Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dicloziaja 11,6 mg/g

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Diklofenak dietyloamoniowy w postaci żelu (Dicloziaja, 11,6 mg/g) charakteryzuje się mniejszą ekspozycją ogólnoustrojową w porównaniu z formami doustnymi. Niemniej jednak, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może wywierać określony wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz laktację, co wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego lek.¹

Stosowanie w ciąży

Mechanizm działania diklofenaku związany z hamowaniem syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na ciążę oraz rozwój zarodka i płodu. Należy uwzględnić to ryzyko nawet przy stosowaniu postaci miejscowej.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko powikłań u kobiet stosujących inhibitory syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży, w tym:³

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Zwiększone ryzyko wad rozwojowych serca
• Zwiększone ryzyko wytrzewienia

Całkowite ryzyko wystąpienia wad rozwojowych serca wzrasta z 1% do około 1,5%. Ryzyko to może być tym większe, im wyższa dawka i dłuższy czas trwania terapii.⁴

Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje:⁵

• Zwiększoną utratę płodów przed i po implantacji
• Zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów
• Zwiększone ryzyko wystąpienia różnych wad wrodzonych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego (podczas podawania w okresie organogenezy)

Zalecenia kliniczne dotyczące stosowania diklofenaku w I i II trymestrze ciąży obejmują:⁶

• Unikanie stosowania diklofenaku, jeśli nie jest to jednoznacznie konieczne
• W przypadku konieczności zastosowania:
  • Stosowanie możliwie najmniejszej dawki
  • Ograniczenie czasu trwania terapii do niezbędnego minimum

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie diklofenaku w III trymestrze ciąży jest przeciwwskazane. W tym okresie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować następujące zagrożenia:⁷

Ekspozycja płodu na:

• Toksyczne działanie na układ krążenia i oddechowy, w tym:
  • Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego
  • Nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą postępować do niewydolności nerek z małowodziem

Narażenie matki i noworodka pod koniec ciąży na:

• Możliwe wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne (nawet przy bardzo małych dawkach)
• Zahamowanie skurczów macicy prowadzące do opóźnionego lub przedłużonego porodu

Stosowanie podczas karmienia piersią

Diklofenak, podobnie jak inne NLPZ, przenika do mleka kobiet karmiących piersią, aczkolwiek w niewielkich ilościach. Przy stosowaniu produktu Dicloziaja w dawkach terapeutycznych nie wykazano istotnego wpływu na karmione dziecko.⁸

Ze względu na brak kontrolowanych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet karmiących piersią, lekarz powinien zachować szczególną ostrożność przepisując lek w tym okresie:⁹

• Produkt może być stosowany w okresie karmienia piersią wyłącznie na zalecenie lekarza
• Nie należy aplikować żelu na obszar piersi kobiet karmiących
• Należy unikać stosowania na duże powierzchnie skóry
• Nie zaleca się długotrwałego stosowania

Zachowanie tych środków ostrożności minimalizuje ryzyko ekspozycji dziecka karmionego piersią na działanie leku.¹⁰

Kliniczne wnioski dla lekarza

1. Przy przepisywaniu diklofenaku w postaci żelu kobietom w wieku rozrodczym należy uwzględnić potencjalne ryzyko w przypadku zajścia w ciążę
2. W I i II trymestrze ciąży produkt powinien być stosowany tylko w razie wyraźnej konieczności, w możliwie najmniejszej dawce i przez najkrótszy czas
3. Stosowanie diklofenaku w III trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane
4. Podczas karmienia piersią produkt może być stosowany wyłącznie na zalecenie lekarza, przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności