Przeciwwskazania
Clexane 4000 j.m. (40 mg)/0,4 ml

Enoksaparyna sodowa (Clexane) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na enoksaparynę, heparynę, jej pochodne oraz inne LMWH, a także u osób z immunologiczną małopłytkowością poheparynową (HIT) w wywiadzie, zwłaszcza jeśli HIT wystąpiła w ciągu ostatnich 100 dni lub obecne są przeciwciała przeciwheparynowe. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest aktywne, klinicznie istotne krwawienie oraz stany zwiększonego ryzyka krwawienia, takie jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku, tętniaki naczyniowe oraz nieprawidłowości anatomiczne naczyń. Ponadto, stosowanie enoksaparyny jest przeciwwskazane w ciągu 24 godzin po znieczuleniu podpajęczynówkowym, zewnątrzoponowym lub miejscowym, jeśli lek był podawany w tym czasie.

Przeciwwskazania stosowania leku Clexane

Przeciwwskazania do stosowania enoksaparyny sodowej (Clexane) obejmują szereg stanów klinicznych, w których podanie leku może stanowić zagrożenie dla pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii i zapobiegania potencjalnym powikłaniom.1

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie enoksaparyny sodowej jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na:2

  • Enoksaparynę sodową
  • Heparynę
  • Pochodne heparyny
  • Inne heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH – Low molecular weight heparins)
  • Którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie

Małopłytkowość poheparynowa

Immunologiczna małopłytkowość poheparynowa (HIT – heparin-induced thrombocytopenia) w wywiadzie stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania preparatu Clexane. Dotyczy to pacjentów, u których:3

  • Stwierdzono HIT w ciągu ostatnich 100 dni
  • Wykryto obecność krążących przeciwciał przeciwheparynowych

Stany związane z krwawieniem

Enoksaparyna sodowa jest przeciwwskazana u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz ze stanami medycznymi związanymi z wysokim ryzykiem krwawienia, takimi jak:4

  • Niedawno przebyty udar krwotoczny
  • Owrzodzenie żołądka lub jelit
  • Obecność nowotworu złośliwego obarczonego wysokim ryzykiem krwawienia
  • Niedawno przebyta operacja mózgu, rdzenia kręgowego lub oka
  • Rozpoznanie lub podejrzenie żylaków przełyku
  • Nieprawidłowości anatomiczne w układzie tętniczo-żylnym
  • Tętniaki naczyniowe
  • Poważne nieprawidłowości naczyń krwionośnych w obrębie rdzenia kręgowego lub mózgu

Znieczulenie podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania enoksaparyny sodowej jest wykonane w ciągu ostatnich 24 godzin:5

  • Znieczulenie podpajęczynówkowe
  • Znieczulenie zewnątrzoponowe
  • Znieczulenie miejscowe – gdy enoksaparyna sodowa była stosowana w leczeniu w okresie ostatnich 24 godzin

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, istnieją również okoliczności kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania enoksaparyny sodowej lub zastosowanie szczególnej ostrożności podczas terapii.

Przypadki podwyższonego ryzyka krwawienia

U pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia należy odradzić stosowanie enoksaparyny sodowej lub dokładnie monitorować stan kliniczny. Dotyczy to szczególnie:6

  • Pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia
  • Osób z chorobami wątroby i/lub dróg żółciowych
  • Pacjentów z ciężką niewydolnością nerek
  • Chorych przyjmujących jednocześnie leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe
  • Pacjentów w trakcie procedur inwazyjnych

Ryzyko małopłytkowości poheparynowej

U pacjentów z podejrzeniem lub historią małopłytkowości indukowanej heparyną (HIT) należy odradzić stosowanie enoksaparyny, nawet jeśli zdarzenie wystąpiło dawniej niż 100 dni temu, ale nadal wykrywalne są przeciwciała przeciwheparynowe.7

Planowane procedury medyczne

Należy odradzić stosowanie enoksaparyny sodowej pacjentom, u których planuje się w najbliższym czasie:

  • Wykonanie znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego
  • Zabiegi neurochirurgiczne
  • Operacje okulistyczne
  • Procedury diagnostyczne lub terapeutyczne wymagające czasowego odstawienia leków przeciwkrzepliwych

W takich przypadkach należy rozważyć alternatywną metodę profilaktyki przeciwzakrzepowej lub dostosować schemat leczenia do procedury medycznej.8

Ryzyko reakcji alergicznych

U pacjentów z wcześniejszymi reakcjami alergicznymi na heparynę lub jej pochodne, nawet jeśli nie spełniają one kryteriów bezwzględnego przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu enoksaparyny sodowej i rozważyć alternatywne leki przeciwkrzepliwe.9

Szczególne grupy pacjentów wymagające monitorowania

U następujących grup pacjentów należy rozważyć korzyści względem ryzyka przed zastosowaniem enoksaparyny sodowej:

  • Pacjenci w podeszłym wieku (>75 lat)
  • Pacjenci z niską masą ciała (<45 kg)
  • Kobiety w ciąży – szczególnie w trzecim trymestrze, gdy wzrasta ryzyko krwawienia
  • Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby

W tych przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki i częstsze monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi.

Przeciwwskazanie Przyczyna przeciwwskazania Postępowanie kliniczne
Nadwrażliwość na składniki Ryzyko reakcji alergicznej, w tym anafilaksji Całkowite przeciwwskazanie, zastosowanie alternatywnego leku przeciwkrzepliwego
Małopłytkowość poheparynowa (HIT) Ryzyko zakrzepicy paradoksalnej Bezwzględne przeciwwskazanie w ciągu 100 dni od wystąpienia HIT lub przy obecności przeciwciał
Aktywne krwawienie Nasilenie krwawienia przez działanie przeciwkrzepliwe Bezwzględne przeciwwskazanie do czasu opanowania krwawienia
Znieczulenie podpajęczynówkowe/zewnątrzoponowe Ryzyko krwiaka okołordzeniowego Przeciwwskazanie przy stosowaniu enoksaparyny w ciągu ostatnich 24h
  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl