Właściwości farmakodynamiczne
Desloratadine Genoptim 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne desloratadyny

Desloratadyna należy do grupy farmakoterapeutycznej: inne leki przeciwhistaminowe, kod ATC: R06A X27. Jest to długo działający antagonista histaminy, wykazujący selektywną antagonistyczną aktywność wobec obwodowych receptorów H1, pozbawiony działania uspokajającego. Po podaniu doustnym substancja ta selektywnie hamuje obwodowe receptory histaminowe H1, gdyż nie przenika do ośrodkowego układu nerwowego.¹

Mechanizm działania przeciwalergicznego

Badania in vitro wykazały istotne przeciwalergiczne właściwości desloratadyny. Obejmują one hamowanie uwalniania z ludzkich komórek tucznych i leukocytów zasadochłonnych cytokin indukujących proces zapalny, takich jak:

• IL-4 (interleukina 4) – uczestniczy w regulacji odpowiedzi immunologicznej typu Th2
• IL-6 (interleukina 6) – bierze udział w reakcjach ostrej fazy
• IL-8 (interleukina 8) – działa chemotaktycznie na neutrofile
• IL-13 (interleukina 13) – uczestniczy w reakcjach alergicznych

Dodatkowo desloratadyna hamuje ekspresję adhezyjnej cząsteczki selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka, co potencjalnie może ograniczać migrację komórek zapalnych do tkanek objętych procesem alergicznym. Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.²

Wpływ na układ krążenia

W badaniach klinicznych ze zwiększaniem dawki desloratadyny do 20 mg na dobę przez 14 dni nie zaobserwowano statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia. W farmakologicznych badaniach klinicznych, w których desloratadynę podawano w dawce 45 mg na dobę (9-krotność dawki terapeutycznej) przez 10 dni, nie odnotowano wydłużenia odstępu QTc, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku nawet przy znacznym przekroczeniu dawki zalecanej.³

W badaniach interakcji po wielokrotnym podaniu ketokonazolu i erytromycyny nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian w stężeniu desloratadyny, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania leku w przypadku jednoczesnej terapii tymi substancjami.⁴

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Desloratadyna nie przenika łatwo do ośrodkowego układu nerwowego, co stanowi jej istotną przewagę nad starszymi lekami przeciwhistaminowymi. W kontrolowanych badaniach klinicznych przy podawaniu zalecanej dawki 5 mg na dobę objawy senności występowały na poziomie nie większym niż w grupie placebo. W badaniach klinicznych potwierdzono, że desloratadyna podawana w dawce 7,5 mg jeden raz na dobę nie wpływa na aktywność psychomotoryczną pacjentów.⁵

Przeprowadzone u dorosłych badania z zastosowaniem pojedynczej dawki wykazały, że desloratadyna w dawce 5 mg nie wpływa negatywnie na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na nasilenie subiektywnie odczuwanej senności lub wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem. Jest to istotne dla pacjentów wykonujących zawody wymagające pełnej koncentracji.⁶

Interakcja z alkoholem

W farmakologicznych badaniach klinicznych jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie nasilało zaburzeń wywoływanych przez alkohol w zakresie wykonywanych czynności ani nie zwiększało senności. Nie odnotowano istotnych różnic w testach aktywności psychomotorycznej pomiędzy grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od tego, czy podawano je z alkoholem, czy bez alkoholu. Wyniki te wskazują na bezpieczeństwo stosowania leku u pacjentów, którzy spożywają alkohol, jednak nie należy tego traktować jako zachęty do jednoczesnego przyjmowania leku i alkoholu.⁷

Skuteczność kliniczna w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa

U pacjentów chorych z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa desloratadyna skutecznie łagodziła takie objawy jak:

• Kichanie – objaw reagowania błony śluzowej na alergen
• Świąd nosa – związany z uwalnianiem histaminy i innych mediatorów zapalnych
• Wydzielina z nosa – efekt nasilenia sekrecji gruczołów błony śluzowej
• Świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu – objawy współistniejącego alergicznego zapalenia spojówek
• Świąd podniebienia – często towarzyszący objaw alergii górnych dróg oddechowych

Desloratadyna wykazywała skuteczne działanie przeciwalergiczne przez pełne 24 godziny, co potwierdza zasadność dawkowania raz na dobę. Warto jednak zaznaczyć, że skuteczność desloratadyny w tabletkach w badaniach klinicznych wśród młodzieży w wieku 12 do 17 lat nie została wyraźnie wykazana.⁸

Klasyfikacja alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa

Oprócz tradycyjnego podziału na sezonowe i całoroczne, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa można klasyfikować w zależności od czasu trwania objawów na:

• Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub przez okres krótszy niż 4 tygodnie
• Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują przez co najmniej 4 dni w tygodniu i przez okres dłuższy niż 4 tygodnie

Ta klasyfikacja ma znaczenie praktyczne przy planowaniu długości terapii oraz ocenie jej skuteczności.⁹

Wpływ na jakość życia pacjentów z AZS

Desloratadyna wykazała skuteczność w poprawie jakości życia pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, co potwierdzono przy użyciu specjalistycznego kwestionariusza oceniającego jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę obserwowano w zakresie realnych problemów i codziennej aktywności ograniczanych przez objawy, co przekłada się na lepsze funkcjonowanie społeczne i zawodowe pacjentów.¹⁰

Skuteczność w leczeniu pokrzywki

W badaniach klinicznych nad skutecznością desloratadyny w leczeniu pokrzywki skupiono się na przewlekłej pokrzywce idiopatycznej. Została ona potraktowana jako model kliniczny dla wszystkich chorób pokrzywkowych ze względu na podobną patofizjologię leżącą u podłoża tych stanów, niezależnie od ich etiologii. Dodatkowo, możliwość łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej przewlekle chorych pacjentów czyniła ją optymalnym modelem badawczym. Ponieważ uwalnianie histaminy jest kluczowym czynnikiem w patogenezie wszystkich typów pokrzywki, można oczekiwać, że desloratadyna będzie wykazywała skuteczne działanie w łagodzeniu objawów również innych podobnych zaburzeń, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, co jest zgodne z aktualnymi zaleceniami klinicznymi.¹¹

Wyniki badań klinicznych w pokrzywce

W dwóch kontrolowanych placebo, sześciotygodniowych badaniach klinicznych obejmujących pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną wykazano, że desloratadyna skutecznie:

• Łagodziła świąd – główny objaw subiektywny pokrzywki
• Zmniejszała rozmiar bąbli pokrzywkowych – obiektywny parametr aktywności choroby
• Redukowała liczbę zmian pokrzywkowych – wskaźnik nasilenia choroby

Co istotne, efekt terapeutyczny był zauważalny jeszcze przed podaniem drugiej dawki leku, a działanie utrzymywało się przez pełne 24 godziny między dawkami, co potwierdza skuteczność dawkowania raz na dobę.¹²

Należy zaznaczyć, że zgodnie z obserwacjami dotyczącymi wszystkich leków przeciwhistaminowych, niewielki odsetek pacjentów z pokrzywką nie reaguje na tego typu leczenie. W badaniach uzyskano ponad 50% poprawę w odniesieniu do nasilenia świądu u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu do zaledwie 19% pacjentów otrzymujących placebo. Jest to istotna statystycznie i klinicznie różnica wskazująca na wysoką skuteczność leku.¹³

Wpływ na jakość życia pacjentów z pokrzywką

Leczenie desloratadyną wykazało znaczącą poprawę jakości życia pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną. Odnotowano istotne zmniejszenie zaburzeń snu oraz poprawę funkcjonowania w ciągu dnia, parametry te mierzono przy użyciu czteropunktowej skali oceniającej te zmienne. Jest to szczególnie ważne w kontekście przewlekłości schorzenia, które w znaczący sposób może obniżać jakość życia pacjentów zarówno w aspekcie fizycznym jak i psychologicznym.¹⁴