się głównie w trzech narządach: wątrobie, nerkach i śledzionie. W tkankach metotreksat występuje w postaci poliglutaminów, które mogą być zatrzymywane przez dłuższy okres – tygodnie, a nawet miesiące.⁴

Średni okres półtrwania metotreksatu w końcowej fazie eliminacji wynosi 6-7 godzin, jednak obserwuje się znaczne różnice międzyosobnicze (3-17 godzin). Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że u pacjentów z kumulacją płynów w trzeciej przestrzeni (wysięk opłucnowy, wodobrzusze) okres półtrwania może ulec wydłużeniu nawet czterokrotnie.⁵

Metabolizm

Metotreksat podlega ograniczonemu metabolizmowi wątrobowemu, który obejmuje około 10% podanej dawki. Głównym metabolitem leku jest 7-hydroksymetotreksat, powstający w wyniku przemian zachodzących w wątrobie.⁶

Eliminacja

Wydalanie metotreksatu zachodzi głównie w postaci niezmienionej drogą nerkową, poprzez dwa mechanizmy: przesączanie kłębuszkowe oraz aktywne wydzielanie w kanalikach proksymalnych nerek.⁷

Istotny jest także szlak eliminacji z żółcią, którym wydalane jest około 5-20% metotreksatu oraz 1-5% jego głównego metabolitu 7-hydroksymetotreksatu. W procesach farmakokinetycznych metotreksatu zaznacza się wyraźne krążenie jelitowo-wątrobowe.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek eliminacja metotreksatu ulega znacznemu opóźnieniu, co może prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Z tego względu u tej grupy pacjentów konieczne jest dostosowanie dawkowania oraz ścisłe monitorowanie stężenia leku.⁹

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na wydalanie metotreksatu nie został dotychczas szczegółowo określony i wymaga dalszych badań.¹⁰

Przenikanie przez bariery biologiczne

Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych (szczury i małpy) wykazały, że metotreksat przenika przez barierę łożyskową, co ma istotne znaczenie przy rozważaniu stosowania leku u kobiet w ciąży.¹¹

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych metotreksatu