Działania niepożądane leku Lenalidomide Teva

Lenalidomide Teva, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg w postaci kapsułek twardych, wykazuje szereg działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego. Profil bezpieczeństwa lenalidomidu różni się w zależności od leczonego schorzenia oraz zastosowanego schematu terapeutycznego.¹

Profil bezpieczeństwa w różnych wskazaniach

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu jest zróżnicowany w zależności od leczonej jednostki chorobowej i zastosowanego schematu leczenia. Poniżej przedstawiono działania niepożądane w poszczególnych wskazaniach.²

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi: leczenie podtrzymujące po ASCT

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy otrzymują lenalidomid jako leczenie podtrzymujące po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (ASCT), najczęściej występującymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (≥5%) były:³

• Zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02)
• Zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104)

Do najczęstszych działań niepożądanych obserwowanych w badaniu IFM 2005-02 podczas stosowania lenalidomidu w porównaniu z placebo należały:⁴

• Neutropenia (60,8%)
• Zapalenie oskrzeli (47,4%)
• Biegunka (38,9%)
• Zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%)
• Skurcze mięśni (33,4%)
• Leukopenia (31,7%)
• Astenia (29,7%)
• Kaszel (27,3%)
• Trombocytopenia (23,5%)
• Zapalenie żołądka i jelit (22,5%)
• Gorączka (20,5%)

Natomiast w badaniu CALGB 100104 najczęstszymi działaniami niepożądanymi przy stosowaniu lenalidomidu były:⁵

• Neutropenia (79,0%, z czego 71,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Trombocytopenia (72,3%, z czego 61,6% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Biegunka (54,5%, z czego 46,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Wysypka (31,7%, z czego 25,0% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%)
• Zmęczenie (22,8%, z czego 17,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Leukopenia (22,8%, z czego 18,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Niedokrwistość (21,0%, z czego 13,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi: terapia skojarzona z bortezomibem i deksametazonem

W leczeniu pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem ciężkie działania niepożądane (≥5%) obejmowały:⁶

• Niedociśnienie tętnicze (6,5%)
• Zakażenie płuc (5,7%)
• Odwodnienie (5,0%)

Najczęstsze działania niepożądane w badaniu SWOG S0777 przy terapii skojarzonej z bortezomibem i deksametazonem obejmowały:⁷

• Zmęczenie (73,7%)
• Neuropatia obwodowa (71,8%)
• Trombocytopenia (57,6%)
• Zaparcie (56,1%)
• Hipokalcemia (50,0%)

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi: terapia lenalidomidem z niskimi dawkami deksametazonu

U pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd i Rd18) ciężkie działania niepożądane (≥5%) obejmowały:⁸

• Zapalenie płuc (9,8%)
• Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3%)

Najczęstsze działania niepożądane w grupach Rd lub Rd18 w porównaniu z grupą MPT obejmowały:⁹

• Biegunka (45,5%)
• Zmęczenie (32,8%)
• Ból pleców (32,0%)
• Astenia (28,2%)
• Zaburzenia snu (27,6%)
• Wysypka (24,3%)
• Osłabione łaknienie (23,1%)
• Kaszel (22,7%)
• Gorączka (21,4%)
• Skurcze mięśni (20,5%)

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi: terapia lenalidomidem z melfalanem i prednizonem

W przypadku pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu leczonych melfalanem, prednizonem i lenalidomidem z podtrzymywaniem lenalidomidem (MPR+R) lub melfalanem, prednizonem i lenalidomidem z następczą kontynuacją placebo (MPR+p), ciężkie działania niepożądane (≥5%) obejmowały:¹⁰

• Gorączka neutropeniczna (6,0%)
• Niedokrwistość (5,3%)

Najczęstsze działania niepożądane w grupach MPR+R lub MPR+p w porównaniu z grupą MPp+p obejmowały:¹¹

• Neutropenia (83,3%)
• Niedokrwistość (70,7%)
• Trombocytopenia (70,0%)
• Leukopenia (38,8%)
• Zaparcia (34,0%)
• Biegunka (33,3%)
• Wysypka (28,9%)
• Gorączka (27,0%)
• Obrzęk obwodowy (25,0%)
• Kaszel (24,0%)
• Zmniejszone łaknienie (23,7%)
• Astenia (22,0%)

Szpiczak mnogi u pacjentów po co najmniej jednym schemacie leczenia

W dwóch badaniach fazy III kontrolowanych placebo u pacjentów ze szpiczakiem mnogim po co najmniej jednym schemacie leczenia, najcięższe działania niepożądane obserwowane częściej w grupie otrzymującej lenalidomid z deksametazonem w porównaniu z grupą otrzymującą placebo z deksametazonem obejmowały:¹²

• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
• Neutropenia 4. stopnia

Najczęstsze działania niepożądane w tej grupie pacjentów obejmowały:¹³

• Zmęczenie (43,9%)
• Neutropenia (42,2%)
• Zaparcie (40,5%)
• Biegunka (38,5%)
• Kurcze mięśni (33,4%)
• Niedokrwistość (31,4%)
• Trombocytopenia (21,5%)
• Wysypka (21,2%)

Zespoły mielodysplastyczne

W badaniach dotyczących zespołów mielodysplastycznych, ciężkie zdarzenia niepożądane obejmowały:¹⁴

• Żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
• Neutropenię 3. lub 4. stopnia
• Gorączkę neutropeniczną
• Trombocytopenię 3. lub 4. stopnia

Najczęstsze zdarzenia niepożądane obserwowane częściej w grupach przyjmujących lenalidomid w porównaniu do grupy kontrolnej obejmowały:¹⁵

• Neutropenia (76,8%)
• Trombocytopenia (46,4%)
• Biegunka (34,8%)
• Świąd (25,4%)
• Zaparcia (19,6%)
• Nudności (19,6%)
• Wysypka (18,1%)
• Zmęczenie (18,1%)
• Skurcze mięśni (16,7%)

Chłoniak z komórek płaszcza

W badaniu MCL-002 ciężkie działania niepożądane, które obserwowano z większą częstością (z różnicą co najmniej 2 punktów procentowych) w grupie otrzymującej lenalidomid, w porównaniu z grupą kontrolną obejmowały:¹⁶

• Neutropenia (3,6%)
• Zatorowość płucna (3,6%)
• Biegunka (3,6%)

Najczęściej obserwowane działania niepożądane w grupie otrzymującej lenalidomid w porównaniu z grupą kontrolną w badaniu MCL-002 to:¹⁷

• Neutropenia (50,9%)
• Niedokrwistość (28,7%)
• Biegunka (22,8%)
• Zmęczenie (21,0%)
• Zaparcie (17,4%)
• Gorączka (16,8%)
• Wysypka (w tym alergiczne zapalenie skóry) (16,2%)

W badaniu MCL-002 zaobserwowano zwiększone ryzyko wczesnych zgonów, szczególnie u pacjentów z dużym rozmiarem guza w chwili rozpoczęcia leczenia. Odnotowano 16/81 (20%) wczesnych zgonów w grupie otrzymującej lenalidomid i 2/28 (7%) wczesnych zgonów w grupie kontrolnej w ciągu 20 tygodni. W ciągu 52 tygodni wartości te wynosiły odpowiednio 32/81 (39,5%) oraz 6/28 (21%).¹⁸

Chłoniak grudkowy

Ciężkie działania niepożądane, które w badaniu NHL-007 obserwowano najczęściej (z różnicą co najmniej 1 punktu procentowego) w grupie leczonej skojarzeniem lenalidomid/rytuksymab w porównaniu z grupą otrzymującą schemat placebo/rytuksymab, to:¹⁹

• Gorączka neutropeniczna (2,7%)
• Zatorowość płucna (2,7%)
• Zapalenie płuc (2,7%)

Do działań niepożądanych obserwowanych częściej w grupie leczonej skojarzeniem lenalidomid/rytuksymab w porównaniu z grupą otrzymującą schemat placebo/rytuksymab (z różnicą częstości między grupami wynoszącą co najmniej 2%) należały:²⁰

• Neutropenia (58,2%)
• Biegunka (30,8%)
• Leukopenia (28,8%)
• Zaparcie (21,9%)
• Kaszel (21,9%)
• Zmęczenie (21,9%)

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia zestawienie działań niepożądanych występujących podczas stosowania lenalidomidu z uwzględnieniem częstości oraz nasilenia.<sup data-drug="Lenalidomide Teva" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych lenalidomidem zostały wymienione poniżej według klasyfikacji układów i narządów i częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (21

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Powikłania hematologiczne

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi podczas stosowania lenalidomidu są zaburzenia hematologiczne, szczególnie neutropenia (występująca u 50-80% pacjentów w zależności od wskazania), trombocytopenia (21-72%) oraz niedokrwistość (21-71%). Powikłania te mogą prowadzić do poważnych następstw klinicznych, takich jak gorączka neutropeniczna i zakażenia wymagające hospitalizacji.²²

Powikłania zakrzepowo-zatorowe

Stosowanie lenalidomidu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, obejmującej zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną. Ryzyko to jest szczególnie podwyższone u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem.²³

Reakcje skórne

Lenalidomid może powodować różnorodne reakcje skórne, takie jak wysypka (16-31%), świąd (25%) i suchość skóry. W rzadkich przypadkach odnotowano ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka, które mogą zagrażać życiu.²⁴

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego najczęściej zgłaszane są biegunka (22-54%), zaparcia (17-56%), nudności (19%) i wymioty. Objawy te mogą być szczególnie uciążliwe i wpływać na jakość życia pacjentów, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu.²⁵

Zaburzenia neurologiczne

U pacjentów leczonych lenalidomidem, szczególnie w skojarzeniu z bortezomibem, często występuje neuropatia obwodowa (71,8%). Objaw ten może być uciążliwy dla pacjentów i niekiedy wymaga modyfikacji dawki lub przerwania leczenia.²⁶

Zwiększone ryzyko wczesnych zgonów

W badaniu MCL-002 dotyczącym chłoniaka z komórek płaszcza zaobserwowano zwiększone ryzyko wczesnych zgonów, szczególnie u pacjentów z dużym rozmiarem guza. U pacjentów z dużym rozmiarem guza w chwili rozpoczęcia leczenia występowało zwiększone ryzyko wczesnego zgonu – odnotowano 16/81 (20%) wczesnych zgonów w grupie otrzymującej lenalidomid i 2/28 (7%) wczesnych zgonów w grupie kontrolnej w ciągu 20 tygodni.²⁷