Przeciwwskazania stosowania leku Dicloziaja

Lek Dicloziaja w postaci żelu o stężeniu 11,6 mg/g diklofenaku dietyloamoniowego (co odpowiada 10 mg diklofenaku sodowego) posiada określone przeciwwskazania, których przestrzeganie jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów. Właściwa identyfikacja sytuacji, w których stosowanie leku jest przeciwwskazane, stanowi istotny element praktyki klinicznej.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Leku Dicloziaja nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (diklofenak dietyloamoniowy) lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie produktu.² Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów zgłaszających w wywiadzie reakcje alergiczne na niesteroidowe leki przeciwzapalne i dokładnie zebrać wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji nadwrażliwości.

Reakcje nadwrażliwości na NLPZ

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Dicloziaja jest występowanie u pacjentów reakcji nadwrażliwości na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub kwas acetylosalicylowy. Do objawów takich reakcji nadwrażliwości należą:³

• Napady astmy – skurcz oskrzeli wywołany podaniem NLPZ, będący objawem tzw. astmy aspirynowej
• Pokrzywka – charakterystyczna wysypka skórna w postaci bąbli
• Ostre zapalenie błony śluzowej nosa – objawiające się wyciekiem z nosa, obrzękiem i blokadą nosa

Wystąpienie któregokolwiek z powyższych objawów po zastosowaniu NLPZ w przeszłości stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku Dicloziaja ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowej.⁴

Ograniczenia wiekowe

Produkt leczniczy Dicloziaja jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 14 roku życia.⁵ Bezpieczeństwo i skuteczność preparatu w tej grupie wiekowej nie zostały ustalone, dlatego należy kategorycznie odradzać stosowanie żelu Dicloziaja u pacjentów pediatrycznych poniżej 14 lat.

Stosowanie w ciąży

Stosowanie leku Dicloziaja jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.⁶ W tym okresie diklofenak, podobnie jak inne NLPZ, może powodować przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu, zwiększać ryzyko krwawień oraz może hamować skurcze macicy, opóźniając poród. Z tego powodu konieczne jest poinformowanie pacjentek w trzecim trymestrze ciąży o bezwzględnym zakazie stosowania preparatu Dicloziaja.

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie leku Dicloziaja?

Szczególne grupy wysokiego ryzyka

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność i potencjalnie odradzić stosowanie leku Dicloziaja. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z:⁷

• Wywiadem alergicznym – pacjenci z alergią na leki czy substancje chemiczne mogą być bardziej narażeni na reakcje nadwrażliwości na składniki preparatu Dicloziaja
• Astmą oskrzelową – nawet jeśli nie wystąpiły wcześniej reakcje na NLPZ
• Uszkodzeniami skórnymi w miejscu planowanej aplikacji leku – otarcia, rany, wypryski mogą zwiększać wchłanianie substancji czynnej i ryzyko działań niepożądanych

Uwagi dotyczące składników pomocniczych

Należy zwrócić szczególną uwagę na obecność w składzie leku Dicloziaja substancji pomocniczych, które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów:⁸

• Glikol propylenowy (50 mg/g) – może powodować podrażnienie skóry
• Substancje zapachowe (3 mg/g) zawierające liczne potencjalne alergeny, w tym:
  • Alkohol benzylowy (0,048 mg/g)
  • D-limonen
  • Eugenol
  • Geraniol
  • Linalol
  • Aldehydy (cynamonowy, amylocynamonowy, heksylocynamonowy)
  • Oraz inne związki zapachowe wymienione w składzie

U pacjentów z nadwrażliwością na wymienione substancje zapachowe należy odradzić stosowanie preparatu Dicloziaja ze względu na podwyższone ryzyko reakcji alergicznych.⁹

Zalecenia dotyczące oceny klinicznej

Przed zaleceniem stosowania leku Dicloziaja należy przeprowadzić dokładną ocenę kliniczną pacjenta, uwzględniającą:¹⁰

1. Wywiad w kierunku reakcji nadwrażliwości na NLPZ
2. Aktualny stan skóry w miejscu planowanej aplikacji
3. Wiek pacjenta (przeciwwskazanie u osób poniżej 14 lat)
4. Status ciąży u kobiet w wieku rozrodczym (bezwzględne przeciwwskazanie w III trymestrze)
5. Wywiad alergiczny, szczególnie w kierunku składników pomocniczych żelu

W przypadku wątpliwości co do bezpieczeństwa stosowania leku Dicloziaja u danego pacjenta, zaleca się rozważenie alternatywnej metody terapii lub zastosowanie innego preparatu przeciwbólowego o odmiennym składzie i mechanizmie działania.