Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Gexiro, (10 mg + 3 mg)/ml w postaci roztworu do infuzji, zawierający paracetamol i ibuprofen, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawiono kompleksowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w zależności od jej stanu fizjologicznego.¹

Wpływ na ciążę

Nie ma dostępnych danych klinicznych dotyczących bezpośredniego stosowania produktu Gexiro u kobiet ciężarnych. Produkt zawiera dwie substancje czynne – ibuprofen i paracetamol, których wpływ na ciążę jest różny.²

Ibuprofen w okresie ciąży

Ze względu na zawartość ibuprofenu, produkt Gexiro jest jednoznacznie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. Mechanizm działania ibuprofenu poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn może mieć niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu.³

Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko powikłań ciąży przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży, w tym:⁴

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Zwiększone ryzyko wad rozwojowych serca
• Zwiększone ryzyko wytrzewienia

Bezwzględne ryzyko wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn. Ryzyko to rośnie wraz ze zwiększaniem dawki oraz wydłużaniem czasu trwania leczenia.⁵

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje:⁶

• Zwiększoną utratę ciąż
• Zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów w fazie przedimplementacyjnej
• Zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów w fazie poimplantacyjnej
• Zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego (przy podawaniu w okresie organogenezy)

Specjalne ostrzeżenia dotyczące drugiego trymestru

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie produktu Gexiro może powodować małowodzie, które wynika z zaburzeń czynności nerek płodu. To powikłanie może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i zazwyczaj ustępuje po jego odstawieniu.⁷

Ponadto, w drugim trymestrze ciąży zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po zastosowaniu ibuprofenu, przy czym większość z tych przypadków ustępowała po zaprzestaniu leczenia.⁸

W związku z powyższym, produktu Gexiro nie należy stosować w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli produkt stosuje kobieta planująca ciążę lub będąca w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.⁹

Monitorowanie w czasie ciąży

Od 20. tygodnia ciąży, po ekspozycji na Gexiro przez kilka dni, należy rozważyć monitorowanie przedporodowe w kierunku:¹⁰

• Małowodzia
• Zwężenia przewodu tętniczego

W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań, należy natychmiast odstawić produkt Gexiro.¹¹

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn (w tym ibuprofenu) może narażać płód na:¹²

1. Toksyczność sercowo-płucną, obejmującą:
   • Przedwczesne zwężenie przewodu tętniczego
   • Zamknięcie przewodu tętniczego
   • Nadciśnienie płucne
2. Zaburzenia czynności nerek (podobne do opisanych wcześniej)

Ponadto, stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn pod koniec ciąży może narażać matkę i płód na:¹³

3. Wydłużenie czasu krwawienia i działanie antyagregacyjne (mogące wystąpić nawet po podaniu bardzo małych dawek)
4. Hamowanie skurczów macicy, skutkujące opóźnieniem lub przedłużeniem porodu

Z uwagi na powyższe zagrożenia, stosowanie produktu Gexiro jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.¹⁴

Paracetamol w okresie ciąży

Dane dotyczące bezpieczeństwa paracetamolu u kobiet ciężarnych są znacznie bardziej korzystne niż w przypadku ibuprofenu:¹⁵

• Duża liczba danych dotyczących kobiet w ciąży stosujących paracetamol wskazuje, że nie wywołuje on wad rozwojowych
• Nie stwierdzono działania toksycznego na płód lub noworodka

Należy jednak zauważyć, że wyniki badań epidemiologicznych dotyczące rozwoju układu nerwowego u dzieci narażonych na działanie paracetamolu w okresie płodowym są niejednoznaczne.¹⁶

Jeżeli stosowanie paracetamolu w ciąży jest klinicznie uzasadnione, zaleca się:¹⁷

• Stosowanie najmniejszej skutecznej dawki
• Stosowanie przez możliwie najkrótszy czas
• Stosowanie z możliwie najmniejszą częstością

Karmienie piersią

Zarówno paracetamol jak i ibuprofen przenikają do mleka kobiecego, jednak w stopniu, który zasadniczo nie stanowi przeciwwskazania do karmienia piersią przy krótkotrwałym stosowaniu produktu Gexiro w zalecanych dawkach.¹⁸

W przypadku paracetamolu:¹⁹

• Przenika do mleka kobiecego w ilości niemającej znaczenia klinicznego
• Nie stanowi przeciwwskazania do karmienia piersią przy nieprzekraczaniu zalecanych dawek

W przypadku ibuprofenu:²⁰

• Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego w bardzo małych ilościach
• Przy krótkotrwałym stosowaniu w dawkach terapeutycznych ryzyko wpływu na niemowlę jest mało prawdopodobne

Na podstawie powyższych danych, nie ma konieczności przerywania karmienia piersią podczas krótkotrwałego leczenia produktem Gexiro w zalecanych dawkach.²¹

Wpływ na płodność

Należy poinformować pacjentkę, że stosowanie produktu Gexiro może mieć negatywny wpływ na płodność kobiet:²²

• Produkt może zaburzać płodność kobiet
• Nie jest zalecany u kobiet planujących ciążę

U kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub są w trakcie diagnostyki niepłodności, należy rozważyć odstawienie produktu Gexiro.²³