Interakcje leku
Emla Plaster 25 mg + 25 mg

Plaster leczniczy EMLA, zawierający lidokainę i prylokainę, wykazuje ograniczone ryzyko istotnych klinicznie interakcji przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, ze względu na miejscowe i krótkotrwałe działanie. Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na możliwość indukcji methemoglobinemii, zwłaszcza przy stosowaniu prylokainy w dużych dawkach oraz jednoczesnym podawaniu leków takich jak sulfonamidy, nitrofurantoina, fenytoina czy fenobarbital. Sumowanie toksyczności może wystąpić także przy jednoczesnym stosowaniu innych anestetyków miejscowych (np. bupiwakaina, mepiwakaina, ropiwakaina). Lidokaina może wchodzić w interakcje z lekami zmniejszającymi jej metabolizm, takimi jak cymetydyna czy beta-adrenolityki, co przy długotrwałym stosowaniu może prowadzić do toksycznych stężeń w osoczu. Ryzyko to jest jednak niskie przy krótkotrwałym stosowaniu plastra EMLA w zalecanych dawkach.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie plastra leczniczego EMLA zawierającego lidokainę i prylokainę może prowadzić do różnych interakcji z innymi lekami, które należy brać pod uwagę podczas planowania terapii. Ze względu na miejscowe działanie produktu i zwykle krótkotrwałe stosowanie, ryzyko istotnych klinicznie interakcji jest ograniczone przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami, jednak personel medyczny powinien być świadomy potencjalnych oddziaływań.1

Prylokaina i ryzyko methemoglobinemii

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zwiększenie ryzyka methemoglobinemii. Prylokaina zastosowana w dużych dawkach może powodować zwiększenie stężenia methemoglobiny we krwi, co może być nasilone przez jednoczesne stosowanie leków indukujących powstawanie methemoglobiny.2

Do leków, które mogą nasilać tworzenie methemoglobiny podczas jednoczesnego stosowania z prylokainą należą:

  • Sulfonamidy – grupa antybiotyków stosowanych w leczeniu zakażeń bakteryjnych3
  • Nitrofurantoina – lek przeciwbakteryjny stosowany głównie w zakażeniach układu moczowego4
  • Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy5
  • Fenobarbital – lek o działaniu nasennym i przeciwdrgawkowym6

Należy zaznaczyć, że powyższa lista nie jest wyczerpująca – istnieją również inne leki mogące indukować powstawanie methemoglobiny.7

Sumowanie działań toksycznych z innymi anestetykami miejscowymi

Przy stosowaniu dużych dawek produktu EMLA PLASTER należy uwzględnić możliwość wystąpienia toksyczności ogólnoustrojowej u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki z grupy anestetyków miejscowych lub produkty o podobnej strukturze chemicznej. Działania toksyczne tych leków mogą się sumować, zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.8

Interakcje farmakokinetyczne

Lidokaina wchodząca w skład plastra EMLA może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na jej metabolizm. Produkty lecznicze, które zmniejszają klirens lidokainy, takie jak cymetydyna (lek stosowany w leczeniu choroby wrzodowej) czy leki beta-adrenolityczne (stosowane m.in. w nadciśnieniu tętniczym i chorobach serca), mogą prowadzić do potencjalnie toksycznych stężeń lidokainy w osoczu krwi.9

Należy jednak podkreślić, że ryzyko wystąpienia tych interakcji jest istotne głównie przy długotrwałym stosowaniu lidokainy w dużych dawkach. Przy krótkotrwałym stosowaniu plastra EMLA w zalecanych dawkach, takie interakcje zwykle nie mają znaczenia klinicznego.10

Interakcje u dzieci i młodzieży

Nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji lekowych u dzieci i młodzieży. Na podstawie dostępnej wiedzy medycznej można przypuszczać, że profil interakcji w tej grupie wiekowej jest podobny jak u osób dorosłych.11 Należy jednak zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu plastra EMLA u dzieci, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków, ze względu na możliwe różnice w farmakokinetyce i zwiększoną wrażliwość na działania niepożądane.

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy (etanol) może wchodzić w interakcje z lekami zawierającymi lidokainę i prylokainę. Chociaż informacje o interakcjach plastra EMLA z alkoholem nie są bezpośrednio opisane w charakterystyce produktu leczniczego, warto zwrócić uwagę na potencjalne mechanizmy interakcji:

  • Nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy – zarówno lidokaina przy wyższych stężeniach ogólnoustrojowych, jak i alkohol, mają działanie depresyjne na OUN, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych
  • Wpływ na metabolizm wątrobowy – alkohol może wpływać na metabolizm lidokainy w wątrobie, potencjalnie zmieniając jej stężenie w organizmie
  • Rozszerzenie naczyń krwionośnych – alkohol powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, co teoretycznie może zwiększać wchłanianie substancji czynnych z plastra EMLA

Ze względu na miejscowe działanie plastra EMLA i zwykle krótkotrwałe stosowanie zgodnie z zaleceniami, ryzyko istotnych klinicznie interakcji z alkoholem jest ograniczone. Niemniej jednak zaleca się unikanie spożywania alkoholu w trakcie terapii, szczególnie przy stosowaniu większej liczby plastrów lub przy dłuższym czasie aplikacji.

Tabela istotnych interakcji plastra EMLA

Grupa leków/substancja Przykłady Mechanizm interakcji Możliwe skutki interakcji Poziom istotności
Leki indukujące methemoglobinemię Sulfonamidy, nitrofurantoina, fenytoina, fenobarbital Nasilenie utleniania hemoglobiny do methemoglobiny Zwiększone ryzyko methemoglobinemii (sinica, duszność, zmęczenie) Wysoki
Inne anestetyki miejscowe Bupiwakaina, mepiwakaina, ropiwakaina Sumowanie działań toksycznych Zwiększone ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej, działań niepożądanych ze strony OUN i układu sercowo-naczyniowego Średni
Inhibitory klirensu lidokainy Cymetydyna, leki beta-adrenolityczne Zmniejszenie metabolizmu lidokainy Potencjalnie toksyczne stężenie lidokainy przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach Niski przy krótkotrwałym stosowaniu plastra EMLA
Alkohol Napoje alkoholowe Nasilenie działania depresyjnego na OUN, wpływ na metabolizm wątrobowy, rozszerzenie naczyń Potencjalne nasilenie działań niepożądanych, zmiany w farmakokinetyce Niski przy miejscowym i krótkotrwałym stosowaniu

Poziom istotności interakcji należy każdorazowo oceniać indywidualnie, uwzględniając czynniki takie jak: dawka plastra EMLA, czas stosowania, powierzchnia aplikacji, stan skóry (uszkodzona/nieuszkodzona), wiek pacjenta oraz współistniejące schorzenia, zwłaszcza wątroby i nerek.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl