Wpływ dazatynibu na płodność, ciążę i laktację

W kontekście leczenia dazatynibem (produkt leczniczy Daruph) niezbędne jest dokładne omówienie z pacjentkami kwestii związanych z płodnością, planowaniem ciąży oraz karmieniem piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym, kobietom w ciąży lub karmiącym piersią, a także mężczyznom planującym ojcostwo.¹

Antykoncepcja u kobiet i mężczyzn

Należy poinformować wszystkich pacjentów w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznych metod antykoncepcyjnych podczas terapii dazatynibem. Zalecenie to dotyczy zarówno kobiet w wieku rozrodczym, jak i mężczyzn aktywnych seksualnie, którzy przyjmują lek Daruph. Skuteczna antykoncepcja powinna być stosowana przez cały okres leczenia ze względu na potencjalne działanie teratogenne leku.²

Stosowanie dazatynibu w czasie ciąży

Dane kliniczne wskazują na poważne ryzyko związane ze stosowaniem dazatynibu w okresie ciąży. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że dazatynib może powodować wady wrodzone u płodu, w tym wady cewy nerwowej. Ponadto, lek może wykazywać szkodliwe działanie farmakologiczne na rozwijający się płód.³

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły dowodów na szkodliwy wpływ dazatynibu na reprodukcję, co dodatkowo potwierdza ryzyko teratogenności u ludzi.⁴

Z uwagi na powyższe dane, należy przekazać pacjentce następujące informacje:

• Produktu Daruph nie wolno stosować w okresie ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy stan kliniczny kobiety bezwzględnie wymaga leczenia dazatynibem i nie ma alternatywnych, bezpieczniejszych opcji terapeutycznych.⁵
• W przypadku konieczności zastosowania dazatynibu w czasie ciąży, pacjentka musi zostać szczegółowo poinformowana o potencjalnym ryzyku dla płodu, w tym możliwości wystąpienia wad wrodzonych, szczególnie wad cewy nerwowej.⁶
• W takiej sytuacji zaleca się ścisłe monitorowanie przebiegu ciąży, z uwzględnieniem specjalistycznych badań prenatalnych.

Dazatynib a karmienie piersią

Informacje dotyczące przenikania dazatynibu do mleka kobiecego są ograniczone. Jednakże, właściwości fizyko-chemiczne oraz dostępne dane farmakodynamiczne i toksykologiczne wskazują na wysokie prawdopodobieństwo wydzielania dazatynibu do mleka kobiecego.⁷

Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią, nie można wykluczyć negatywnego wpływu dazatynibu na organizm noworodka lub niemowlęcia. Z tego powodu, podczas leczenia produktem Daruph należy bezwzględnie przerwać karmienie piersią.⁸

Należy poinformować pacjentkę o konieczności całkowitego zaprzestania karmienia piersią przed rozpoczęciem leczenia dazatynibem oraz o możliwościach alternatywnego karmienia dziecka w okresie terapii.

Wpływ dazatynibu na płodność

W przypadku pacjentów w wieku rozrodczym, zarówno kobiet jak i mężczyzn, kwestia potencjalnego wpływu dazatynibu na płodność powinna być dokładnie omówiona przed rozpoczęciem leczenia.

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury) nie wykazały negatywnego wpływu dazatynibu na płodność zarówno u samców, jak i samic.⁹ Jednakże, dane te mogą nie odzwierciedlać w pełni sytuacji u ludzi, dlatego należy zachować ostrożność w interpretacji tych wyników.

W przypadku pacjentów płci męskiej w wieku rozrodczym, lekarze powinni przeprowadzić indywidualną rozmowę na temat możliwego wpływu dazatynibu na płodność. W ramach kompleksowej opieki można rozważyć możliwość zabezpieczenia płodności poprzez oddanie nasienia do banku przed rozpoczęciem terapii.¹⁰

Zalecenia dla praktyki klinicznej

Podczas leczenia dazatynibem (Daruph) lekarz powinien:

1. Przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący planów prokreacyjnych pacjenta/pacjentki przed rozpoczęciem leczenia.
2. Poinformować o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia, zarówno kobiety, jak i mężczyzn aktywnych seksualnie.
3. Wyjaśnić ryzyko związane ze stosowaniem dazatynibu w czasie ciąży, podkreślając możliwość wystąpienia wad wrodzonych u płodu.
4. W przypadku kobiet karmiących piersią, jednoznacznie zakomunikować konieczność przerwania karmienia piersią na czas terapii.
5. Omówić z pacjentami płci męskiej możliwość zabezpieczenia płodności (kriokonserwacja nasienia) przed rozpoczęciem leczenia.
6. Monitorować stan pacjentki w przypadku nieplanowanej ciąży podczas leczenia i rozważyć możliwość modyfikacji terapii.

Szczegółowe informacje na temat dawkowania i pełnego składu produktu Daruph dostępne są w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Daruph dostępny jest w różnych dawkach (16 mg, 40 mg, 55 mg, 63 mg, 79 mg, 111 mg) jako tabletki powlekane zawierające dazatynib w postaci bezwodnej.¹¹