Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Grindeks

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Przed wdrożeniem terapii preparatem Lenalidomide Grindeks należy dokładnie zapoznać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego, szczególnie w przypadku planowanego stosowania w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku oraz niezbędnych środków ostrożności¹.

Ryzyko teratogenności i Program zapobiegania ciąży

Lenalidomid wykazuje strukturalne podobieństwo do talidomidu, znanej substancji teratogennej powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. W badaniach na małpach wykazano, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do tych obserwowanych po zastosowaniu talidomidu. Z tego powodu należy oczekiwać, że stosowanie lenalidomidu w czasie ciąży może skutkować działaniem teratogennym².

Wszystkie pacjentki muszą bezwzględnie przestrzegać zasad Programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją niepodważalne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę³.

Kryteria określające kobiety, które nie mogą zajść w ciążę

Pacjentkę lub partnerkę pacjenta uznaje się za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z następujących kryteriów⁴:

• Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥1 rok (brak menstruacji spowodowany leczeniem przeciwnowotworowym lub w okresie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)⁵
• Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa⁶
• Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia⁷
• Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy⁸

Poradnictwo i warunki stosowania u kobiet mogących zajść w ciążę

Lenalidomide Grindeks jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków⁹:

• Pacjentka rozumie oczekiwane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka¹⁰
• Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia¹¹
• Nawet w przypadku braku menstruacji u kobiety w wieku rozrodczym, pacjentka musi przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji¹²
• Pacjentka jest w stanie stosować się do wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji¹³
• Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę¹⁴
• Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego¹⁵
• Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testu ciążowego przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów¹⁶
• Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i konieczność podjęcia niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu¹⁷

Warunki stosowania u mężczyzn

Dane farmakokinetyczne wskazują, że lenalidomid jest obecny w ludzkim nasieniu w skrajnie małym stężeniu podczas terapii i staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Ze względu na środki ostrożności, a także uwzględniając populacje z wydłużonym czasem wydalania (np. w przypadku niewydolności nerek), wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki¹⁸:

• Zrozumieć oczekiwane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę¹⁹
• Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia²⁰
• Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie kiedy mężczyzna przyjmuje produkt Lenalidomide Grindeks lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, a jego partnerka powinna zostać skierowana do lekarza specjalizującego się w teratologii²¹

Obowiązki lekarza przepisującego lek

W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę, lekarz przepisujący produkt musi upewnić się, że²²:

• Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia²³
• Pacjentka wyraziła zgodę na powyższe warunki²⁴

Antykoncepcja podczas terapii lenalidomidem

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem, nawet w przypadku przerwy w stosowaniu produktu leczniczego. Wyjątkiem jest deklaracja bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej, potwierdzanej co miesiąc. Jeśli pacjentka nie stosowała skutecznej antykoncepcji, powinna zostać skierowana do odpowiednio przeszkolonego pracownika służby zdrowia w celu uzyskania porady²⁵.

Zalecane metody antykoncepcji obejmują²⁶:

• Implant antykoncepcyjny²⁷
• Wewnątrzmaciczny system hormonalny (IUS) uwalniający lewonorgestrel²⁸
• Octan medroksyprogesteronu w postaci depot²⁹
• Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów³⁰
• Współżycie seksualne tylko z partnerem po wazektomii; skuteczność wazektomii musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia³¹
• Tabletki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)³²

Ryzyko zakrzepowo-zatorowe a antykoncepcja

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej (i w mniejszym stopniu u pacjentów otrzymujących lenalidomid w monoterapii), nie zaleca się stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jeżeli pacjentka stosuje złożone doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną z zalecanych skutecznych metod³³.

Należy pamiętać, że ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Ponadto skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu³⁴.

Stosowanie implantów i systemów wewnątrzmacicznych uwalniających lewonorgestrel wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz z nieregularnym krwawieniem z pochwy. W takich przypadkach należy rozważyć profilaktyczne zastosowanie antybiotyków, zwłaszcza u pacjentek z neutropenią³⁵.

Zwykle nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na możliwe ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i nadmierną utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub trombocytopenią³⁶.

Testy ciążowe

U kobiet mogących zajść w ciążę konieczne jest wykonanie testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem lekarza, zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet zachowujących bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną³⁷.

Optymalnie, test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinny odbywać się tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobiecie mogącej zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania³⁸.

Schemat wykonywania testów ciążowych

Przed rozpoczęciem leczenia:

Konieczne jest przeprowadzenie testu ciążowego pod nadzorem lekarza podczas wizyty, w trakcie której przepisywany jest lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w momencie rozpoczynania leczenia³⁹.

Podczas leczenia i po jego zakończeniu:

Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza należy powtarzać przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek⁴⁰.

Dodatkowe środki ostrożności

• Pacjenci powinni zostać pouczeni, aby nigdy nie przekazywali produktu Lenalidomide Grindeks innym osobom oraz aby zwrócili wszystkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia⁴¹
• Podczas leczenia oraz przez co najmniej 7 dni po jego zakończeniu pacjent nie może oddawać krwi⁴²
• Personel medyczny i opiekunowie powinni używać jednorazowych rękawiczek podczas pracy z blistrem lub kapsułką⁴³
• Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki⁴⁴

Materiały edukacyjne i kontrola dystrybucji

Podmiot odpowiedzialny dostarczy fachowemu personelowi medycznemu materiały edukacyjne, aby ułatwić pacjentom uniknięcie ekspozycji płodu na lenalidomid. Materiały te podkreślają ostrzeżenia dotyczące teratogenności lenalidomidu, zawierają porady na temat antykoncepcji oraz wskazówki dotyczące konieczności wykonywania testów ciążowych⁴⁵.

Lekarz przepisujący lek ma obowiązek poinformować pacjentów obu płci o znanym zagrożeniu teratogennym oraz o ścisłych zasadach dotyczących zapobiegania ciąży określonych w Programie zapobiegania ciąży. Powinien też przekazać pacjentom odpowiednią ulotkę edukacyjną, kartę pacjenta i/lub równoważne narzędzie, zgodne z wdrożonym krajowym systemem kart pacjentów⁴⁶.

W porozumieniu z odpowiednimi władzami krajowymi wprowadzono krajowy system kontrolowanej dystrybucji, który wykorzystuje karty pacjenta i/lub równoważne narzędzie do kontrolowania przepisywania i wydawania leku oraz do zbierania szczegółowych danych związanych ze wskazaniem. System ten umożliwia dokładne monitorowanie zastosowania produktu leczniczego niezgodnie ze wskazaniami na terenie danego kraju⁴⁷.

Wystawienie recepty i wydanie produktu powinno odbywać się w tym samym dniu. W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę, wydanie produktu powinno nastąpić w ciągu 7 dni od wystawienia recepty i po uzyskaniu ujemnego wyniku testu ciążowego wykonanego pod nadzorem medycznym⁴⁸.

Kobietom mogącym zajść w ciążę można przepisać produkt leczniczy maksymalnie na 4 tygodnie leczenia, zgodnie ze schematami dawkowania stosowanymi w zarejestrowanych wskazaniach, natomiast wszystkim pozostałym pacjentom maksymalnie na 12 tygodni leczenia⁴⁹.