Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lenalidomid, jako substancja czynna o złożonych mechanizmach działania, może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis znanych interakcji oraz ich potencjalnych klinicznych konsekwencji dla pacjentów otrzymujących Lenalidomide Teva.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na erytropoezę i ryzyko zakrzepicy

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z czynnikami wpływającymi na erytropoezę lub lekami zwiększającymi ryzyko zakrzepicy. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem. Hormonalna terapia zastępcza szczególnie wymaga wzmożonej uwagi ze względu na potencjalne sumowanie się efektów prozakrzepowych.²

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Nie przeprowadzono formalne badań interakcji lenalidomidu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi. Badania in vitro na ludzkich hepatocytach wykazały, że lenalidomid w różnych stężeniach nie indukuje enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. Z tego powodu sam lenalidomid nie powinien obniżać skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych poprzez indukcję enzymatyczną.³

Należy jednak zwrócić uwagę, że deksametazon, często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 i prawdopodobnie wpływa również na inne enzymy i transportery. W trakcie leczenia skojarzonego skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może ulec zmniejszeniu. Z tego względu konieczne jest podejmowanie skutecznych środków zapobiegających ciąży zgodnie z programem zapobiegania ciąży.⁴

Interakcje z warfaryną

Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie, podanie pojedynczej dawki 25 mg warfaryny nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu.⁵

Jednak interakcja może wystąpić w warunkach klinicznych, szczególnie gdy lenalidomid jest stosowany jednocześnie z deksametazonem. Wpływ deksametazonu na warfarynę nie jest w pełni poznany. Z tego względu zaleca się ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego i wartości INR u pacjentów otrzymujących jednocześnie lenalidomid i warfarynę.⁶

Interakcje z digoksyną

Jednoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększało stężenie osoczowe digoksyny (podanej w pojedynczej dawce 0,5 mg) o 14% (90% przedział ufności: 0,52%-28,2%). Nie określono wpływu interakcji w praktyce klinicznej, gdzie stosowane są większe dawki lenalidomidu i jednoczesne leczenie deksametazonem.⁷

Ze względu na wąski indeks terapeutyczny digoksyny, podczas leczenia lenalidomidem zaleca się regularne monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy, szczególnie na początku terapii oraz po modyfikacji dawkowania któregokolwiek z leków.⁸

Interakcje ze statynami

Jednoczesne stosowanie lenalidomidu i statyn wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rabdomiolizy, które może mieć charakter addytywny. Rabdomioliza to poważne powikłanie objawiające się rozpadem mięśni prążkowanych, które może prowadzić do niewydolności nerek. Szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, u pacjentów otrzymujących lenalidomid wraz ze statynami, uzasadniona jest wzmożona kontrola kliniczna i laboratoryjna.⁹

Monitorowanie powinno obejmować ocenę objawów mięśniowych (bóle, osłabienie, tkliwość) oraz regularne oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy.

Interakcje z deksametazonem

Równoczesne podawanie deksametazonu (40 mg raz na dobę) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę). Mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych, należy pamiętać o potencjalnych interakcjach farmakodynamicznych, w tym zwiększonym ryzyku zakrzepicy.¹⁰

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

W badaniach in vitro wykazano, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp), ale nie jest jej inhibitorem. Równoczesne podawanie silnego inhibitora P-gp – chinidyny (600 mg, dwa razy na dobę) lub umiarkowanie silnego inhibitora/substratu P-gp – temsyrolimusu (25 mg) nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu (25 mg).¹¹

Co istotne, równoczesne podawanie lenalidomidu nie zmieniało również farmakokinetyki temsyrolimusu. Sugeruje to, że lenalidomid nie wpływa znacząco na metabolizm innych leków będących substratami P-gp.¹²

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Lenalidomide Teva nie opisano bezpośrednich interakcji z alkoholem, należy wziąć pod uwagę potencjalne interakcje z uwagi na ogólne zasady bezpieczeństwa farmakoterapii.

Spożywanie alkoholu podczas terapii lenalidomidem może nasilać niektóre działania niepożądane leku, szczególnie:

• Działanie sedatywne i depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy – alkohol może nasilać zmęczenie, senność i zawroty głowy, które mogą występować podczas leczenia lenalidomidem
• Hepatotoksyczność – zarówno alkohol jak i lenalidomid mogą wpływać na funkcję wątroby, a ich jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko uszkodzenia tego narządu
• Zwiększone ryzyko krwawień – alkohol hamuje funkcję płytek krwi, co w połączeniu z potencjalnym działaniem mielosupresyjnym lenalidomidu może zwiększać ryzyko krwawień

Z tych względów zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii lenalidomidem, a najlepiej całkowitą abstynencję, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, małopłytkowością lub przyjmujących inne leki działające sedatywnie.

Tabela interakcji

Właściwe zarządzanie potencjalnymi interakcjami lekowymi jest istotnym elementem terapii lenalidomidem. Przed rozpoczęciem leczenia należy zebrać dokładny wywiad dotyczący przyjmowanych leków, suplementów i ziół. Podczas terapii wskazane jest regularne monitorowanie pacjenta pod kątem skuteczności stosowanych leków oraz występowania działań niepożądanych, które mogą sugerować istnienie istotnych klinicznie interakcji.