Działania niepożądane
Egistrozol 1 mg
W badaniu klinicznym fazy 3 ATAC oceniono profil bezpieczeństwa anastrozolu (Egistrozol 1 mg) u 9366 pacjentek po menopauzie z operacyjnym rakiem piersi, leczonych przez 5 lat. Najczęstsze działania niepożądane obejmowały bóle głowy, uderzenia gorąca (35,7%), nudności (12,7%), pokrzywkę, bóle i sztywność stawów (35,6%), zapalenie stawów oraz osłabienie (18,6%). Występowały także zaburzenia metaboliczne (anoreksja, hipercholesterolemia), psychiczne (depresja), neurologiczne (senność, zespół cieśni nadgarstka), żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty), wątrobowe (podwyższone enzymy AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa), skórne (wysypka, łysienie, reakcje alergiczne) oraz mięśniowo-szkieletowe (osteoporoza, bóle kości i mięśni). Częstość złamań kości wyniosła 10,2% (22/1000 pacjentów-lat), a osteoporozy 10,5%, co było istotnie wyższe niż w grupie tamoksyfenu (6,8% złamań, 7,3% osteoporozy). Krwawienia z dróg rodnych występowały rzadziej niż przy tamoksyfenie (5,4% vs 10,2%).
Działania niepożądane leku Egistrozol
Działania niepożądane leku Egistrozol (anastrozol 1 mg) zostały szczegółowo zbadane w dużym badaniu klinicznym 3 fazy ATAC (Anastrozole, Tamoxifen Alone or in Combination), przeprowadzonym z udziałem 9366 pacjentek po menopauzie z operacyjnym rakiem piersi, które otrzymywały leczenie uzupełniające przez 5 lat. Poniżej przedstawiono zestawienie wszystkich opisanych działań niepożądanych wraz z ich częstotliwością oraz charakterystyką kliniczną.1
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej raportowanych działań niepożądanych podczas stosowania Egistrozolu należą: bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, pokrzywka, bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów oraz osłabienie.2
Działania niepożądane według klasyfikacji układów i narządów
Poniżej przedstawiono działania niepożądane uporządkowane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów (ang. System Organ Class – SOC) oraz ich częstotliwością występowania, zdefiniowaną jako: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do 1/1 000 do 1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000).1/10), często (>1/100 do 1/1 000 do 1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (3
| Układ/narząd | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Anoreksja, hipercholesterolemia | Zmniejszenie apetytu oraz zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi |
| Niezbyt często | Hiperkalcemia | Podwyższone stężenie wapnia we krwi, może występować z towarzyszącym zwiększeniem stężenia parathormonu lub bez | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo często | Depresja | Obniżenie nastroju, apatia, utrata zainteresowań |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Ból głowy | Nawracające bóle głowy o różnym nasileniu |
| Często | Senność, zespół cieśni nadgarstka*, zaburzenia czucia | Nadmierna senność, ucisk nerwu pośrodkowego w nadgarstku, parestezje, utrata smaku i zaburzenia smaku | |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Uderzenia gorąca | Nagłe uczucie gorąca, zwykle obejmujące górną część ciała i twarz |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności | Nieprzyjemne uczucie w okolicy nadbrzusza, często poprzedzające wymioty |
| Często | Biegunka, wymioty | Częste, luźne stolce oraz gwałtowne opróżnianie żołądka | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, AlAT i AspAT | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych |
| Niezbyt często | Zwiększenie aktywności gamma-GT i stężenia bilirubiny, zapalenie wątroby | Zmiany biochemiczne wskazujące na dysfunkcję wątroby, zapalenie miąższu wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Wysypka | Zmiany skórne o różnym charakterze i lokalizacji |
| Często | Przerzedzenie włosów (łysienie), reakcje alergiczne | Utrata włosów, reakcje nadwrażliwości | |
| Niezbyt często | Pokrzywka | Bąble pokrzywkowe, świąd | |
| Rzadko | Rumień wielopostaciowy, reakcje anafilaktoidalne, zapalenie naczyń skórnych** | Ciężkie reakcje skórne, objawy anafilaksji, zmiany zapalne w naczyniach skóry | |
| Bardzo rzadko | Zespół Stevensa i Johnsona, obrzęk naczynioruchowy | Zagrażające życiu reakcje skórne z pęcherzami, obrzęk tkanek miękkich | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo często | Bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów, osteoporoza | Dolegliwości bólowe i ograniczenia ruchomości stawów, zmiany zapalne, zmniejszenie gęstości mineralnej kości |
| Często | Bóle kości, bóle mięśni | Dolegliwości bólowe układu kostnego i mięśniowego | |
| Niezbyt często | Palec trzaskający | Zaburzenie czynności ścięgien zginaczy palców | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Suchość pochwy, krwawienia z pochwy*** | Zmniejszenie nawilżenia śluzówki pochwy, nieregularne krwawienia |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Osłabienie | Zmniejszenie siły mięśniowej, ogólne zmęczenie |
Uwagi dodatkowe:
* Przypadki zespołu cieśni nadgarstka zgłaszane były w większej liczbie u pacjentek przyjmujących anastrozol w trakcie badań klinicznych niż u tych przyjmujących tamoksyfen. Jednak większość tych zdarzeń występowała u pacjentek z możliwymi do zidentyfikowania czynnikami ryzyka tego schorzenia.4
** Zapalenie naczyń skórnych i przypadki plamicy Henocha i Schönleina nie były obserwowane u pacjentek w badaniu ATAC, dlatego częstość tego zdarzenia można określić jako „rzadko” (> 0,01%, <0,1%) w oparciu o najmniej korzystną wartość estymacji punktowej. 0,01%, 5
*** Krwawienia z pochwy obserwowano często, zwykle u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi, podczas pierwszych kilku tygodni po zmianie terapii wcześniejszej z hormonalnej na terapię anastrozolem. Jeśli krwawienie się przedłuża należy rozważyć zmianę leczenia.6
Porównanie działań niepożądanych z tamoksyfenem
W badaniu ATAC porównano występowanie określonych działań niepożądanych u pacjentek otrzymujących anastrozol (N=3092) z grupą pacjentek otrzymujących tamoksyfen (N=3094). Analiza wskazuje na istotne różnice w profilu bezpieczeństwa tych dwóch leków.7
| Działania niepożądane | Anastrozol (N=3092) | Tamoksyfen (N=3094) | Interpretacja kliniczna |
|---|---|---|---|
| Uderzenia gorąca | 1104 (35,7%) | 1264 (40,9%) | Mniejsza częstość przy anastrozolu |
| Bóle i sztywność stawów | 1100 (35,6%) | 911 (29,4%) | Wyższa częstość przy anastrozolu |
| Zaburzenia nastroju | 597 (19,3%) | 554 (17,9%) | Nieznacznie wyższa częstość przy anastrozolu |
| Zmęczenie/osłabienie | 575 (18,6%) | 544 (17,6%) | Zbliżona częstość |
| Nudności i wymioty | 393 (12,7%) | 384 (12,4%) | Zbliżona częstość |
| Złamania kości (ogółem) | 315 (10,2%) | 209 (6,8%) | Znacząco wyższa częstość przy anastrozolu |
| Złamania kręgosłupa, w okolicy biodrowej lub nadgarstka | 133 (4,3%) | 91 (2,9%) | Wyższa częstość przy anastrozolu |
| Złamania nadgarstka lub typu Collesa | 67 (2,2%) | 50 (1,6%) | Wyższa częstość przy anastrozolu |
| Złamania kręgosłupa | 43 (1,4%) | 22 (0,7%) | Dwukrotnie wyższa częstość przy anastrozolu |
| Złamania w okolicy biodrowej | 28 (0,9%) | 26 (0,8%) | Zbliżona częstość |
| Zaćma | 182 (5,9%) | 213 (6,9%) | Niższa częstość przy anastrozolu |
| Krwawienia z dróg rodnych | 167 (5,4%) | 317 (10,2%) | Znacząco niższa częstość przy anastrozolu |
| Choroba niedokrwienna serca i naczyń | 127 (4,1%) | 104 (3,4%) | Nieznacznie wyższa częstość przy anastrozolu |
| Dławica piersiowa | 71 (2,3%) | 51 (1,6%) | Wyższa częstość przy anastrozolu |
| Zawał mięśnia sercowego | 37 (1,2%) | 34 (1,1%) | Zbliżona częstość |
| Zaburzenia dotyczące tętnic wieńcowych | 25 (0,8%) | 23 (0,7%) | Zbliżona częstość |
| Niedokrwienie mięśnia sercowego | 22 (0,7%) | 14 (0,5%) | Nieznacznie wyższa częstość przy anastrozolu |
| Wydzielina z dróg rodnych | 109 (3,5%) | 408 (13,2%) | Znacząco niższa częstość przy anastrozolu |
| Zdarzenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej | 87 (2,8%) | 140 (4,5%) | Niższa częstość przy anastrozolu |
| Powikłania zakrzepowo-zatorowe dotyczące żył głębokich w tym zatorowość płucna | 48 (1,6%) | 74 (2,4%) | Niższa częstość przy anastrozolu |
| Zdarzenia niedokrwienne mózgu | 62 (2,0%) | 88 (2,8%) | Niższa częstość przy anastrozolu |
| Rak endometrium | 4 (0,2%) | 13 (0,6%) | Niższa częstość przy anastrozolu |
Ryzyko złamań kości i osteoporozy
Po okresie obserwacji, którego mediana wynosiła 68 miesięcy, częstość złamań w grupie otrzymującej anastrozol wynosiła 22 na 1000 pacjentów-lat, w porównaniu do 15 na 1000 pacjentów-lat w grupie tamoksyfenu. Należy zauważyć, że częstość złamań obserwowana w grupie przyjmującej anastrozol była zbliżona do częstości obserwowanej w populacji pacjentek po menopauzie o podobnym rozkładzie grup wiekowych.8
Częstość występowania osteoporozy wynosiła 10,5% u pacjentek leczonych anastrozolem oraz 7,3% u pacjentek leczonych tamoksyfenem.9
Obecnie brak jest danych określających, czy obserwowana częstość złamań i występowania osteoporozy wśród pacjentek przyjmujących anastrozol wskazuje na ochronne działanie tamoksyfenu, swoiste działanie anastrozolu, czy też oba wymienione działania.10
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Egistrozol do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania