Działania niepożądane
Dasatinib Sandoz 50 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu opiera się na danych klinicznych z 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych z CML w fazie przewlekłej lub zaawansowanej oraz 188 pacjentów pediatrycznych. Mediana czasu leczenia u dorosłych wynosiła 19,2 miesiąca (zakres 0-93,2), a w badaniu randomizowanym u pacjentów z nowo rozpoznaną CML około 60 miesięcy. U dzieci i młodzieży mediana czasu leczenia wyniosła 26,3 miesiąca (zakres 0-99,6). Działania niepożądane występowały u większości pacjentów, a u 19% dorosłych doprowadziły do przerwania terapii, podczas gdy u dzieci i młodzieży odsetek ten wyniósł 1,5%. Profil bezpieczeństwa u dzieci był zbliżony do dorosłych, z wyjątkiem braku powikłań płucnych i kardiologicznych, takich jak wysięk osierdziowy, wysięk opłucnowy, obrzęk płuc i nadciśnienie płucne.
- limfoblastyczna postać przełomu blastycznego przewlekłej białaczki szpikowej
- ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia
- przewlekła białaczka szpikowa w fazie akceleracji
- przewlekła białaczka szpikowa w fazie przełomu blastycznego
- przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej
Działania niepożądane dazatynibu
Prezentowany poniżej profil bezpieczeństwa dazatynibu opiera się na danych klinicznych pochodzących z obserwacji 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych z CML w fazie przewlekłej lub zaawansowanej z opornością lub nietolerancją imatynibu lub z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), a także 188 pacjentów pediatrycznych. 1
Mediana czasu leczenia u dorosłych pacjentów z CML i ALL Ph+ wynosiła 19,2 miesiąca (zakres 0-93,2 miesiąca). W randomizowanym badaniu u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej mediana czasu leczenia wynosiła około 60 miesięcy. Natomiast u pacjentów pediatrycznych mediana czasu trwania leczenia wyniosła 26,3 miesiąca (zakres 0-99,6 miesiąca), a w podgrupie dzieci i młodzieży w fazie przewlekłej CML – 42,3 miesiąca (zakres 0,1-99,6 miesiąca). 2
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
U większości pacjentów otrzymujących dazatynib, w pewnym momencie terapii występowały działania niepożądane. W populacji 2712 dorosłych pacjentów leczonych dazatynibem, u 520 osób (19%) działania niepożądane doprowadziły do przerwania leczenia. 3
Profil bezpieczeństwa dazatynibu u dzieci i młodzieży z Ph+ CML w fazie przewlekłej był zbliżony do profilu dorosłych. Wyjątek stanowiły wysięk osierdziowy, wysięk opłucnowy, obrzęk płuc oraz nadciśnienie płucne, których nie odnotowano w populacji pediatrycznej. Wśród 130 leczonych dazatynibem dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej, tylko u 2 (1,5%) wystąpiły działania niepożądane skutkujące przerwaniem leczenia. 4
Zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono działania niepożądane, które obserwowano u pacjentów leczonych dazatynibem w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) lub częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). 5
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie (w tym bakteryjne, wirusowe, grzybicze, nieokreślone) | Bardzo często |
| Zapalenie płuc (bakteryjne, wirusowe i grzybicze), zakażenie/zapalenie górnych dróg oddechowych, zakażenie herpeswirusem (w tym CMV), zapalenie jelit, posocznica (w tym przypadki zakończone zgonem) | Często | |
| Reaktywacja zapalenia wątroby typu B | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Mielosupresja (w tym niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość) | Bardzo często |
| Gorączka neutropeniczna | Często | |
| Limfadenopatia, limfopenia | Niezbyt często | |
| Wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa | Rzadko | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość (w tym rumień guzowaty) | Niezbyt często |
| Wstrząs anafilaktyczny | Rzadko | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy | Niezbyt często |
| Nadczynność tarczycy, zapalenie tarczycy | Rzadko | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zaburzenia apetytu, hiperurykemia | Często |
| Zespół rozpadu guza, odwodnienie, hipoalbuminemia, hipercholesterolemia | Niezbyt często | |
| Cukrzyca | Rzadko | |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja, bezsenność | Często |
| Niepokój, stan splątania, chwiejność emocjonalna, zmniejszenie libido | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Bardzo często |
| Neuropatia (w tym neuropatia obwodowa), zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zaburzenia smaku, senność | Często | |
| Krwawienie w obrębie OUN, omdlenie, drżenie, niepamięć, zaburzenia równowagi | Niezbyt często | |
| Udar naczyniowy mózgu, przemijający napad niedokrwienny, drgawki, zapalenie nerwu ocznego, porażenie nerwu VII, otępienie, ataksja | Rzadko | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia wzroku (w tym zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie i zmniejszona ostrość wzroku), suchość oka | Często |
| Osłabienie wzroku, zapalenie spojówek, światłowstręt, zwiększone łzawienie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Często |
| Utrata słuchu, zawroty głowy pochodzenia obwodowego | Niezbyt często | |
| Zaburzenia serca | Zastoinowa niewydolność serca/zaburzenia czynności serca, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca (w tym tachykardia), kołatanie serca | Często |
| Zawał mięśnia sercowego (w tym przypadki zakończone zgonem), wydłużenie odstępu QT w EKG, zapalenie osierdzia, arytmia komorowa (w tym częstoskurcz komorowy), dławica piersiowa, powiększenie serca, nieprawidłowy załamek T w EKG, zwiększone stężenie troponiny | Rzadko | |
| Serce płucne, zapalenie mięśnia sercowego, ostry zespół wieńcowy, zatrzymanie akcji serca, wydłużenie odstępu PR w EKG, choroba niedokrwienna serca, zapalenie opłucnej i osierdzia, migotanie/trzepotanie przedsionków | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok | Bardzo często |
| Nadciśnienie tętnicze, zaczerwienienie twarzy | Często | |
| Niedociśnienie tętnicze, zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica żył głębokich, zatorowość, siność siatkowata, mikroangiopatia zakrzepowa | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Wysięk opłucnowy, duszność | Bardzo często |
| Obrzęk płuc, nadciśnienie płucne, nacieki w płucach, zapalenie płuc, kaszel | Często | |
| Nadciśnienie tętnicze płucne, skurcz oskrzeli, astma, chłonkotok | Niezbyt często | |
| Zator tętnicy płucnej, zespół niewydolności oddechowej, śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha | Bardzo często |
| Krwawienie z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy (w tym neutropeniczne zapalenie jelit), zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie błony śluzowej (w tym zapalenie błon śluzowych/zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), niestrawność, rozdęcie brzucha, zaparcie, zaburzenia tkanki miękkiej jamy ustnej | Często | |
| Zapalenie trzustki (również ostre), owrzodzenie górnego odcinka przewodu pokarmowego, zapalenie przełyku, wodobrzusze, szczelina odbytu, zaburzenia połykania, choroba refluksowa przełyku, gastroenteropatia z utratą białka, ileus, przetoka odbytu | Niezbyt często | |
| Krwotok z przewodu pokarmowego zakończony zgonem | Rzadko | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zastój żółci | Niezbyt często |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka skórna, łysienie, zapalenie skóry (w tym wyprysk), świąd, trądzik, suchość skóry, pokrzywka, nadmierne pocenie się | Bardzo często |
| Dermatoza neutrofilowa, nadwrażliwość na światło, zaburzenia pigmentacji, zapalenie tkanki tłuszczowej, owrzodzenia skóry, zmiany pęcherzowe, zmiany dotyczące paznokci, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zaburzenia dotyczące włosów | Często | |
| Leukoklastyczne zapalenie naczyń, zwłóknienie skóry | Niezbyt często | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Rzadko | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśniowo-kostne | Bardzo często |
| Ból stawów, ból mięśni, osłabienie mięśni, sztywność mięśniowo-szkieletowa, skurcze mięśni | Często | |
| Rabdomioliza, martwica kości, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów | Niezbyt często | |
| Opóźnienie zrastania się nasad kości, opóźnienie wzrastania | Rzadko | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek (w tym niewydolność nerek), częste oddawanie moczu, białkomocz | Niezbyt często |
| Zespół nerczycowy | Częstość nieznana | |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Poronienie | Rzadko |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania | Niezbyt często |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka, obrzęk twarzy | Bardzo często |
| Osłabienie, ból, ból w klatce piersiowej, obrzęk uogólniony, dreszcze, złe samopoczucie, inne obrzęki powierzchniowe | Często | |
| Zaburzenia chodu | Niezbyt często | |
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała | Często |
| Zwiększenie aktywności kinazy fosforanowej, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy | Niezbyt często | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Stłuczenia | Często |
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej występujących działań niepożądanych (występujących bardzo często – u co najmniej 10% pacjentów) zalicza się: 6
- Zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze, nieokreślone)
- Mielosupresję obejmującą niedokrwistość, neutropenię i małopłytkowość
- Ból głowy
- Krwotoki
- Wysięk opłucnowy i duszność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak: biegunka, wymioty, nudności i ból brzucha
- Zmiany skórne: wysypka, łysienie, zapalenie skóry, świąd, trądzik, suchość skóry, pokrzywka i nadmierne pocenie
- Bóle mięśniowo-kostne
- Obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka i obrzęk twarzy
Poważne działania niepożądane
Do najpoważniejszych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej, należą: 7
Zagrażające życiu działania niepożądane
- Gorączka neutropeniczna – stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej
- Wstrząs anafilaktyczny – rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie
- Zawał mięśnia sercowego – raportowano przypadki zakończone zgonem
- Krwotok z przewodu pokarmowego – rzadko prowadzący do zgonu
- Wysięk opłucnowy – bardzo częste powikłanie wymagające monitorowania
- Zespół Stevensa-Johnsona – rzadka, ale poważna reakcja skórna
- Rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych mogący prowadzić do ostrej niewydolności nerek
Działania niepożądane wymagające szczególnego monitorowania
Szczególnej uwagi klinicznej wymagają następujące działania niepożądane: 8
- Mielosupresja – regularne monitorowanie morfologii krwi jest niezbędne podczas terapii
- Zaburzenia kardiologiczne:
- zastoinowa niewydolność serca
- wysięk osierdziowy
- zaburzenia rytmu serca
- wydłużenie odstępu QT w EKG
- Zaburzenia płucne:
- wysięk opłucnowy (bardzo częste)
- obrzęk płuc
- nadciśnienie płucne
- śródmiąższowa choroba płuc
- Poważne zakażenia, w tym zapalenie płuc i posocznica
Różnice w profilu bezpieczeństwa pomiędzy populacjami
Profil bezpieczeństwa dazatynibu u dzieci i młodzieży z przewlekłą fazą CML Ph+ był zasadniczo podobny do profilu dorosłych. Istotną różnicę odnotowano w przypadku powikłań płucnych i kardiologicznych, takich jak wysięk osierdziowy, wysięk opłucnowy, obrzęk płuc i nadciśnienie płucne, których nie obserwowano w populacji pediatrycznej. 9
Ponadto u dzieci i młodzieży rzadziej dochodziło do przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych (1,5% vs 19% u dorosłych), co sugeruje lepszą tolerancję leku w tej grupie wiekowej. 10
Monitoring i postępowanie w przypadku działań niepożądanych
Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych dazatynibu, pacjenci podczas terapii powinni być regularnie monitorowani w zakresie: 11
- Parametrów hematologicznych – ze szczególnym uwzględnieniem liczby neutrofili i płytek krwi
- Funkcji serca – regularne badania EKG i echokardiograficzne
- Funkcji płuc – badania obrazowe klatki piersiowej w przypadku wystąpienia objawów oddechowych
- Funkcji wątroby i nerek
- Elektrolity – szczególnie monitorowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych może być konieczna modyfikacja dawkowania, czasowe przerwanie leczenia lub, w przypadku ciężkich i nawracających działań niepożądanych, całkowite odstawienie leku.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania