Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lisdeksamfetaminy dimezylan (substancja czynna preparatu Elvanse) wykazuje określony profil interakcji farmakologicznych, który należy uwzględnić podczas terapii. Badania in vitro i in vivo dostarczyły istotnych informacji dotyczących potencjalnych interakcji z innymi lekami oraz substancjami.¹

Profil enzymatyczny i transporterowy

Badania in vitro wykazały, że lisdeksamfetaminy dimezylan nie hamuje głównych izoform ludzkiego cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4) w zawiesinach ludzkich mikrosomów wątrobowych. Substancja nie wykazuje również działania indukującego w stosunku do izoenzymów CYP1A2, CYP2B6 lub CYP3A4/5 w hodowlach ludzkich hepatocytów.²

W zakresie transporterów lekowych, lisdeksamfetaminy dimezylan nie jest substratem dla P-glikoproteiny (P-gp) w komórkach MDCK II ani nie hamuje P-gp w komórkach Caco-2. Sugeruje to niskie prawdopodobieństwo występowania interakcji klinicznych z lekami transportowanymi przez pompę P-gp.³

Badania kliniczne in vivo nie wykazały klinicznie istotnego wpływu lisdeksamfetaminy dimezylanu na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez enzymy CYP1A2, CYP2D6, CYP2C19 lub CYP3A.⁴

Interakcje z konkretnymi lekami

Interakcje z guanfacyną o przedłużonym uwalnianiu

W badaniach interakcji lekowych zaobserwowano, że jednoczesne stosowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu z guanfacyną o przedłużonym uwalnianiu powoduje 19% wzrost maksymalnego stężenia osoczowego (Cmax) guanfacyny oraz 7% zwiększenie ekspozycji (AUC). Zmiany te są jednak niewielkie i uznawane za klinicznie nieistotne. Nie zaobserwowano zmian w ekspozycji na deksamfetaminę podczas skojarzonego podawania tych substancji.⁵

Interakcje z wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu

Wenlafaksyna jest substratem cytochromu CYP2D6. W badaniu interakcji z lisdeksamfetaminy dimezylanem (70 mg) i wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu (225 mg) zaobserwowano:

• 9% zmniejszenie Cmax i 17% zmniejszenie AUC dla o-desmetylowenlafaksyny (głównego aktywnego metabolitu)
• 10% zwiększenie Cmax i 13% zwiększenie AUC dla wenlafaksyny

Deksamfetamina może w niewielkim stopniu hamować aktywność cytochromu CYP2D6, jednak zmiany te są niewielkie i nie mają prawdopodobnie istotnego znaczenia klinicznego. Nie zaobserwowano zmian w ekspozycji na deksamfetaminę podczas skojarzonego podawania z wenlafaksyną.⁶

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Amfetamina nie powinna być stosowana jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ani w okresie 14 dni po ich odstawieniu. Takie połączenie niesie ze sobą ryzyko nasilonego uwalniania noradrenaliny i innych monoamin, co może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego z silnymi bólami głowy i innymi objawami. W ciężkich przypadkach może dojść do różnorodnych objawów neurologicznych oraz złośliwej hipertermii o ciężkim przebiegu, niekiedy prowadzącej do zgonu.⁷

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Podczas jednoczesnego stosowania pochodnych amfetaminy (w tym lisdeksamfetaminy dimezylanu) z lekami serotoninergicznymi, takimi jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), rzadko obserwowano występowanie zespołu serotoninowego. Zespół ten zgłaszano również po przedawkowaniu pochodnych amfetaminy, w tym lisdeksamfetaminy dimezylanu.⁸

Interakcje z lekami hipotensyjnymi

Pochodne amfetaminy mogą zmniejszać skuteczność guanetydyny i innych leków hipotensyjnych, co należy uwzględnić podczas terapii skojarzonej.⁹

Interakcje z opioidowymi lekami przeciwbólowymi

Amfetaminy nasilają działanie przeciwbólowe opioidowych leków przeciwbólowych. Należy uwzględnić to wzmocnienie efektu podczas stosowania tych leków jednocześnie z preparatem Elvanse.¹⁰

Interakcje z neuroleptykami

Chlorpromazyna zmniejsza ośrodkowe działanie pobudzające pochodnych amfetaminy przez blokowanie receptorów dopaminy i noradrenaliny.¹¹

Haloperydol zmniejsza ośrodkowe działanie pobudzające pochodnych amfetaminy przez blokowanie receptorów dopaminy.¹²

Interakcje z węglanem litu

Węglan litu może zmniejszać działanie osłabiające apetyt i pobudzające pochodnych amfetaminy, co należy uwzględnić podczas terapii skojarzonej.¹³

Czynniki wpływające na metabolizm i wydalanie amfetaminy

Istotny wpływ na metabolizm i wydalanie amfetaminy mają czynniki wpływające na pH moczu:

• Substancje zakwaszające mocz – kwas askorbinowy, tiazydowe leki moczopędne, dieta o dużej zawartości białka zwierzęcego, cukrzyca, kwasica oddechowa – zwiększają wydalanie amfetaminy z moczem i skracają jej okres półtrwania.¹⁴
• Substancje alkalizujące mocz – sodu wodorowęglan, dieta bogata w owoce i warzywa, zakażenia układu moczowego, wymioty – zmniejszają wydalanie amfetaminy z moczem i wydłużają jej okres półtrwania.¹⁵

Interakcje z alkoholem

Dostępne dane dotyczące interakcji lisdeksamfetaminy dimezylanu z alkoholem są ograniczone. Jednoczesne spożywanie alkoholu i pochodnych amfetaminy jest jednak potencjalnie niebezpieczne ze względu na ryzyko nasilenia działania ośrodkowego oraz wpływu na układ sercowo-naczyniowy. Dlatego zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas stosowania preparatu Elvanse.¹⁶

Alkohol może potencjalnie nasilać niektóre działania niepożądane pochodnych amfetaminy, w tym skutki sercowo-naczyniowe i ośrodkowe działanie pobudzające. Ponadto spożywanie alkoholu może prowadzić do nieprzewidywalnych zmian w farmakokinetyce i farmakodynamice lisdeksamfetaminy dimezylanu, co może być przyczyną nasilonych lub nieprzewidywalnych reakcji.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Pochodne amfetaminy mogą znacząco zwiększać stężenie kortykosteroidów w osoczu, szczególnie w godzinach wieczornych. Może to prowadzić do uzyskania nieprawidłowych wyników badań endokrynologicznych.¹⁷

Ponadto, amfetamina może wpływać na wyniki oznaczeń steroidów w moczu, co należy uwzględnić przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych.¹⁸

Tabela interakcji lisdeksamfetaminy dimezylanu