Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lewozymendanu

Lewozymendan (Levosimendan Reig Jofre, 2,5 mg/ml) wymaga szczególnej uwagi lekarza ze względu na swój profil farmakodynamiczny i potencjalne działania niepożądane. Znajomość poniższych ostrzeżeń i środków ostrożności jest niezbędna dla bezpiecznego stosowania tego leku w praktyce klinicznej.¹

Wpływ na ciśnienie tętnicze i konieczność monitorowania

Podanie lewozymendanu może wywołać spadek skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi jako początkowy efekt hemodynamiczny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wyjściowo niskim ciśnieniem lub z ryzykiem wystąpienia epizodu niedociśnienia. W takich przypadkach zaleca się stosowanie bardziej ostrożnych schematów dawkowania, a lekarz powinien indywidualnie dostosować dawkę oraz czas trwania leczenia do stanu klinicznego i odpowiedzi pacjenta.²

Przed rozpoczęciem terapii lewozymendanem, należy koniecznie skorygować ciężką hipowolemię. W przypadku wystąpienia nadmiernych zmian ciśnienia tętniczego lub częstości akcji serca podczas infuzji, należy rozważyć zmniejszenie szybkości infuzji lub jej całkowite przerwanie.³

Długotrwałe efekty hemodynamiczne i zasady monitorowania

Efekty hemodynamiczne lewozymendanu utrzymują się zwykle przez 7-10 dni po zakończeniu infuzji. Zjawisko to jest częściowo spowodowane obecnością czynnych metabolitów, które osiągają maksymalne stężenia w osoczu około 48 godzin po zakończeniu podawania leku. Dlatego zaleca się nieinwazyjne monitorowanie pacjenta przez przynajmniej 4-5 dni po zakończeniu infuzji.⁴

Monitorowanie należy kontynuować do momentu, aż nastąpi maksymalny spadek ciśnienia tętniczego i ciśnienie zacznie ponownie wzrastać. W niektórych przypadkach okres monitorowania może wymagać przedłużenia powyżej 5 dni – jeśli występują oznaki dalszego spadku ciśnienia. Z drugiej strony, okres monitorowania może być krótszy niż 5 dni, gdy stan kliniczny pacjenta jest stabilny.⁵

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, lewozymendan należy stosować ze szczególną ostrożnością. Dostępne dane dotyczące eliminacji czynnych metabolitów w tej grupie pacjentów są ograniczone. Dysfunkcja nerek może prowadzić do zwiększenia stężenia czynnych metabolitów, co w konsekwencji może nasilić i wydłużyć efekt hemodynamiczny leku. U tych pacjentów może być konieczny wydłużony okres monitorowania.⁶

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku dysfunkcji nerek, lewozymendan należy stosować z ostrożnością u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. Dysfunkcja wątroby może prowadzić do wydłużenia ekspozycji na czynne metabolity, nasilając i przedłużając działanie hemodynamiczne leku. Również w tej grupie pacjentów może być konieczny wydłużony okres monitorowania.⁷

Wpływ na elektrolity i parametry hematologiczne

Infuzja lewozymendanu może powodować zmniejszenie stężenia potasu w surowicy krwi. Z tego powodu konieczne jest wyrównanie hipokaliemii przed podaniem leku oraz regularne kontrolowanie stężenia potasu w trakcie leczenia.⁸

Podczas leczenia lewozymendanem, podobnie jak w przypadku innych leków stosowanych w niewydolności serca, może wystąpić zmniejszenie stężenia hemoglobiny i hematokrytu. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie leku u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca i współistniejącą niedokrwistością.⁹

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca

Lewozymendan należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi zaburzeniami rytmu serca:

• Tachykardia – ze względu na możliwość nasilenia częstotliwości akcji serca¹⁰
• Migotanie przedsionków z szybką akcją komór – możliwość przyspieszenia częstości rytmu komór¹¹
• Arytmie potencjalnie zagrażające życiu – ryzyko nasilenia zaburzeń¹²

Monitoring EKG i odstęp QTc

Lewozymendan wymaga ścisłej kontroli EKG u pacjentów z:

• Chorobą niedokrwienną serca – ryzyko zaostrzenia niedokrwienia¹³
• Długim odstępem QTc, niezależnie od etiologii – ryzyko dalszego wydłużenia odstępu¹⁴
• Podczas jednoczesnego stosowania z lekami wydłużającymi odstęp QTc – potencjalne działanie synergistyczne¹⁵

Ograniczone doświadczenie kliniczne

Należy mieć na uwadze, że doświadczenie kliniczne ze stosowaniem lewozymendanu jest ograniczone w następujących sytuacjach:

• Stosowanie wielokrotnych dawek lewozymendanu¹⁶
• Jednoczesne stosowanie leków wazodylatacyjnych oraz leków o działaniu inotropowym (z wyjątkiem digoksyny)¹⁷
• Stosowanie u pacjentów we wstrząsie kardiogennym – brak badań¹⁸
• Stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością serca, oczekujących na przeszczep serca – ograniczone dane¹⁹

Dodatkowo brakuje danych dotyczących stosowania lewozymendanu w następujących jednostkach chorobowych:

• Kardiomiopatia restrykcyjna²⁰
• Kardiomiopatia przerostowa²¹
• Ciężka niedomykalność zastawki mitralnej²²
• Pęknięcie mięśnia sercowego²³
• Tamponada serca²⁴
• Zawał prawej komory serca²⁵

Stosowanie w pediatrii

Nie należy podawać lewozymendanu dzieciom i młodzieży poniżej 18. roku życia z powodu ograniczonego doświadczenia w stosowaniu w tej grupie wiekowej.²⁶

Zawartość etanolu w produkcie leczniczym

Levosimendan Reig Jofre zawiera znaczną ilość alkoholu etylowego – 3925 mg w każdej 5 ml fiolce, co odpowiada około 98% objętościowym alkoholu. Ta ilość alkoholu jest równoważna 99,2 ml piwa lub 41,3 ml wina. Należy rozważyć możliwe konsekwencje obecności alkoholu w leku, szczególnie w następujących grupach pacjentów:

• Osoby z chorobą alkoholową – możliwe działanie szkodliwe²⁷
• Kobiety ciężarne i karmiące piersią – konieczność uwzględnienia zawartości alkoholu²⁸
• Dzieci – choć lek nie jest wskazany do stosowania w tej grupie wiekowej²⁹
• Pacjenci z chorobą wątroby – możliwe nasilenie dysfunkcji wątroby³⁰
• Pacjenci z padaczką – potencjalne ryzyko nasilenia napadów³¹

Należy pamiętać, że alkohol zawarty w leku może modyfikować działanie innych równocześnie stosowanych produktów leczniczych. Jednakże, ze względu na powolne podawanie leku (zwykle przez ponad 24 godziny), działanie alkoholu może być zredukowane.³²