Właściwości farmakodynamiczne leku Escitalopram Bluefish

Escitalopram Bluefish należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (kod ATC: N 06 AB 10). Dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o dawkach 10 mg i 20 mg, które można dzielić na równe dawki.¹

Mechanizm działania

Escytalopram charakteryzuje się wysoką selektywnością jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) z dużym powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoniny. Dodatkowo lek wiąże się z allosterycznym miejscem tego transportera, jednak z 1000-krotnie mniejszym powinowactwem w porównaniu do miejsca pierwotnego.²

Escytalopram wykazuje brak istotnego powinowactwa lub jedynie niewielkie powinowactwo do szeregu receptorów, w tym:

• Receptorów serotoninergicznych – 5-HT1A, 5-HT2
• Receptorów dopaminergicznych – DA D1 i D2
• Receptorów adrenergicznych – α1-, α2- i β-
• Receptorów histaminowych – H1
• Receptorów muskarynowych cholinergicznych
• Receptorów benzodiazepinowych
• Receptorów opioidowych

Inhibicja wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) stanowi jedyny prawdopodobny mechanizm działania, który wyjaśnia farmakologiczne i kliniczne efekty escytalopramu.³

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu EKG przeprowadzonym u zdrowych osób zaobserwowano zmiany odstępu QTc (z zastosowaniem korekty metodą Fridericia) w stosunku do wartości wyjściowych. Po zastosowaniu dawki 10 mg na dobę zmiana wynosiła 4,3 milisekundy (90% CI: 2,2, 6,4), natomiast przy dawce 30 mg na dobę obserwowano zmianę wynoszącą 10,7 milisekund (90% CI: 8,6, 12,8).⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Duże epizody depresyjne

Escytalopram wykazał skuteczność w krótkoterminowym leczeniu dużych epizodów depresyjnych w trzech z czterech 8-tygodniowych badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. W badaniu długoterminowym dotyczącym profilaktyki nawrotów uczestniczyło 274 pacjentów, którzy pozytywnie zareagowali na escytalopram (w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę) podczas początkowej 8-tygodniowej fazy otwartej. Pacjenci ci zostali losowo przydzieleni do grup kontynuujących leczenie escytalopramem w tych samych dawkach lub otrzymujących placebo przez okres do 36 tygodni. Badanie to wykazało, że u pacjentów kontynuujących terapię escytalopramem czas do nawrotu choroby był znacząco dłuższy w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.⁵

Fobia społeczna

Skuteczność escytalopramu w leczeniu fobii społecznej została potwierdzona w trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badaniach klinicznych. Dodatkowo przeprowadzono 6-miesięczne badanie dotyczące zapobiegania nawrotom u pacjentów, którzy wcześniej zareagowali na leczenie. W 24-tygodniowym badaniu mającym na celu ustalenie optymalnego dawkowania wykazano skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg.⁶

Uogólnione zaburzenia lękowe

W przypadku uogólnionych zaburzeń lękowych escytalopram w dawkach 10 mg i 20 mg wykazał skuteczność w 4 badaniach klinicznych kontrolowanych placebo. Analiza zbiorczych danych z trzech badań o podobnym schemacie, obejmujących łącznie 840 pacjentów (421 leczonych escytalopramem i 419 otrzymujących placebo), wykazała:

Efekt terapeutyczny obserwowano już od pierwszego tygodnia leczenia. Długotrwałą skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę potwierdzono w randomizowanym badaniu prowadzonym przez okres od 24 do 76 tygodni. W badaniu tym uczestniczyło 373 pacjentów, którzy wykazali odpowiedź na leczenie w początkowym 12-tygodniowym otwartym badaniu.⁷

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (ZOK) została potwierdzona w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą. Po 12 tygodniach terapii pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę wykazywali istotną statystycznie różnicę w całkowitej punktacji w skali Y-BOCS (Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale) w porównaniu do grupy placebo. Po 24 tygodniach zarówno pacjenci otrzymujący dawkę 10 mg jak i 20 mg na dobę wykazywali przewagę nad grupą placebo.⁸

Dodatkowo przeprowadzono badanie oceniające skuteczność escytalopramu w zapobieganiu nawrotom ZOK. W badaniu tym pacjenci, którzy odpowiedzieli pozytywnie na escytalopram podczas 16-tygodniowej fazy otwartej, zostali następnie losowo przydzieleni do grup otrzymujących escytalopram (w dawkach 10 lub 20 mg na dobę) lub placebo w 24-tygodniowej fazie z podwójnie ślepą próbą. Wyniki wykazały skuteczność escytalopramu w zapobieganiu nawrotom zaburzenia.⁹