Wpływ leku DicloDuo Combi na płodność, ciążę i laktację

DicloDuo Combi, zawierający 75 mg soli sodowej diklofenaku (25 mg w postaci peletek dojelitowych i 50 mg w postaci peletek o przedłużonym uwalnianiu) oraz 20 mg omeprazolu (w postaci peletek dojelitowych), wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Stosowanie w ciąży: pierwszy i drugi trymestr

Mechanizm działania diklofenaku, polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Badania epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko wystąpienia poronień, wad rozwojowych serca i wytrzewienia po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Bezwzględne ryzyko wad rozwojowych układu krążenia wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5%, przy czym ryzyko to zwiększa się wraz z dawką leku i czasem trwania terapii.²

Badania na zwierzętach wykazały, że podanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększonej liczby poronień przed- i poimplantacyjnych oraz śmierci zarodków i płodów. Dodatkowo, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w fazie organogenezy stwierdzono zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad rozwojowych układu krążenia.³

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie DicloDuo Combi może powodować małowodzie wskutek zaburzeń czynności nerek płodu. Może ono wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne po jego przerwaniu. Ponadto, po leczeniu w drugim trymestrze zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego, z których większość ustąpiła po zaprzestaniu leczenia.⁴

Z powyższych powodów, w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać DicloDuo Combi, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli DicloDuo Combi jest stosowany przez kobietę starającą się o ciążę lub podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży:

• zastosowana dawka powinna być jak najmniejsza
• czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy
• należy rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku małowodzia po ekspozycji na lek przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży
• w przypadku stwierdzenia małowodzia należy natychmiast zaprzestać stosowania DicloDuo Combi

⁵

Stosowanie w ciąży: trzeci trymestr

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostoglandyn, w tym diklofenak zawarty w DicloDuo Combi, mogą działać na płód powodując:

• Toksyczne działanie dotyczące płuc i serca – obejmujące przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek – mogące prowadzić do niewydolności nerek z małowodziem

⁶

U matki i noworodka pod koniec ciąży stosowanie DicloDuo Combi może prowadzić do:

• Wydłużenia czasu krwawienia – w wyniku działania antyagregacyjnego, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek
• Hamowania czynności skurczowej macicy – powodującego opóźnienie lub przedłużenie się porodu

⁷

W związku z powyższym, stosowanie DicloDuo Combi jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.⁸

Stosowanie podczas karmienia piersią

W odniesieniu do składników preparatu DicloDuo Combi, istnieją następujące dane dotyczące stosowania w okresie laktacji:

• Diklofenak: Na podstawie dostępnych ograniczonych wyników badań wydaje się, że niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą przenikać do mleka matki w bardzo niewielkich ilościach. Z tego względu w miarę możliwości należy unikać stosowania NLPZ, w tym diklofenaku, podczas karmienia piersią.⁹
• Omeprazol: Przenika do mleka matki, jednak przy dawkach terapeutycznych nie stwarza zagrożenia niekorzystnym oddziaływaniem na karmione dziecko.¹⁰

Wpływ omeprazolu na ciążę

Wyniki trzech prospektywnych badań epidemiologicznych, obejmujących ponad 1000 przypadków ekspozycji, nie wykazały niepożądanych oddziaływań omeprazolu na ciążę ani na stan zdrowia płodu czy noworodka. Z tego względu omeprazol, jako składnik DicloDuo Combi, można stosować podczas ciąży, jeśli istnieją ku temu wskazania kliniczne i jeśli korzyści przewyższają potencjalne ryzyko związane z zastosowaniem diklofenaku.¹¹

Wpływ na płodność

Stosowanie diklofenaku zawartego w DicloDuo Combi może zaburzać płodność kobiet i nie jest zalecane u pacjentek planujących ciążę. U kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych badaniom w kierunku niepłodności należy rozważyć odstawienie preparatu DicloDuo Combi.¹²

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Podczas przepisywania leku DicloDuo Combi kobietom w wieku rozrodczym, planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią, lekarz powinien przekazać następujące informacje:

1. DicloDuo Combi nie powinien być stosowany w I i II trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne – wówczas należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas
2. DicloDuo Combi jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży
3. Od 20. tygodnia ciąży, jeśli stosowanie leku jest konieczne, należy prowadzić monitorowanie pod kątem małowodzia
4. W przypadku kobiet karmiących piersią, składnik diklofenakowy może przenikać do mleka w niewielkich ilościach, dlatego zaleca się unikanie stosowania leku w okresie laktacji
5. Omeprazol zawarty w leku przenika do mleka matki, ale w dawkach terapeutycznych nie stanowi zagrożenia dla dziecka
6. DicloDuo Combi może zaburzać płodność u kobiet planujących ciążę, dlatego należy rozważyć przerwanie leczenia tym preparatem u pacjentek starających się o dziecko