Właściwości farmakodynamiczne leku Concor Cor

Bisoprolol, substancja czynna leku Concor Cor, należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych beta-adrenolityków (kod ATC: C07AB07). Charakteryzuje się wysoką selektywnością w stosunku do receptorów beta1-adrenergicznych, nie wykazując przy tym wewnętrznego działania agonistycznego ani znaczącego działania stabilizującego błony komórkowe. Powinowactwo bisoprololu do receptorów beta2 mięśni gładkich oskrzeli i naczyń oraz receptorów beta2 związanych z metabolizmem jest niewielkie. Ta selektywność wobec receptorów beta1-adrenergicznych wykracza znacznie poza zakres terapeutyczny, co przekłada się na korzystny profil działania leku.¹

Bisoprolol zasadniczo nie wpływa na opór oskrzelowy ani na efekty metaboliczne zależne od receptorów beta2. Ponadto, lek nie wykazuje wyraźnego ujemnego działania inotropowego. Po podaniu doustnym, maksimum działania bisoprololu jest osiągane po 3-4 godzinach. Ze względu na długi okres półtrwania w surowicy, wynoszący 10-12 godzin, działanie terapeutyczne utrzymuje się przez ponad 24 godziny, co umożliwia wygodne dawkowanie raz na dobę.²

Mechanizm działania

Bisoprolol działa poprzez blokowanie receptorów beta-adrenergicznych, hamując odpowiedź na pobudzenie układu współczulnego. Efektem tego jest zwolnienie czynności serca, zmniejszenie jego kurczliwości oraz redukcja zużycia tlenu przez mięsień sercowy. Takie działanie jest szczególnie korzystne w leczeniu dławicy piersiowej w przebiegu choroby wieńcowej.³

Pełne działanie przeciwnadciśnieniowe bisoprololu jest osiągane zazwyczaj po 2 tygodniach leczenia. Przy doraźnym podaniu pacjentom z chorobą wieńcową bez towarzyszącej przewlekłej niewydolności serca, bisoprolol zmniejsza częstość skurczów serca i objętość wyrzutową, co prowadzi do redukcji pojemności minutowej serca i zużycia tlenu. W terapii długoterminowej początkowo podwyższony opór obwodowy ulega zmniejszeniu. Mechanizm przeciwnadciśnieniowego działania beta-adrenolityków wiąże się między innymi z hamowaniem aktywności reninowej osocza.⁴

Skuteczność kliniczna

Badanie CIBIS II

Badanie CIBIS II objęło łącznie 2647 pacjentów z niewydolnością serca, z czego 83% (n=2202) stanowili chorzy w klasie III według klasyfikacji NYHA, a 17% (n=445) w klasie IV. Wszyscy uczestnicy badania mieli stabilną objawową niewydolność serca z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35%, ocenioną echokardiograficznie.<sup data-drug="Concor Cor 2,5" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Do badania CIBIS II włączono ogółem 2647 pacjentów. 83% pacjentów (n=2202) miało niewydolność serca klasy III wg NYHA, a 17% (n=445) klasy IV wg NYHA. Wszyscy pacjenci mieli stabilną objawową niewydolność serca (frakcja wyrzutowa określona w echokardiografii 5

Wyniki badania wykazały znaczącą korzyść ze stosowania bisoprololu w porównaniu z placebo:

• Redukcja całkowitej śmiertelności – spadek z 17,3% do 11,8%, co stanowi bezwzględne zmniejszenie o 5,5% oraz względne zmniejszenie o 34%.
• Zmniejszenie liczby nagłych zgonów – spadek z 6,3% do 3,6%, co daje względną redukcję o 44%.
• Redukcja hospitalizacji z powodu zaostrzeń niewydolności serca – spadek z 17,6% do 12%, co oznacza względne zmniejszenie o 36%.

Dodatkowo zaobserwowano istotną poprawę stanu klinicznego pacjentów ocenianego według klasyfikacji NYHA.⁶

W fazie włączania bisoprololu do terapii i zwiększania dawki odnotowano przypadki hospitalizacji z powodu bradykardii (0,53%), niedociśnienia (0,23%) oraz ostrej dekompensacji niewydolności serca (4,97%). Warto podkreślić, że częstość hospitalizacji w grupie pacjentów leczonych bisoprololem nie była większa niż w grupie placebo (odpowiednio 0%, 0,3% i 6,74%).⁷

Badanie CIBIS III

Badanie CIBIS III objęło 1010 pacjentów w wieku ≥65 lat z przewlekłą niewydolnością serca o nasileniu łagodnym do umiarkowanego (klasa II lub III wg NYHA) i frakcją wyrzutową lewej komory ≤35%. Uczestnicy nie byli wcześniej leczeni inhibitorami ACE, beta-adrenolitykami ani antagonistami receptora angiotensyny.⁸

W badaniu porównywano dwie strategie leczenia:

1. Wstępna 6-miesięczna monoterapia bisoprololem (dawka docelowa 10 mg raz na dobę), do której następnie dodawano leczenie enalaprylem (dawka docelowa 10 mg dwa razy na dobę) przez kolejne 6-24 miesięcy.
2. Odwrotna kolejność – leczenie rozpoczynano od enalaprilu, a następnie dodawano bisoprolol.

Każda grupa składała się z 505 pacjentów.⁹

Wyniki badania CIBIS III

Strategie leczenia porównywano w warunkach ślepej próby w odniesieniu do złożonego pierwszorzędowego punktu końcowego obejmującego śmiertelność całkowitą lub liczbę hospitalizacji oraz każdego z tych składników oddzielnie.¹⁰

Główne wyniki badania przedstawiały się następująco:

• W populacji intention-to-treat, główny punkt końcowy wystąpił u 178 pacjentów (35,2%) w grupie leczonej najpierw bisoprololem w porównaniu z 186 pacjentami (36,8%) w grupie leczonej najpierw enalaprylem.
• W grupie leczonej najpierw bisoprololem zmarło 65 pacjentów, a w grupie leczonej najpierw enalaprylem 73 pacjentów (różnica pomiędzy grupami p=0,44).
• Liczba hospitalizacji wyniosła 151 w grupie rozpoczynającej terapię od bisoprololu i 157 w grupie rozpoczynającej od enalaprilu (p=0,66).
• Liczba poważnych zdarzeń niepożądanych oraz suma wszystkich zdarzeń niepożądanych była zbliżona w obu grupach.

Skuteczność leczenia rozpoczynanego od bisoprololu była porównywalna z leczeniem rozpoczynanym od enalaprilu.¹¹

Analiza danych z pierwszego roku badania wykazała nieznamienny trend zmniejszenia śmiertelności ogólnej o 31% we wstępnej monoterapii bisoprololem w porównaniu ze wstępną monoterapią enalaprylem. Szczególnie istotne statystycznie było zmniejszenie ryzyka nagłego zgonu o 46% (p=0,049) w ciągu pierwszego roku, co przyczyniało się do poprawy przeżywalności w grupie leczonej najpierw bisoprololem.¹²

Na zakończenie badania obie strategie rozpoczynania leczenia przewlekłej niewydolności serca wykazywały podobny odsetek występowania złożonego punktu końcowego w postaci zgonu i hospitalizacji. Zauważono trend w kierunku dłuższego okresu przeżywalności w grupie leczonej najpierw bisoprololem, szczególnie poprzez zmniejszenie liczby nagłych zgonów. Wyniki badania jednoznacznie wskazują, że rozpoczynanie leczenia przewlekłej niewydolności serca bisoprololem jest równie skuteczne i bezpieczne jak terapia enalaprylem.¹³