Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina oddziałuje głównie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas jej stosowania w skojarzeniu z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz alkoholem. Podobna ostrożność zalecana jest przy jednoczesnym podawaniu kwetiapiny z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym.¹

Interakcje związane z układem enzymatycznym cytochromu P450

Metabolizm kwetiapiny zachodzi głównie za pośrednictwem enzymu CYP3A4. Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie kwetiapiny z inhibitorami tego enzymu może prowadzić do znaczącego zwiększenia ekspozycji na lek. Na przykład, podanie kwetiapiny (25 mg) z ketokonazolem (silnym inhibitorem CYP3A4) powodowało 5-8 krotne zwiększenie AUC kwetiapiny. Z tego powodu równoczesne stosowanie kwetiapiny z silnymi inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.²

Nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną, gdyż może on hamować aktywność enzymu CYP3A4.³

Odwrotny efekt obserwuje się przy stosowaniu induktorów enzymów wątrobowych. Badania farmakokinetyczne wykazały, że podawanie karbamazepiny (induktora enzymów wątrobowych) jednocześnie z kwetiapiną znacząco zwiększało klirens kwetiapiny, zmniejszając ekspozycję systemową średnio do 13% ekspozycji obserwowanej przy monoterapii kwetiapiną. U niektórych pacjentów efekt ten był jeszcze silniejszy. Podobnie, stosowanie fenytoiny powodowało istotne zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 450%.⁴

Konsekwencją tych interakcji może być zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu, co może wpływać na skuteczność terapii. U pacjentów otrzymujących induktory enzymów wątrobowych, leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko związane z odstawieniem induktora. Każda zmiana dawkowania induktora powinna odbywać się stopniowo, a w razie potrzeby lek ten należy zastąpić substancją nieindukującą enzymów wątrobowych (np. walproinianem sodu).⁵

Interakcje z innymi lekami psychotropowymi

Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulegała istotnym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z następującymi lekami:

• Leki przeciwdepresyjne: imipramina (inhibitor CYP2D6) oraz fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6)⁶
• Leki przeciwpsychotyczne: rysperydon lub haloperydol⁷

Zaobserwowano jednak, że równoczesne stosowanie kwetiapiny i tiorydazyny zwiększało klirens kwetiapiny o około 70%.⁸

Farmakokinetyka kwetiapiny nie ulegała również zmianie podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną.⁹

Interakcje z litem i walproinianem sodu

Farmakokinetyka litu pozostawała niezmieniona podczas jednoczesnego podawania z kwetiapiną. Jednak 6-tygodniowe randomizowane badanie kliniczne z zastosowaniem soli litu i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu w porównaniu do placebo i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z ostrym zespołem maniakalnym wykazało, że w grupie otrzymującej lit łącznie z kwetiapiną obserwowano większą częstość:

• Zaburzeń czynności układu pozapiramidowego (szczególnie drżeń)
• Senności
• Zwiększenia masy ciała

w porównaniu do grupy otrzymującej kwetiapinę z placebo.¹⁰

Farmakokinetyka walproinianu sodu i kwetiapiny nie ulegała istotnym klinicznie zmianom podczas jednoczesnego stosowania tych leków. Jednakże badania retrospektywne u dzieci i młodzieży, którzy otrzymywali kwas walproinowy, kwetiapinę lub oba leki jednocześnie, wykazały większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie stosującej terapię skojarzoną w porównaniu do monoterapii.¹¹

Inne istotne interakcje

Nie przeprowadzono specjalnych badań dotyczących interakcji kwetiapiny z lekami zwykle stosowanymi w chorobach układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się jednak zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu kwetiapiny z lekami powodującymi zaburzenia elektrolitowe lub lekami wydłużającymi odstęp QT.¹²

Należy również pamiętać, że u pacjentów przyjmujących kwetiapinę zgłaszano przypadki fałszywie dodatnich wyników w badaniach immunoenzymatycznych na obecność metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. W przypadku wątpliwych wyników zaleca się potwierdzenie ich odpowiednią metodą chromatograficzną.¹³

Interakcje kwetiapiny z alkoholem

Jak wspomniano wcześniej, kwetiapina działa przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego jej jednoczesne stosowanie z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności.¹⁴ Alkohol, podobnie jak kwetiapina, ma działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia sedacji, senności i innych działań niepożądanych związanych z hamowaniem czynności OUN.

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia kwetiapiną może:

• Nasilać działanie sedatywne kwetiapiny, co może znacząco upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
• Zwiększać ryzyko zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych
• Potęgować działanie hipotensyjne, co może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń i upadków
• Nasilać działanie depresyjne na ośrodek oddechowy

Z powyższych powodów pacjentom należy stanowczo zalecać powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii kwetiapiną.

Tabela interakcji kwetiapiny z innymi produktami leczniczymi