Wpływ leku Golpimec (fingolimod) na płodność, ciążę i laktację

Fingolimod, substancja czynna produktu leczniczego Golpimec w dawce 0,5 mg, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w tym zakresie.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i konieczność stosowania antykoncepcji

Fingolimod jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Przed rozpoczęciem leczenia produktem Golpimec u każdej kobiety w wieku rozrodczym należy:²

• Wykonać test ciążowy, który musi dać wynik negatywny
• Poinformować pacjentkę o poważnym ryzyku dla płodu związanym z przyjmowaniem leku
• Wyjaśnić konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu

Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję nie tylko podczas leczenia, ale również przez okres co najmniej 2 miesięcy po zakończeniu terapii fingolimodem. Jest to spowodowane tym, że całkowita eliminacja fingolimodu z organizmu trwa około 2 miesiące od zakończenia leczenia.³

Przed przepisaniem fingolimodu pacjentkom oraz w trakcie leczenia należy bezwzględnie zastosować się do szczególnych sposobów postępowania opisanych w Pakiecie Informacji dla Lekarza.⁴

W przypadku przerywania leczenia fingolimodem z powodu planowania ciąży, lekarz powinien poinformować pacjentkę o możliwym nawrocie aktywności choroby podstawowej.⁵

Ciąża

Dane zebrane po wprowadzeniu leku do obrotu wskazują, że stosowanie fingolimodu podczas ciąży wiąże się z 2-krotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia poważnych wad wrodzonych w porównaniu z odsetkiem obserwowanym w populacji ogólnej (2-3% według danych EUROCAT).⁶

Najczęściej zgłaszane wady wrodzone związane ze stosowaniem fingolimodu w ciąży obejmują:⁷

• Wrodzone choroby serca – takie jak ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej, ubytek w przegrodzie międzykomorowej oraz tetralogia Fallota
• Anomalie rozwojowe nerek
• Anomalie rozwojowe układu mięśniowo-szkieletowego

Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu fingolimodu na przebieg porodu.⁸

Badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ fingolimodu na reprodukcję, prowadzący do utraty płodu i wad narządów, szczególnie do występowania przetrwałego pnia tętniczego i wady przegrody komorowej. Co istotne z punktu widzenia mechanizmu działania, receptor sfingozyno-1-fosforanu, na który wpływa fingolimod, uczestniczy w procesie tworzenia się naczyń podczas embriogenezy.⁹

W związku z powyższymi danymi:¹⁰

1. Fingolimod jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania podczas ciąży
2. Leczenie fingolimodem należy przerwać co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą

Jeżeli kobieta zajdzie w ciążę podczas terapii fingolimodem, należy:¹¹

1. Natychmiast odstawić lek
2. Udzielić pacjentce szczegółowej porady medycznej dotyczącej ryzyka wystąpienia szkodliwego wpływu leku na płód
3. Przeprowadzić badania ultrasonograficzne w celu oceny stanu płodu

Karmienie piersią

Badania na zwierzętach wykazały, że fingolimod przenika do mleka leczonych zwierząt w okresie laktacji. Ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych fingolimodu u niemowląt karmionych piersią, kobiety przyjmujące fingolimod nie powinny karmić piersią.¹²

Wpływ na płodność

Dane pochodzące z badań przedklinicznych nie wskazują, aby stosowanie fingolimodu było związane ze zwiększeniem ryzyka osłabienia płodności. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na zdolności reprodukcyjne w tym zakresie.¹³

Kluczowe informacje do przekazania pacjentce

Lekarz przepisujący produkt Golpimec powinien poinformować kobietę w wieku rozrodczym o następujących aspektach:¹⁴

• Fingolimod jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na udowodnione dwukrotnie wyższe ryzyko poważnych wad wrodzonych
• Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykonanie testu ciążowego z wynikiem negatywnym
• Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu
• Konieczność natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku zajścia w ciążę lub podejrzenia ciąży
• Fingolimod przenika do mleka matki, dlatego karmienie piersią podczas terapii jest przeciwwskazane
• Planując ciążę, należy przerwać leczenie fingolimodem co najmniej 2 miesiące przed próbą poczęcia
• Po przerwaniu leczenia fingolimodem z powodu planowania ciąży istnieje ryzyko nawrotu aktywności choroby podstawowej