Właściwości farmakokinetyczne leku Depakine Chronosphere

Właściwości farmakokinetyczne walproinianu sodu i kwasu walproinowego, substancji czynnych leku Depakine Chronosphere, charakteryzują się specyficznymi parametrami, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii przeciwpadaczkowej.¹

Wchłanianie i biodostępność

Biodostępność walproinianów po podaniu doustnym jest niemal całkowita, osiągając wartość blisko 100%. Pozwala to na precyzyjne przewidywanie stężeń terapeutycznych leku we krwi na podstawie podanej dawki.²

Depakine Chronosphere, jako postać o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. W porównaniu do postaci o bezpośrednim uwalnianiu (Depakine), przy równoważnych dawkach wykazuje:³

• Podobną całkowitą biodostępność
• Zmniejszone stężenie maksymalne (Cmax) o około 25%
• Stosunkowo trwale utrzymujące się stężenie w postaci plateau między 4 a 14 godziną od podania

Maksymalne stężenie leku we krwi występuje po 7 godzinach od podania. Co istotne, jednoczesne spożywanie pokarmu nie wpływa na parametry farmakokinetyczne leku.⁴

Dystrybucja leku w organizmie

Objętość dystrybucji walproinianu jest odniesiona głównie do krwi i płynów zewnątrzkomórkowych. Stężenie kwasu walproinowego w płynie mózgowo-rdzeniowym jest bardzo zbliżone do stężenia frakcji wolnej leku w osoczu, co ma istotne znaczenie dla działania przeciwpadaczkowego.⁵

Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, przy czym wiązanie to jest zależne od dawki i stopnia wysycenia receptorów białkowych.⁶

Przenikanie przez bariery biologiczne

Walproinian przenika przez barierę łożyskową zarówno u zwierząt, jak i u ludzi. W badaniach klinicznych wykazano, że stężenie walproinianu w surowicy w pępowinie, reprezentujące stężenie u płodu, było podobne lub nieco wyższe niż u matki.⁷

Stosowanie walproinianu sodu u matek karmiących powoduje przenikanie leku do mleka w niewielkiej ilości, osiągając stężenia rzędu 1 do 10% stężeń w surowicy.⁸

Stężenie leku w układzie krążenia

Stan stacjonarny stężenia w osoczu osiągany jest po podawaniu doustnym w ciągu 3 do 4 dni.⁹

Szczególną zaletą postaci Depakine Chronosphere jest zmniejszenie wahań stężenia leku w osoczu. Po podaniu w ciągu doby preparatu w dwóch równych dawkach, wahania stężenia leku w osoczu zmniejszają się o połowę, co prowadzi do utrzymania bardziej wyrównanego i harmonijnego przebiegu krzywej stężenia w ciągu 24 godzin.¹⁰

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

Okres półtrwania leku w surowicy wynosi 8 do 20 godzin u dorosłych, przy czym zazwyczaj jest krótszy u dzieci. W przypadku postaci Depakine Chronosphere okres półtrwania wynosi około 13 do 16 godzin.¹¹

Zgodnie z dostępnymi badaniami biorównoważności, kwas walproinowy uwalnia się w taki sam sposób z produktu Depakine Chronosphere jak i z Depakine Chrono tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu.¹²

Metabolizm i eliminacja leku

Najważniejszą drogą biotransformacji walproinianu jest glukuronidacja (około 40%), głównie za pomocą izoform enzymu UGT1A6, UGT1A9 oraz UGT2B7. Wydalanie walproinianu odbywa się głównie z moczem po uprzednim sprzężeniu z kwasem glukuronowym i β-oksydacji.¹³

Walproinian sodu, w przeciwieństwie do wielu innych leków przeciwpadaczkowych, nie indukuje układu cytochromu P450, a więc nie przyspiesza ani swojego rozpadu, ani rozpadu innych leków, np. estrogenowo-progesteronowych, co ma istotne znaczenie w przypadku terapii skojarzonych.¹⁴

Walproiniany mogą być usuwane z organizmu przez hemodializę, ale należy pamiętać, że podlega jej tylko część leku znajdująca się w surowicy w postaci wolnej (10%).¹⁵

Właściwości farmakokinetyczne u dzieci i młodzieży

Farmakokinetyka walproinianu wykazuje znaczącą zmienność w zależności od wieku pacjenta:¹⁶

U noworodków i niemowląt do 2 miesiąca życia klirens walproinianu jest zmniejszony w porównaniu z klirensem u osób dorosłych i jest najmniejszy bezpośrednio po urodzeniu. W badaniach naukowych wykazano znaczną zmienność okresu półtrwania walproinianu u niemowląt w wieku poniżej dwóch miesięcy, w zakresie od 1 do 67 godzin.¹⁷

U dzieci w wieku od 2 do 10 lat klirens walproinianu jest o 50% większy niż u osób dorosłych, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania w tej grupie wiekowej.¹⁸