Przedawkowanie
Bonogren SR 400 mg

Przedawkowanie kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu (Bonogren SR) charakteryzuje się opóźnionym wystąpieniem maksymalnej sedacji oraz tachykardii, a także dłuższym czasem powrotu do stanu wyjściowego w porównaniu z formami o natychmiastowym uwalnianiu. Objawy toksyczne obejmują szerokie spektrum zaburzeń, takich jak senność, tachykardia, niedociśnienie tętnicze (oporne na leczenie), zespół przeciwcholinergiczny, wydłużenie odstępu QT, drgawki, rabdomiolizę, niewydolność oddechową oraz zaburzenia świadomości. Szczególnie niebezpieczne jest ryzyko powstania bezoarów w żołądku, które utrudniają dekontaminację i wymagają diagnostyki obrazowej oraz specjalistycznego postępowania. W najcięższych przypadkach możliwe są stany zagrażające życiu, w tym śpiączka i zgon.

Przedawkowanie leku Bonogren SR

Przedawkowanie kwetiapiny w postaci o przedłużonym uwalnianiu (Bonogren SR) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Charakterystyczną cechą przedawkowania kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu jest opóźnione wystąpienie maksymalnej sedacji i szczytowych wartości tętna w porównaniu do preparatów o natychmiastowym uwalnianiu (IR), a także wolniejszy powrót pacjenta do stanu wyjściowego.1

Czynniki ryzyka ciężkiego przedawkowania

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wcześniej rozpoznaną poważną chorobą układu krążenia, ponieważ są oni obciążeni większym ryzykiem wystąpienia poważnych konsekwencji przedawkowania Bonogren SR.2 Należy mieć na uwadze, że w przypadku poważnego zatrucia pacjent mógł zażyć kilka różnych produktów leczniczych, co może komplikować obraz kliniczny i postępowanie terapeutyczne.3

Manifestacja kliniczna przedawkowania

Objawy przedawkowania kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu (Bonogren SR) wynikają głównie z nasilenia jej znanych działań farmakologicznych. Zaobserwowane objawy przedmiotowe i podmiotowe stanowią szerokie spektrum zaburzeń dotyczących różnych układów i narządów.4

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm Uwagi
Senność i sedacja Od wzmożonej senności do głębokiej sedacji Nasilone działanie antagonistyczne na receptory histaminowe H1 Pojawia się z opóźnieniem w porównaniu do form IR
Tachykardia Przyspieszona akcja serca Działanie przeciwcholinergiczne Występuje z opóźnieniem, utrzymuje się dłużej
Niedociśnienie tętnicze Spadek ciśnienia tętniczego, może być oporne na leczenie Blokada receptorów alfa-adrenergicznych Może prowadzić do zapaści krążeniowej
Zespół przeciwcholinergiczny Suchość błon śluzowych, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, zaparcia Blokada receptorów muskarynowych Może wymagać leczenia fizostygminą
Wydłużenie odstępu QT Widoczne w EKG wydłużenie odstępu QT Wpływ na kanały jonowe w mięśniu sercowym Zwiększa ryzyko groźnych arytmii
Drgawki Od pojedynczych napadów do stanu padaczkowego Obniżenie progu drgawkowego Może wymagać intensywnego leczenia przeciwdrgawkowego
Rabdomioliza Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych Przedłużone unieruchomienie, bezpośredni wpływ toksyczny Może prowadzić do ostrej niewydolności nerek
Niewydolność oddechowa Zaburzenia oddychania aż do zatrzymania oddechu Depresja ośrodka oddechowego Wymaga monitorowania i wspomagania oddychania
Zaburzenia świadomości Splątanie, majaczenie, pobudzenie, śpiączka Złożone działanie na OUN Wymaga stałego nadzoru i ochrony pacjenta
Tworzenie bezoarów Formowanie się zbitej masy leku w żołądku Właściwości fizykochemiczne tabletek o przedłużonym uwalnianiu Wymaga diagnostyki obrazowej i specjalnego postępowania

W najcięższych przypadkach przedawkowanie Bonogren SR może prowadzić do stanu zagrażającego życiu, w tym śpiączki oraz śmierci.5

Specyfika przedawkowania tabletek o przedłużonym uwalnianiu

Istotnym elementem w diagnostyce i leczeniu przedawkowania Bonogren SR jest możliwość tworzenia się bezoarów w żołądku. Są to zbite masy przypominające gumę, powstające z tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które mogą utrudniać standardowe procedury dekontaminacyjne.6 W takich przypadkach zaleca się wykonanie odpowiedniej diagnostyki obrazowej w celu potwierdzenia obecności bezoaru i zaplanowania dalszego postępowania. Należy pamiętać, że rutynowe płukanie żołądka może nie być skuteczne w usuwaniu bezoaru ze względu na jego lepką konsystencję.

Postępowanie w przypadku przedawkowania Bonogren SR

Leczenie przedawkowania kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu wymaga kompleksowego podejścia i powinno odbywać się na oddziale intensywnej terapii.7 Dla kwetiapiny nie istnieje swoiste antidotum, dlatego leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący.8

Podstawowe postępowanie medyczne

Priorytetem w postępowaniu z pacjentem po przedawkowaniu Bonogren SR jest stabilizacja stanu ogólnego i zapewnienie funkcji życiowych:9

  • Zapewnienie i utrzymanie drożności dróg oddechowych – może być konieczna intubacja dotchawicza w przypadku głębokiej sedacji lub śpiączki
  • Adekwatne natlenowanie i wentylacja – w zależności od stanu pacjenta od biernej tlenoterapii do wspomaganej wentylacji mechanicznej
  • Monitorowanie i podtrzymywanie czynności układu krążenia – stałe monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego, saturacji
  • Ograniczenie dalszego wchłaniania leku – w miarę możliwości i wskazań

Leczenie opornego niedociśnienia tętniczego

W przypadku opornego na leczenie niedociśnienia tętniczego wywołanego przedawkowaniem kwetiapiny należy zastosować:10

  • Dożylne podawanie płynów – uzupełnienie łożyska naczyniowego
  • Odpowiednio dobrane środki sympatykomimetyczne – preferowane te o przeważającym działaniu alfa-adrenergicznym

Należy zdecydowanie unikać stosowania adrenaliny i dopaminy w leczeniu niedociśnienia spowodowanego przedawkowaniem kwetiapiny. Wynika to z faktu, że beta-stymulacja wywołana przez te leki może paradoksalnie nasilić niedociśnienie w sytuacji wywołanej przez kwetiapinę blokady receptorów alfa-adrenergicznych.11

Dekontaminacja przewodu pokarmowego

Metody eliminacji leku z przewodu pokarmowego mają ograniczoną skuteczność, szczególnie w przypadku preparatów o przedłużonym uwalnianiu, ale należy je rozważyć we wczesnej fazie przedawkowania:12

  • Płukanie żołądka – może być wskazane w ciężkich zatruciach, jeśli zostanie wykonane w ciągu jednej godziny od spożycia
  • Podanie węgla aktywowanego – należy rozważyć jako uzupełnienie dekontaminacji
  • Diagnostyka obrazowa – zalecana w celu wykrycia ewentualnych bezoarów w żołądku

W przypadku wykrycia bezoarów, standardowe płukanie żołądka może być nieskuteczne z powodu lepkiej, gumowatej konsystencji zbitej masy leku.13 W takiej sytuacji może być konieczne zastosowanie bardziej zaawansowanych metod endoskopowych.

Zastosowanie fizostygminy w leczeniu zespołu przeciwcholinergicznego

W przypadku pacjentów z delirium, pobudzeniem i stwierdzonym zespołem przeciwcholinergicznym można rozważyć zastosowanie fizostygminy, jednak z zachowaniem szczególnej ostrożności:14

  • Dawkowanie fizostygminy: 1-2 mg
  • Bezwzględny wymóg: stała kontrola EKG podczas podawania
  • Przeciwwskazania do stosowania fizostygminy:
    1. Nieprawidłowości w zapisie EKG
    2. Zaburzenia rytmu serca
    3. Blok serca jakiegokolwiek stopnia
    4. Poszerzenie zespołu QRS

Fizostygmina nie jest zalecana jako standardowe leczenie ze względu na jej potencjalny negatywny wpływ na przewodzenie w sercu i powinna być stosowana jedynie w wybranych przypadkach, gdy korzyści przewyższają ryzyko.15

Długotrwały monitoring i obserwacja

Pacjent po przedawkowaniu Bonogren SR wymaga ścisłej kontroli lekarskiej aż do całkowitego powrotu do zdrowia.16 Ze względu na przedłużone uwalnianie substancji czynnej, efekty toksyczne mogą utrzymywać się dłużej niż w przypadku preparatów o natychmiastowym uwalnianiu, co wymaga przedłużonej obserwacji i monitorowania.17

Monitoring powinien obejmować regularną ocenę parametrów życiowych, stanu neurologicznego, funkcji nerek i wątroby, oraz parametrów biochemicznych (szczególnie w kierunku rabdomiolizy). Wskazane jest również wykonywanie seryjnych badań EKG w celu obserwacji odstępu QT i wykrywania ewentualnych zaburzeń rytmu serca.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl