Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku. Dane te pochodzą z szeregu testów laboratoryjnych przeprowadzonych na różnych modelach zwierzęcych oraz badań in vitro.¹

Genotoksyczność

Przeprowadzone badania genotoksyczności kwetiapiny, zarówno w warunkach in vivo jak i in vitro, nie wykazały potencjału genotoksycznego tego związku. Jest to istotna informacja w kontekście bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku, ponieważ brak właściwości genotoksycznych sugeruje niskie ryzyko indukcji mutacji genetycznych.²

Zaburzenia narządowe obserwowane w badaniach na zwierzętach

W badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano szereg zaburzeń przy poziomie ekspozycji mającym znaczenie kliniczne. Należy jednak podkreślić, że obserwowane zmiany nie zostały dotychczas potwierdzone w długotrwałych badaniach klinicznych.³

• Zmiany w gruczole tarczowym – u szczurów odnotowano zmianę pigmentacji tarczycy, co może sugerować wpływ kwetiapiny na metabolizm hormonów tarczycowych u tego gatunku.⁴
• Zmiany u małp Cynomolgus – zaobserwowano hipertrofię komórek pęcherzykowych gruczołu tarczowego, zmniejszenie stężenia T3, zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz zmniejszenie liczby białych i czerwonych krwinek. Zmiany te wskazują na potencjalny wpływ kwetiapiny zarówno na funkcję tarczycy, jak i na parametry hematologiczne u tego gatunku zwierząt.⁵
• Zmiany okulistyczne u psów – w badaniach na psach odnotowano zmętnienie rogówki i zaćmę, co może wskazywać na potencjalne ryzyko dla narządu wzroku przy długotrwałej ekspozycji na kwetiapinę.⁶

Toksyczność reprodukcyjna

Badania toksycznego oddziaływania kwetiapiny na zarodek i płód u królików wykazały zwiększoną częstość występowania przykurczu łap przednich i tylnych. Efekt ten był widoczny przy obecności wyraźnego oddziaływania leku na organizm matczyny, co objawiało się zmniejszonym przyrostem masy ciała samic ciężarnych. Działania te były wyraźnie widoczne przy poziomie ekspozycji samicy podobnym lub nieco większym niż występujący u ludzi przy stosowaniu maksymalnej dawki terapeutycznej.⁷ Obecnie nie można jednoznacznie określić znaczenia tych obserwacji dla stosowania kwetiapiny u ludzi.⁸

Wpływ na płodność

W badaniach płodności przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano następujące efekty:⁹

• Marginalne zmniejszenie płodności samców – obserwowano niewielki spadek zdolności rozrodczych u samców szczurów
• Ciąże urojone – u samic szczurów wystąpiły ciąże rzekome
• Przedłużające się fazy międzyrujowe – zaburzenia cyklu estralnego u samic
• Wydłużenie czasu od kohabitacji do spółkowania – opóźnienie w inicjacji zachowań rozrodczych
• Zmniejszenie odsetka ciąż – obniżona skuteczność reprodukcyjna

Warto podkreślić, że zaobserwowane efekty są związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny w organizmach badanych zwierząt. Ze względu na istotne różnice międzygatunkowe w zakresie hormonalnej regulacji rozrodu, obserwowane zaburzenia prawdopodobnie nie mają bezpośredniego znaczenia dla ludzi.¹⁰ U gryzoni prolaktyna jest głównym czynnikiem warunkującym rozród, natomiast u ludzi rola tego hormonu w regulacji płodności jest znacznie mniej istotna.