Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Etopro 100 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa topiramatu wykazały brak negatywnego wpływu na płodność szczurów przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę, mimo toksyczności u rodziców już od 8 mg/kg mc./dobę. Topiramat wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, z różnorodnymi efektami zależnymi od dawki i gatunku. U myszy dawka 500 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie masy ciała płodu, zahamowanie kostnienia i wzrost wad wrodzonych już od 20 mg/kg mc./dobę. U szczurów dawki ≥ 400 mg/kg mc./dobę wywoływały deformacje kończyn, a dawki ≤ 20 mg/kg mc./dobę skutkowały toksycznością matczyną i embriotoksycznością. U królików toksyczność matczyna pojawiała się przy dawkach < 10 mg/kg mc./dobę, a teratogenność przy 120 mg/kg mc./dobę. Działania teratogenne u szczurów i królików przypominają efekty inhibitorów anhydrazy węglanowej, które nie powodują wad u ludzi, co jest istotne dla oceny ryzyka klinicznego.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Etopro

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania topiramatu obejmują szereg aspektów, w tym wpływ na płodność, potencjalne działanie teratogenne, toksyczność rozwojową oraz ocenę potencjału mutagennego. Dane te są istotne dla pełnego zrozumienia profilu bezpieczeństwa leku w kontekście klinicznym.1

Wpływ na płodność

W badaniach nieklinicznych oceniających wpływ topiramatu na płodność nie wykazano negatywnego oddziaływania na zdolności reprodukcyjne samców i samic szczurów, nawet przy stosowaniu dawek sięgających 100 mg/kg masy ciała na dobę. Warto podkreślić, że brak wpływu na płodność obserwowano pomimo występowania działania toksycznego u zwierząt rodzicielskich (zarówno matek jak i ojców) już przy niskich dawkach wynoszących 8 mg/kg masy ciała na dobę.2

Działanie teratogenne

Badania przedkliniczne wykazały, że topiramat wykazuje działanie teratogenne u wszystkich badanych gatunków zwierząt, w tym myszy, szczurów i królików.3 Efekty teratogenne różniły się w zależności od gatunku i zastosowanej dawki:

Teratogenność u myszy

U myszy podawanie topiramatu w dawce 500 mg/kg masy ciała na dobę skutkowało istotnym zmniejszeniem masy ciała płodu oraz hamowaniem procesu kostnienia szkieletu. Efekty te występowały równolegle z toksycznym działaniem substancji na organizm matki. Szczególnie istotne jest, że całkowita liczba wad wrodzonych u płodów myszy uległa zwiększeniu we wszystkich badanych grupach dawkowania – zarówno przy niskich dawkach 20 mg/kg masy ciała na dobę, jak i przy wyższych dawkach 100 i 500 mg/kg masy ciała na dobę.4

Teratogenność u szczurów

W przypadku szczurów obserwowano zależne od dawki działanie toksyczne na organizm matki oraz działanie feto- i embriotoksyczne. Efekty te manifestowały się zmniejszoną masą ciała płodu i/lub hamowaniem procesu kostnienia szkieletu przy dawkach do 20 mg/kg masy ciała na dobę. Działanie teratogenne, objawiające się przede wszystkim zniekształceniami kończyn i palców, obserwowano po zastosowaniu dawek 400 mg/kg masy ciała na dobę lub większych.5

Teratogenność u królików

U królików obserwowano zależne od dawki toksyczne działanie topiramatu na organizm matki już przy dawkach mniejszych niż 10 mg/kg masy ciała na dobę. Działanie feto- i embriotoksyczne, przejawiające się zwiększoną umieralnością, występowało po dawkach mniejszych niż 35 mg/kg masy ciała na dobę. Działanie teratogenne, objawiające się zniekształceniami żeber i kręgów, obserwowano po zastosowaniu dawek 120 mg/kg masy ciała na dobę.6

Mechanizm teratogenności i znaczenie kliniczne

Działanie teratogenne obserwowane u szczurów i królików wykazywało podobieństwo do efektów obserwowanych w związku z zastosowaniem inhibitorów anhydrazy węglanowej, które jednak nie powodują wad rozwojowych u ludzi. To ważna obserwacja w kontekście oceny potencjalnego ryzyka dla ludzi.7

Wpływ na wzrost potomstwa

Badania wykazały również wpływ topiramatu na wzrost potomstwa. U szczurów, podawanie topiramatu samicom w okresie ciąży i karmienia w dawkach 20 lub 100 mg/kg masy ciała na dobę skutkowało niższą wagą urodzeniową oraz niższą masą ciała potomstwa w okresie oseskowym. Dodatkowo stwierdzono, że u szczurów topiramat przenika przez barierę łożyskową.8

Badania u młodych szczurów

Przeprowadzono również szczegółowe badania toksyczności rozwojowej na młodych szczurach. Topiramat podawany doustnie w dawce do 300 mg/kg masy ciała na dobę w okresie rozwoju odpowiadającym okresowi niemowlęcemu, dzieciństwu i okresowi dojrzewania u ludzi wywoływał działania toksyczne podobne do tych obserwowanych u dorosłych osobników. Główne efekty obejmowały:

  • Zmniejszenie przyjmowania pokarmów
  • Spowolnienie zwiększania masy ciała
  • Przerost centralnej części zrazików wątrobowych

Co istotne, nie stwierdzono znaczącego wpływu leku na następujące parametry rozwoju:

  • Wzrost kości długich (kość piszczelowa)
  • Gęstość mineralną kości (kość udowa)
  • Przedwczesne odstawienie od piersi
  • Rozwój reprodukcyjny
  • Rozwój neurologiczny (oceniany na podstawie zdolności uczenia się i pamięci)
  • Parzenie się
  • Płodność
  • Parametry histerotomii

Wyniki te wskazują, że pomimo obserwowanej toksyczności ogólnej, topiramat nie wykazywał specyficznego działania toksycznego na kluczowe procesy rozwojowe u młodych szczurów.9

Potencjał mutagenny

W kompleksowych badaniach mutagenności przeprowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo, topiramat nie wykazywał działania genotoksycznego. Jest to ważna obserwacja w kontekście oceny długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.10

Podsumowanie zależności dawka-efekt w badaniach przedklinicznych

Gatunek Dawka topiramatu Obserwowane efekty
Myszy 20 mg/kg mc./dobę Zwiększenie liczby wad wrodzonych u płodów
100 mg/kg mc./dobę Zwiększenie liczby wad wrodzonych u płodów
500 mg/kg mc./dobę Toksyczność matczyna, zmniejszenie masy ciała płodu, hamowanie kostnienia szkieletu, zwiększenie liczby wad wrodzonych
Szczury ≤ 20 mg/kg mc./dobę Toksyczność matczyna, feto- i embriotoksyczność (zmniejszenie masy ciała płodu, hamowanie kostnienia szkieletu)
≥ 400 mg/kg mc./dobę Działanie teratogenne (zniekształcenia kończyn i palców)
Króliki < 10 mg/kg mc./dobę Toksyczność matczyna
< 35 mg/kg mc./dobę Feto- i embriotoksyczność (zwiększona umieralność)
120 mg/kg mc./dobę Działanie teratogenne (zniekształcenia żeber i kręgów)
Młode szczury ≤ 300 mg/kg mc./dobę Zmniejszenie przyjmowania pokarmu, spowolnienie przyrostu masy ciała, przerost centralnej części zrazików wątrobowych
  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl